17 ғасырдағы Католиктер тарапынан мұнапылық деп танылған идеялар
Quietism (Christian contemplation)
17 ғасырдағы Католик шіркеуіне қарсы бағытталған "ұнсыздық" (Quietism) ілімі. Мигель де Молинос, Франсуа Малаваль, Мадам Гюон есімдерімен байланысты, күйреуге ұшырады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
17 ғасырдағы католиктерге еретикалық идеялар
17th century ideas heretical to Catholics
Киетизм – Франция, Италия және Испанияда 1670-жылдардың соңы мен 1680-жылдары кең таралған, әсіресе испан мистигі Мигель де Молинос (кейіннен Франсуа Малавал және мадам Гюйон) еңбектерімен байланысты, сонымен қатар 1687 жылғы «Coelestis Pastor» папалық бұйрығымен Папа Иннокентий XI еретік деп айыптаған, те contemplation практикаларының жиынтығына (әсіресе католик теологиясында) берілген атау. Сыншылар «Киетизмді» адамның ең жоғары жетілуі – психологиялық тұрғыдан өзін-өзі жою және осы өмірде жанның Құдайдың мәніне сіңуінен тұрады деп түсіндірді.
Quietism is the name given (especially in Catholic theology) to a set of contemplative practices that rose in popularity in France, Italy, and Spain during the late 1670s and 1680s, particularly associated with the writings of the Spanish mystic Miguel de Molinos (and subsequently François Malaval and Madame Guyon), and which were condemned as heresy by Pope Innocent XI in the papal bull Coelestis Pastor of 1687. "Quietism" was seen by critics as holding that man's highest perfection consists in a sort of psychical self annihilation and a consequent absorption of the soul into the Divine Essence even during the present life.
Қолданылуы
Он жетінші ғасырдың соңынан бері "Тыныштықшылдық" (әсіресе католик теологиясында, бірақ протестант теологиясында да біршама) сол теологиялық қателіктерге ұшыраған, демек, еретикалық саналған жазбалардың қысқаша атауы ретінде қолданылып келді. Осылайша, бұл термин бастапқы контекстінен тыс нанымдарға қолданыла бастады. "Тыныштықшылдық" термині 17 ғасырға дейін қолданылмаған, сондықтан кейбір авторлар осы кезеңге дейінгі мұндай қателіктерді "Тыныштықшылдыққа дейінгі" деп атады. Рональд Нокс, гетеродоксалды христиан қозғалыстарын, соның ішінде Тыныштықшылдықты зерттей келе, Тыныштықшылдық – ересі немесе ойлау мектебі емес, керісінше, "ұмтылыс", "адам санасының бағыты" екенін, әдетте дұрыс деп есептелетін ұғымдарды шамадан тыс бағалауға бейім екенін атап көрсетті. Егер бұл термин Тыныштықшылдық деп аталатын ерестің барлық мүшелері ұстанған нанымдар жиынтығын білдірсе, онда Тыныштықшылдық мектебі туралы айту жаңылыс боларлық еді деп санайды ол. Оның пікірінше, "Тыныштықшылдық" – нақты "қорытындылар" жинағы емес. Оның айтуынша, он жетінші ғасыр Еуропасындағы Тыныштықшылдық толығымен ортодоксалды ілімнен ең гетеродоксалды нанымдарға дейін ауқымды болған. "Сіз, – деді ол қорытындылап, – түрлі деңгейде Тыныштықшыл бола аласыз". Сондықтан, әр түрлі мистиктер арасында стиль және басымдық (ал кейбір жағдайларда тіпті маңызды нанымдарда да) көптеген айырмашылықтар бар екенін есте ұстаған жөн. Нокс көрсеткендей, Молинос ілімі Ла Комб немесе Гюйон, тіпті Фенелон ілімімен бірдей емес. Молинос және басқа да авторлар, сондай-ақ олардың XVII ғасырдың соңындағы қарсыластары да, Тыныштықшылдар туралы (яғни "тыныштық дұғасына" берілгендер, оны Тереза Авильская, Иоанн Крест және басқалар қолданған) айтқан, бірақ "Тыныштықшылдық" – олардың қарсыластарының туындысы, шіркеу айыптамалары мен оларға түсініктемелер негізінде жасалған біршама жасанды жүйелеу. Ешбір автор – тіпті Тыныштықшыл ойдың басты өкілі саналатын Молинос та – кейінгі католик доктриналық оқулықтарындағы Тыныштықшылдықты құрайтын барлық ұстанымдарды жақтаған жоқ; сондықтан кем дегенде бір автор Тыныштықшылдық тенденциясы немесе бағыты туралы айтудың дұрыс екенін ұсынады, оны христиан тарихында ұқсас формаларда табуға болады.
