Кіріспе

Гвинеддтегі көл, Солтүстік Уэльс.

Тал-и-ллин көлі (Llyn Mwyngil), сондай-ақ Талиллин көлі және Ллин Мынгул деп те аталады, Солтүстік Уэльстегі Гвинеддтегі ірі мұздық таспасы тәрізді көл. Ол мұздықтан кейінгі үлкен жер көшкінінің мұздық аңғарындағы көлді тоғалауынан пайда болған. Көлдің батыс жағында Талиллин ауылы орналасқан.

Атауы

Тал-и-Ллин көлі Тал-и-Ллин ауылының және тарихи қауымдастығының атымен аталған. Тал-и-Ллин өзі көлден атын алған және валли тілінде "көлдің соңы" дегенді білдіреді. Сөзбе-сөз мағынасында, Тал-и-Ллин көлі "көлдің соңындағы көл" дегенді білдіреді. Валли тіліндегі Llyn Myngul немесе Llyn Mwyngil атауы, мŵн ("мойын") және cul ("тар") сөздерінен туындаған болуы мүмкін.

География

Тал-иллин көлі Макинллеттің солтүстігінде, Кадейр Идрис тауының етегінде, Гвинеддтің Сноудония тауларында орналасқан. Дисинни өзені көлден басталып, Абергинолвин ауылынан өтіп, Тивиннің солтүстігінде теңізге құяды. Көлге жақын жерден Кадейр Идрис тауының шаңырағына дейін жол салынған, ал тар табанды Талиллин темір жолының шығыс терминалы жақын маңдағы Нант Гвернолда, Абергинолвин ауылының жанында, Тал-иллин приходында, көлдің оңтүстік жағындағы шағын ауылда орналасқан.

Геология

Тал-и-Ллин көлі Уэльстегі Бала жарылысы деп аталатын маңызды геологиялық жарылымда орналасқан. Бұл жарылым Чешир шекарасынан Кардиган шығанағының жағалауындағы Тиуин қаласына дейін созылады. Осы жарылымнан пайда болған шұңқыр кейінгі мұз басу дәуірлерінде қазылып, тереңдетілген болуы мүмкін. 1962 жылға дейін Тал-и-Ллин көлі тау жынысы алабында пайда болған көлдердің ең оңтүстік мысалы деп есептелді, оның түбінде өзен арнасы ойылып жатқан тау жынысының негізі болатын. Қазіргі таңда тау жынысының негізі деп саналған нәрсе, ірі құлдымдақтан қалған үлкен қиыршықтар екені анықталды. Көлдің сол жағындағы аңғардың бетіндегі зор жарақат құлдымдақтың бастауын көрсетеді, ал бірнеше шақырым төменде болған тағы бір құлдымдақ Дисинни өзенінің солтүстікке жақын орналасқан көрші аңғарға бұрылуына себеп болды. Көлдің жоғарғы бөлігі аллювиал шөгінділердің жиналуынан қалыңдай бастады.

Көркем шығармаларда

Көл, атаусыз, Rev. W. Awdry және Christopher Awdry-дің "Теміржол сериясы" кітабында кездеседі, ал Тэлиллин ауылы Скарлой рөлінде бейнеленген. 1976 жылғы Ньюбери жүлдесінің иегері Сьюзан Купер осы көлді "Сұр патша" кітабының оқиға оқиғасы ретінде пайдаланған. Көлдің түбінде алты ұйыққан жатады, олар Уилл Стэнтонның "Алтын арфа" шертуімен оянып, "Ағаштағы күміс" кітабындағы Нұрға көмекке келеді.