Кіріспе

музыкалық аспап Жел машинасы (әуелифон немесе элофон деп те аталады) – оркестрлік шығармалар мен музыкалық театр өндірістерінде желдің дыбысын тудыруға қолданылатын үйкеліс ідиофоны.

Құрылыс

Жел машинасы бірнеше ағаш тақташалардан құралған, диаметрі шамамен ... болатын үлкен цилиндрден жасалған. Аспаптың цилиндрлі корпусы тіреуге орнатылған және әдетте жібек, кенеп немесе басқа материалмен қапталған, ол бекітілген күйде болады. Ойыншы цилиндрді айналдырып дыбыс шығару үшін қолданатын тұтқа цилиндрге жалғастырылған. Тағы бір құрастыру әдісі электр желдеткішін пайдаланады, онда қанаттардың орнына қамыстан жасалған бөліктер бекітіледі. Дегенмен, бұл әдіс ойнаушыға айналу жылдамдығын реттеу мүмкіндігін бермейтіндіктен, одан аз қолданылады.

Техника

Жел машинасы цилиндрге бекітілген кранк тұтқасын айналдыру арқылы жұмыс істейді, бұл ағаш тақташалар мен цилиндрге жанасатын, бірақ тұтқа айналғанда бірге айналмаған материалдың арасында үйкеліс тудырады. Осы ағаш пен материалдың арасындағы үйкеліс желдің соққан дыбысын жасайды. Дыбыстың күші мен тоны тұтқаның айналу жылдамдығымен реттеледі. Тұтқаны қаншалықты жылдам бұрса, дыбыс тоны соншалықты жоғары болып, дыбыс та күшейеді. Ал тұтқаны баяу бұрса, дыбыс тоны төмендеп, дыбыс та жұмсарады. Жел машинасының дыбысын цилиндрді жабатын матаның тартылуы арқылы да басқаруға болады.