Since the late seventeenth century, "Quietism" has functioned (especially within Catholic theology, though also to an extent within Protestant theology), as the shorthand for accounts which are perceived to fall foul of the same theological errors, and thus to be heretical. As such, the term has come to be applied to beliefs far outside its original context. The term quietism was not used until the 17th century, so some writers have dubbed the expression of such errors before this era as "pre quietism". Ronald Knox, in his study of heterodox Christian movements, including Quietism, points out, however, that Quietism is less a heresy or school of thought than a "tendency," a "direction of the human mind" to exaggerate concepts that otherwise could be considered perfectly orthodox. He suggests that it is misleading to speak of a Quietist School, if by this we mean a well thought out set of beliefs that all members of a supposed Quietist heresy professed. Quietism, he maintains, is not a neat set of "conclusions." Rather, he asserts, Quietism, as it manifested itself in seventeenth century Europe, ran the spectrum from almost completely orthodox teaching to extremely heterodox beliefs. "You can, he concludes, "be more or less of a Quietist." One, therefore, should always bear in mind that many differences in style and emphasis (and in some cases even in rather essential beliefs) exist among the various mystics labeled Quietist. As Knox has shown, the teachings of Molinos are not necessarily synonymous with those of La Combe or Guyon, much less those of Fénelon. Although both Molinos and other authors condemned in the late seventeenth century, as well as their opponents, spoke of the Quietists (in other words, those who were devoted to the "prayer of quiet", an expression used by Teresa of Avila, John of the Cross and others), "Quietism" was a creation of its opponents, a somewhat artificial systematisation made on the basis of ecclesiastical condemnations and commentary upon them. No single author – even Molinos, generally seen as the main representative of Quietist thought – advocated all the positions that formed the Quietism of later Catholic doctrinal textbooks; as such, at least one author suggests that it is better to speak of a Quietist tendency or orientation, one which may be located in analogous forms through Christian history.
1670 және 1680 жылдардағы Quietist дау-дамай
Киетизм әсіресе Мигель де Молинос еңбектерімен байланысты. Ол 1675 жылы «Рухани нұсқау» деген кітабын жариялады. Молинос рухтың толық сергек күйінде абсолюттік бейқұлықты және көкейкестілікті ұсынды. Ол Игнатий Лойоланың жазбаларындағы медитацияға жасалған баса назарды, сондай-ақ иезуит жазушыларының Игнатийдің ойларына жасалған кез келген сынға жағымсыз реакция жасайтынын білген. Ол медитацияның рухани өмірдің маңызды кезеңі екенін, бірақ көкейкестілікке өту үшін медитациялық амалдардан бас тарту қажеттігі белгілі екенін айтты. Киетизмнің тұжырымдары 1687 жылы Папа Иннокентий XI-нің «Coelestis Pastor» бұйрығымен айыпталып, сотталды. Алайда, теолог Бернард МакГинн бұйрықта айыпталып сотталған қателіктер «Рухани нұсқаулықта» жоқ екенін айтады. Молиноның еңбектерінде дәлдік пен екіұштылық болды, бұл оны қате түсіндірулерге бейім етті.
Quietism is particularly associated with the writings of Miguel de Molinos. He published the Spiritual Guide in 1675. Molinos recommended absolute passivity and contemplation in total repose of the spirit. He was aware of the focus in the writings of Ignatius of Loyola on meditation, and the likelihood that Jesuit writers would react poorly to any perceived attack on Ignatius’s thought. He said the meditation was an important stage of the spiritual life, but that it was well established that in order to pass to the state of contemplation one must leave behind meditative practices. The doctrines of quietism were finally condemned by Pope Innocent XI in the bull Coelestis Pastor of 1687. However, theologian Bernard McGinn says that the particular errors condemned in the bull are not in the Spiritual Guide. Molino's work was marked by imprecision and ambiguities that left it subject to unintended interpretations.
