Кіріспе

Австриялық суретші Де Эс Швертбергер (шын аты Дитер Швертбергер, 1942 жылы туған), көбінесе De Es деп аталады (1972 жылдан бері), – австриялық суретші, кескінші және мүсінші. Оның туындылары Нью-Йорк қаласындағы көрмелерде көрсетілді, ол онда қысқа мерзім тұрған, сондай-ақ Швейцарияда да көрсетілген.

Өмірбаян

Де Эс 1942 жылы Төменгі Австрияның Грестен қаласында екі мұғалімнің екінші ұлы Дитер Швертбергер болып дүниеге келді. Оның әкесі Екінші дүниежүзілік соғыста қаза болып, анасы оны және ағасын тәрбиелеуді жалғастырды. 1962 жылы 19 жасында Вена инженерлік мектебін бітірді. Суретшілік жолының алғашқы он жылы 1963 жылдан бастап Эрнст Фукстан «Ескі шеберлер техникасы» стилінде сурет салуды үйренумен басталды. Осы алғашқы туындылары 1964 жылы Венада профессор Фукс галереясында жеке көрмеде таныстырылды. Осы көрмеден кейін ол «Ескі шеберлердің әдістерін» өз мақсатына қарай зерттеп, өзгертіп, «Ақиқат идеялары» деп атаған туындылар жинағын жасады. Оның «Жоғалған қару» портфолиосы 1968 жылы Швейцарияның Солотурн қаласындағы Бернард галереясында көрсетілді. Содан кейін ол өнер техникасын дамытуды жалғастырып, 1968 жылдан 1972 жылға дейін Швейцарияда бірнеше көрме ұйымдастырды. Осы кезеңде ол Г.Р. Гигермен танысып, бірге көрмеге қатысты. 1973 жылы Де Эс Эрнст Фукстың Рейхнаудағы жазғы академиясында ассистент болып жұмыс істеді. Осы уақытта Де Эс «Тас дәуірінен» өтті, оның өнер туындылары негізінен жарылған тау жыныстары мен тастан жасалған нысандар мен адамдардан тұрды (мысалы, оның әйгілі «триптихы» – The Joining суреті, кейіннен 1977 жылы Нью-Йорк қаласының Сохо ауданында бір жыл бойы қойылды). Осы кезеңде ол Венада және Еуропаның басқа да қалаларында бірқатар көрмелер өткізді. Осы кезеңде оның «Фундаментальды бейнелер» атты кітабы жарық көрді. 1975 жылы Нью-Йорк қаласының Сохо ауданына көшіп келіп, «Тас дәуіріндегі» өнерін жалғастырды. 1979 жылы ол жеке галереясын – «Студия Планета Жер» ашты. «Тас дәуірін» «Уақыт порталдары» картиналары сериясымен аяқтады. Нью-Йоркте ол Алекс Греймен танысты. Де Эстің 1980-ші жылдардағы жұмыстары «Планетариандарды» (Де Эстің ойдан шығарған жаратылыстарын) бейнелейтін суреттердің ауқымды «Трансформация» циклымен басталды, олар 1980 жылы «Бейбітшілік күмбезі» көрмесінде көрсетілді. 1983 жылы «Шарлинг таслэйт» атты кітабы жарық көрді. Үш жылдан кейін, 1986 жылы, Де Эс Австрияға оралды, сол жылы Сфинкс Верлаг Базельде «Философ тасы» кітабын шығарды. Бұл кітапта «Фундаментальды бейнелерден» суреттер мен жұмыстар жинағы бар. 1980-ші жылдардағы жұмыстарын 1987 жылдан 1989 жылға дейінгі алғашқы «Планеталық мүсіндерімен» және «Дом Мира» туындыларын қамтитын суреттер портфолиосын жариялаумен аяқтады. 1990-шы жылдардың басында ол «Планеталық мүсіндерді» жасауды жалғастырды, қаланың 800 жылдығын мерекелеу үшін Бернге жақын Гуртен тауында қырық «Планетарианның» ашық аспандағы көрмесі ұйымдастырылды. 1993 жылы ол өмірі бойы жасаған туындыларын жинаған «Ауыр жарық» атты кітабын жариялады. Ол сонымен қатар «Тас дәуірін» қамтитын «Прайм-матер» атты тағы бір кітабын жазуға кірісті, ол келесі жылдары жарық көрді. Де Эс 1990-2000 жылдар аралығын «Жер бетінің терісі» деп атады. Табиғат, құрылым және толқын осы кезеңнің негізгі тақырыптары болды. 1989 жылы Швейцариядағы Шато Груйерде өткен ретроспективада осы туындылары көрсетілді. Жаңа мыңжылдықты мерекелеу үшін Де Эс тағы 100 «Планетариан» жасады, олар 2000 жылдың жазында Венаға жақын тау беткейінде орналастырылды. «Планеталық мүсіндерді» суретке салу процесінің нәтижесінде, ол «Architexturen» деп атаған энергияның ағып жатқан үлгілері мен элементтік кеңістіктік жүйелерге бағытталған жаңа динамикалық стиль пайда болды. 2003 жылы ол «Digi Tales» атты цифрлық графика портфолиосын жариялады. 2007 жылы Венадағы Палаис Палффиде жеке көрме ұйымдастырылды және «Architexturen» кітабы жарық көрді. Күтпегендей, 2015 жылы Де Эс Швертбергер «Неолитика» картиналар сериясында «Тас адам» тақырыбын қайтадан жандандыра бастады. Де Эс өзінің туындыларын Австрияның Вена қаласындағы «Sinnreich» мұражайы мен галереясында тұрақты түрде көрсетеді.

Көркем шығарма

1960 жылдар. Бұл кезеңді Де Эс "Жарқын іздеу" деп атады. Ол өзінің жеке мақсаттары үшін пайдаланған Ескі шеберлердің еңбектеріне негізделген жұмыстар жасады. 1970 жылдар. Бұл кезең Де Эстің "Тас және жарық" деп аталады. Осы кезеңде ол жарылған тас пен тау жынысынан жасалған жандар мен заттардың суреттерін салу арнайы "Тас дәуірі" техникасын дамытты. 1980 жылдар. Бұл кезеңді Де Эс "Трансформация" деп атады. Осы уақыт ішінде ол өзінің жұмысын одан әрі дамытып, "Тас дәуіріндегі" суреттеріндегі "Тас" нысандарын жарықтан жасалған адамдар мен заттардың бейнелерімен ауыстырды. 1990 жылдар. Бұл кезең Де Эстің "Жер қабығы" деп аталады. Осы кезеңде Де Эс "Планетариан" мүсіндері мен суреттерін жасады, оның ең танымал көрмесінде 40 "Планетариан" Швейцарияда қойылды.