Кіріспе

Словакиялық музыкант және композитор (1921–1995)

Густав Бром (22 мамыр 1921 – 25 қыркүйек 1995) – словакиялық-чех биг-бенд жетекшісі, аранжировщик, кларнетші және композитор. Ол 1940 жылдардан бастап өмірінің соңына дейін, 1995 жылға дейін Еуропа және басқа елдерде танымал болды. Ол өте көп жұмыс істеді және джаз биг-бендінің стиліне берілгендігімен ерекшеленді, бастапқыда диксиленд пен свингпен айналысып, кейіннен музыканттарының еңбегі арқасында Батыс жағалауының джаз дыбысына көшті.

Өмірбаян

1921 жылы 22 мамырда Вельке-Леваре қаласында туған Густав Фркалдың және оның тобының алғашқы кәсіби өнері 1940 жылғы маусымда Рожнов-под-Радхоштемдегі Radhošť қонақ үйінде болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көп ұзамай Бромның тобы Брно және Братислава қалаларында, сондай-ақ 1947 жылы бірнеше ай Швейцарияда концерттер берді. Прагада сол кездегі басқа да көрнекті биг-бенд жетекшілері Карел Влах және Камил Бёхоунек болды. Бром 1955 жылы бұрынғы Шығыс Германиядағы Лейпциг жәрмеңкесінде жеміссіз еңбек етіп, тамаша аранжировкалары үшін марапат алды. 1950 жылдары Бром Прагадағы Supraphon компаниясымен келісімшарт жасап, британдық әнші Герри Скотт, чех әншілері Карел Готт, Хелена Вондрачкова және Хана мен Петр Ульрих (қазақша атауы – Ульрихтар) және грек әпкелері Тена мен Марта Элефтериаду сияқты көптеген қонақ әртістермен бірге үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Ол 1995 жылғы 25 қыркүйекте Брно қаласында қайтыс болды.

Халықаралық танылу

1960 жылдары Бромның тобы американдық джаз сауалнамалары бойынша әлемдегі үздік он биг-бэндтің бірі деп бағаланды. Мейнард Фергюсон, Дизи Гиллеспи, Диана Росс және «Супримдер» тобы, Рей Конниф, Бен Крамер, Билл Рамзи және тағы да басқалар Гюстав Бром Биг-Бендімен көптеген концерттер мен қойылымдарда бірге өнер көрсетті, ал топтың аты кәсіби музыканттардың және талғамды тыңдаушылардың арасында кеңінен танылып, құрметке ие болды. 1993 жылы Бромға Чехия джаз қоғамының Прага қаласында жыл сайын табыс етілетін Людек Хулан атындағы джаз сыйлығы табыс етілді.

Мұра

1995 жылы Бромның қазасынан кейін, топ атын сәл өзгерткен күйінде жаңа кезеңді бастады, оны Словакия астанасы Братиславадан Владимир Валович басқарды. Валовичті Бром өзінің ізбасары ретінде тағайындаған. Жаңа мүшелер Чехияның Прага, Брно, Оломоуц және Острава қалаларынан, сондай-ақ Братиславадан қосылды. 1940 жылдың маусымынан бастап Густав Бромның биг-бэндының аты 570-тен астам музыкалық жазбада, оның ішінде чех және шетелдік жазбаларында пайда болды, ал соғыстан кейінгі жазбалар бүкіл әлемдегі жазба жинаушылар мен музыка әуесқойларының қызығушылығын тудыруда. 2006 жылдың қыркүйегінде чехиялық Producentské centrum Františka Rychtaříka лейблі 1957 жылы Прагада Supraphon студиясында жазылған әндердің қайта басылған Gery Scott & Gustav Brom CD-ін шығарды.