Кіріспе
Сальфордтағы католик соборы, Үлкен Манчестер, Англия
Қасиетті Иоанн Евангелист соборы, көбінесе Сальфорд соборы деп аталады, Англияның Үлкен Манчестер қаласындағы Сальфордтағы Чапел-стритте орналасқан католик соборы. Ол Сальфорд епископының тақтысы және Сальфорд епархиясының бас шіркеуі болып табылады, сонымен қатар II* санаттағы ескерткіш. Манчестерлік Бенджамин Холлинс салған. Хэдфилдтің Реформациядан кейін Англияда салынған алғашқы крест тәрізді католик шіркеуінің жобасы, көптеген танымал ортағасырлық шіркеулердің үлгісімен жасалған. "Батыс" (іс жүзінде оңтүстік) фасады мен нефі кішірейтілген масштабта Йоркширдің Шығыс Ридингіндегі Хоуден Минстерінен көшірілген; хор мен киелі орын Солтүстік Йоркширдегі Селби аббаттығының үлгісіне жақын; күмбездің әшекейлері Бельгияның Льеж қаласындағы Сент-Жак шіркеуінен алынған; мұнара мен шпилі, соңғысы құрылыс кезінде Ланкаширдегі ең биік құрылыс болған, Ноттингемширдегі Тренттегі Ньюарк қаласындағы Сент-Мария Магдалина шіркеуінен шабыттанған. Екі жергілікті кәсіпкер, Дэниел Ли (1858 жылы қайтыс болған) және Джон Лиминг (1877 жылы қайтыс болған) шіркеу мен жиһаздар құнына 1000 фунттан берді; екеуі де хордың литургиялық шығыс жағындағы шапкіштарда еске алынған. Кафедральдық собордың 1856 жылғы "шығыс" терезесі, Ньюкаслдық Уильям Уэйлстің еңбегі, Англиядағы католик христиандығының тарихын бейнелейді – 597 жылы Сент-Августинмен Этельберттің дінге өтуінен бастап 1850 жылы католик иерархиясының қайта орнатылуына дейін. Соборды салудың жалпы құны 18 000 фунт стерлинг болды. Негізгі тас 1844 жылы Ланкашир округінің апостолдық викари епископ Джордж Браунның көмекшісі епископ Джеймс Шарплз салған. Собор 1848 жылдың 9 тамызында ашылды: епископ Браун Англия мен Уэльстің басқа викариаттарының епископтарының қатысуымен салтанатты жоғары мисса өткізді. Сент-Джонс 1852 жылы Сальфорд епархиясының құрылуынан кейін собор мәртебесіне көтерілді, бұл Англия мен Уэльстегі Англиялық реформациядан бергі алғашқы төрт католик соборының бірі болды. 1851 жылдың 25 шілдесінде Уильям Тернер Сент-Джонста Сальфордтың бірінші епископы болып тұрғызылды. Сол рәсімде Сент-Джонс соборының ректоры Джордж Эррингтон Плимуттың бірінші епископы болып тұрғызылды. Отыз жылдан кейін, 1881 жылдың қазан айында, қатты дауыл собордың 240 фут (73 метр) биіктігіндегі шпиліне елеулі зақым келтірді. Ол кездегі әкімші канон Бисли шпильді жөндеуге және ғимараттың құрылымын қайта жаңартуға қаражат жинауға жетті. Ол сондай-ақ 1884 жылы "оңтүстік" трансептіндегі жаңа Қасиетті Тағала шіркеуін жасауды қадағалады, жоба А. В. Н. Пугиннің үшінші ұлы Питер Пол Пугинге тиесілі болды. 1890 жылдың басында соборды салудың бастапқы қарызы үшін соңғы 1000 фунт төленді, бұл соборды сол жылы екінші Сальфорд епископы Герберт Воганның қасиеттілікке бағыштауына әкелді, кейіннен ол Вестминстердің кардинал архиепископы болды. 1919-1920 жылдары "батыс" фасадындағы мұнаралардың төмендегі көшеге құлау қаупі бар екені анықталды. Олар собордың бастапқы сәулетшісінің немересі Чарльз М. Хэдфилдтің басшылығымен О'Нилл & Сонның Шеффилд фирмасымен бұзылып, қайта салынды. 1924 жылы "солтүстік" трансепттегі Соғыс ескерткіш шіркеуі ашылды, ол Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандарды еске алады. 1934 жылы собордың шпилінің перпендикулярдан ауытқығаны анықталды және қалалық билік оның бір бөлігін алып тастауға бұйрық берді. Жөндеу жұмыстары 1938 жылға дейін аяқталмады. Екінші дүниежүзілік соғыста келтірілген зақымдарды қалпына келтіру және жөндеу соғыстан кейінгі жылдары жүргізілді. 1971-1972 жылдары 80 000 фунт стерлинг жұмсалды. Бұл ІІ Ватикандық собордан кейін, жолдың астына жаңа, бос тұрған құрбандық үстелінің орнатылуын қамтыды. Хордың (көрменің) 1988 жылы қайта реттелгені, оның ішінде бастапқы тас бас құрбандық үстелі және 1853-55 жылдары Джордж Голдидің жобаларына орнатылған рередос алынып тасталды. 1994 жылы собордың іргетасы қаланғанына 150 жыл толуына орай жаңа шыны терезе орнатылды. Оның атауы "Мен көтерілген кезде бәрін өзімнің жаныма тартамын", және ол Мәриям Ана мен собордың қамқоршысы Сент-Джонның қасында айқышқа шегеленген Мәсіхті бейнелейді. 2007 жылдың көктемінде шпильдің сыртқы тас құрылысын және "батыс" (яғни оңтүстік) фасадын қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. 2018 жылы шіркеудің ішіндегі судың ағып кетуін тоқтату үшін төбе мен қабырғаға күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. 2021 жылдың қараша айында Сальфорд соборы 2024 жылға дейін бір жылға жабылатыны, көп миллиондық қалпына келтіру жобасының салдарынан жабылатыны туралы хабарланды. Бұл жобаға 1970 жылдары алынып тасталған собордың викториялық мұрасын қайта орнату және ғимаратқа жаңа төбе қою кіреді.
Ағза
2002 жылы Makin компаниясы жаңа төрт мануалды цифрлық орган орнатты. Цифрлық органдар әлі күнге дейін соборларда сирек кездеседі, бірақ ағымдағы аспаптың жан-жақты тізімі бар және ол бұрынғысына қарағанда жақсырақ, хор мен қауымның ән айтуына көмектесу үшін нефтің үстіндегі люкстерге динамиктер орналастырылған. Ағымдағы орган 1951 жылы орнатылған екі мануалды Jardine құбырлы органын алмастырды; консолі кесісуге жақын оңтүстік науқанында, ал құбырлы корпусы батыс галереясында орналасқан. Jardine аспабы 1938 жылы Compton жасаған, қысқа ғасырлық эксперименталды жобаның қайта құрылымы болды, ол микрофондар мен динамиктер арқылы соборға қашықтан жеткізілген құбырларды қамтыды, ал Compton құбырларының бір бөлігі Jardine аспабында қайта қолданылды. Собордың мұрағаттарындағы ең алғашқы аспап 1887 жылы орнатылған солтүстік трансептте орналасқан W. E. Richardson жасаған төрт мануалды аспап болды.