Кіріспе

Алжирлік саясаткер және уағыздаушы, Ислам құтқару майданының негізін қалаушы Әли Бенхадж (сонымен қатар Бельхадж; علي بلحاج немесе علي بن الحاج; 16 желтоқсан 1956 жылы туған) – алжирлік исламшы белсенді және уағыздаушы, Ислам құтқару майданы (FIS) саяси партиясының негізін қалаушы, 1990 жылғы маусымдағы жергілікті сайлаулардың және 1991 жылғы Алжир парламенттік сайлаулардың жеңімпазы.

Өмірбаян

1956 жылы Тунисте, Алжирдің Адрар вилаятынан шыққан алжирлік ата-аналардың отбасында дүниеге келген Бенхадж 1970-ші жылдары араб тілінің мұғалімі және исламист белсенді болды. Ол Мустафа Буялидің Ислам қарулы қозғалысымен (МИА) тығыз байланыста болды, 1983 жылы тұтқындалып, 1985 жылы мемлекеттік қауіпсіздік сотымен сотталды. 1989 жылы Алжир Конституциясы көппартиялық демократияға мүмкіндік бергеннен кейін ол FIS партиясын құруға көмектесті, ол тәуелсіздік алғаннан бері Алжирдегі алғашқы еркін сайлауда жеңіске жеткен ислами партия. Ол FIS президенті Абасси Маданимен бірге FIS-тің тең төрағасы немесе екінші басшысы болып саналды. Осы кезеңде ол Алжирдің Баб-эль-Уэд ауданындағы танымал Аль-Сунна мешітінде уағыз айтты. 1991 жылы FIS бас ереуіл мен Алжирдегі жаппай бейбіт шерулерді аяқтағаннан кейін, снайперлер мен қарулы күштердің күрт шабуылынан бұзылды, нәтижесінде бір күнінде 1000-нан астам бейбіт тұрғын қаза тауып, 1000-нан астам адам жарақаттанды. Ол FIS президенті Абасси Маданимен бірге тұтқындалып, мемлекеттік қауіпсіздікке қауіп келтіргені үшін түрмеге жабылды. 1991 жылдың соңында FIS парламенттік сайлаудың бірінші турында жеңіске жетті, бірақ сайлауды әскерилер тоқтатты және FIS-ті тыйым салды. Бенхадж Алжир азамат соғысының басталуына дейін және одан кейін де түрмеде қалды. 1994 жылдың желтоқсанында Air France рейсі 8969-ды басып алғандар Әли Бенхадж пен Аббасси Маданиді босатуды талап етті. Кейін ұшақ ұрлаушылар бұл талаптан бас тарды, Алжирден Францияға ұшу үшін отын алды. Ол 2003 жылы 12 жылдық мерзімнен кейін, барлық саяси қызметтен бас тарту шартымен ғана босатылды. Бенхадж харизматикалық уағызшы ретінде танымал. 2005 жылдың шілдесінде ол Al Jazeera телеарнасында Ирактағы көтерілісшілерді мақтаған және Алжирдің екі дипломатын (Али Белорусси мен Аззедин Белкади) ұрлағаннан кейін Иракқа дипломаттарды жібергені үшін айыптаған сөздері үшін тұтқындалды. Ол бір жылдан кейін, 2006 жылдың наурыз айында «Бейбітшілік және ұлттық келісім шарты» бойынша босатылды. 2011 жылдың 5 қаңтарында Баб-Эль-Уэдтегі наразылыққа қатысып, сол күні тұтқындалды. Бірнеше күннен кейін оған «мемлекеттік қауіпсіздікке зиян келтіру және қарулы көтеріліске шақыру» айыбы тағылды. 2011 жылдың 25 шілдесінде Бенхадждың 23 жасар ұлы Абделькахар, үш шаҳид-террорист және оның екі серігі Алжирдегі әскери бекетке шабуыл жасауды жоспарлап жатқанда Алжир қауіпсіздік күштерімен атылып өлтірді. Абделькахар Бенхадж Ислам Магрибіндегі «Әл-Қаида» ұйымының жоғары лауазымды жетекшісі болып саналды.

Жеке өмір

Бенхадж үйленген және бес баласы бар.