Кіріспе
Лат фасциясының бойлық талшықты нығайтуы Илиотибиалдық жол немесе илиотибиалдық белдеу (ITB; сондай-ақ Maissiat белдеуі немесе IT белдеуі деп аталады) – лат фасциясының бойлық талшықты нығайтуы болып табылады. ITB-мен байланысты бұлшықтардың (tensor fasciae latae және gluteus maximus бұлшықтарының бір бөлігі) әрекеті жамбасты иілуге, созуға, сыртқа қарай жылжытуға, сондай-ақ ішкі және сыртқы жаққа бұруға мүмкіндік береді. ITB тізе буынының жанындағы тұрақтандыруға көмектеседі. Тізе буыны созылғанда ITB жамбас сүйегінің сыртқы кондилісінің алдына жылжыса, тізе шамамен 30 градусқа бүгілгенде ITB сыртқы кондилісінің артқы жағына жылжысады. Дегенмен, бұл қозғалыс кезінде алдыңғы және артқы талшықтардың кернеуінің өзгеруіне байланысты бұл тек көрініс болуы мүмкін деген пікір бар. Ол илиялық қыртыстың сыртқы жиегінің алдыңғы-сыртқы бөлігіндегі илиялық түбіршектен басталып, Герди түбіршегіндегі тібік сүйегінің сыртқы кондилісіне бекітеді. Суретте илиотибиалдық жолдың тек проксимальды бөлігі көрсетілген. Илиотибиалдық белдеудің tensor fasciae latae астындағы бөлігі жамбас буыны капсуласының сыртқы бөлігімен қосылу үшін жоғары қарай созылады. Tensor fasciae latae илиотибиалдық белдеуді тізе аймағында тығыздап, осылайша тізеге, әсіресе қарсы аяқты көтеру кезінде қосымша қолдау береді. Gluteus maximus бұлшығы және tensor fasciae latae жолға бекінеді.
The iliotibial tract or iliotibial band (ITB; also known as Maissiat's band or the IT band) is a longitudinal fibrous reinforcement of the fascia lata. The action of the muscles associated with the ITB (tensor fasciae latae and some fibers of gluteus maximus) flex, extend, abduct, and laterally and medially rotate the hip. The ITB contributes to lateral knee stabilization. During knee extension the ITB moves anterior to the lateral condyle of the femur, while ~30 degrees knee flexion, the ITB moves posterior to the lateral condyle. However, it has been suggested that this is only an illusion due to the changing tension in the anterior and posterior fibers during movement. It originates at the anterolateral iliac tubercle portion of the external lip of the iliac crest and inserts at the lateral condyle of the tibia at Gerdy's tubercle. The figure shows only the proximal part of the iliotibial tract. The part of the iliotibial band which lies beneath the tensor fasciae latae is prolonged upward to join the lateral part of the capsule of the hip joint. The tensor fasciae latae effectively tightens the iliotibial band around the area of the knee. This allows for bracing of the knee especially in lifting the opposite foot. The gluteus maximus muscle and the tensor fasciae latae insert upon the tract.
Клиникалық маңызы
IT лентасы тізеге созылу және жартылай иілу кезінде тұрақтандырады, сондықтан оны жүру және жүгіру кезінде үнемі қолданады. Адам алға еңкейгенде, тізеі буын сәл иілген кезде, бұл жол тізеге ауырлық күшіне қарсы негізгі тіреу болады. Илиотибиалдық белдеу синдромы (ITBS немесе ITBFS, илиотибиалдық белдеудің үйкеліс синдромы) – жүгірумен байланысты жиі кездесетін жамбас жарақаты. Ол велосипед тебу немесе тауға серуендеу кезінде де туындауы мүмкін. Илиотибиалдық белдеу синдромы көбінесе артық пайдалану салдарынан пайда болады. Илиотибиалдық белдеудің өзі тізе сыртынан қайталап қысым түсуіне немесе тізе жанындағы сүйек пен tendon арасындағы майлы тіндіктің ісінуіне жауап ретінде қабынады. ITB синдромына дене күшінің жеткіліксіздігі, жаттығулар алдында дұрыс жылынудың болмауы немесе белсенділік деңгейінің күрт өзгеруі де себеп болуы мүмкін. Соңғы анатомиялық зерттеулер басқаша көрсеткенге дейін, бұрынғы сенім бойынша илиотибиалдық лентаның дистальді бөлігі бір бурсаға сүртіледі деп есептелген, бірақ бұл бурсаның жоқ екені анықталды. Сонымен қатар, илиотибиалдық белдеуді созу қажеттігі туралы теория күмәнді, себебі мәйіттерде жүргізілген зерттеулерде, тіпті ең жоғары жүктеме кезінде де, илиотибиалдық белдеудің икемділігі минимал екені және капсулалық талшықтардан гөрі қаттырақ екені көрсетілді. Илиотибиалдық белдеу синдромының белгілеріне жаттығудың басында тізе сыртында сезілетін ауырсыну жатады, ол жаттығу кезінде немесе төмен қарай жүгіру, тізе ұзақ уақыт бойы иілген қалпында тұру сияқты белгілі бір қозғалыстар кезінде де жалғаса береді.