Францияда киетизм
Молиноның ілімінен Фенелон мен мадам Гюйонның басты жақтаушылары болған, радикалды емес Семикиетизм деген форма пайда болды. 1699 жылы Фенелонның Боссуэмен баспасөз арқылы болған тартыстағы белсенді қорғанысынан кейін, Папа Иннокентий XII Фенелонның "Қасиеттілердің нақылдары" атты еңбегінің таралуына тыйым салды, және Фенелон дереу оған бағынды. Италиядағы қалған киетистерге қарсы Инквизицияның тергеуі он сегізінші ғасырға дейін созылды. Иезуит және "Құдайдың қамқорлығына толық сену" атты рухани трактаттың авторы Жан-Пьер де Коссад, киетизмге күдік туғаннан кейін (оның айыбынан ақталған), екі жылға (1731–1733) әйелдер қауымының рухани жетекшісі қызметінен шеттетілуге мәжбүр болды.
From Molinos' teaching developed a less radical form known as Semiquietism, whose principle advocates were Fénelon and Madame Guyon. In 1699, after Fénelon's spirited defense in a press war with Bossuet, Pope Innocent XII prohibited the circulation of Fénelon's Maxims of the Saints, to which Fénelon submitted at once. The Inquisition's proceedings against remaining quietists in Italy lasted until the eighteenth century. Jean Pierre de Caussade, the Jesuit and author of the spiritual treatise Abandonment to Divine Providence, was forced to withdraw for two years (1731–1733) from his position as spiritual director to a community of nuns after he was suspected of Quietism (a charge of which he was acquitted).
Ұқсас ұғымдар
Апатея стоиктер үшін «салауаттылық» дегенді білдіретін, дана адамның қасиеті. Стоиктер ізгілікпен өмір сүру құштарлықтан құтылуға мүмкіндік береді деп ойлады, нәтижесінде апатея пайда болады. Шығыс православие шіркеуінде осыған ұқсас пікірталас Хесихазмде кездеседі, онда «жердегі өмірдің жоғары мақсаты – адамның Құдаймен тығыз байланыста болатын жаратылмаған нұрды тамашалау» делінеді. Дегенмен, епископ Каллистос Уэрдің айтуынша, «XVII ғасырдың батыс тыныштықтанушыларының ерекше қағидалары грек хесихазмына тән емес». Ерте христиандықта мистикалық ілімдерге деген күдіктер екінші және үшінші ғасырлардағы гностицизм және төртінші және бесінші ғасырлардағы Мессалиялық ерестік туралы даулар ретінде қарастырылған. Виенн соборында (1311–12 жж.) қателік деп танылған және айыптаған идеялардың арасында адамның қазіргі өмірде толыққанды күнәсіздікке жете алуы; «кәмілдердің» ораза ұстауға немесе дұға етуге қажеті жоқ, денеге қалағанын еркін беруі мүмкін екендігі де бар. 1329 жылы Мейстер Экхарттың идеяларын айыптау да христиан тарихындағы ұқсас алаңдаушылықтың бір көрінісі болып табылады. Экхарттың біздің толығымен Құдайға айналуымыз, дәл сияқты нан Мәсіхтің денесіне айналғандай (транссубстанциацияны қараңыз), және біздің ішкі әрекеттеріміздің құдайлықпен біздің ішімізде болуынан туындайтын құндылығы кейінірек тыныштықтанушылық ерестіктермен байланыстырылған. XVI ғасырдың басында Испанияда алумбрадостар деп белгілі адамдар ұстанған сенімдер жиынтығына байланысты туған алаңдаушылық тыныштықтанушылыққа ұқсас алаңдаушылықты тудырды. Бұл алаңдаушылықтар XVI ғасырдың ортасына дейін және Тереза Авильская мен Иоанн Крестовыйдың еңбектерінде жалғасты. Екеуі де белсенді реформаторлар болды және медитация мен ойға далуға қарапайым «ешнәрсе ойламау» (no pensar nada) тәсілінен сақтандырды; сонымен қатар, екеуі де католик шіркеуінің билігін мойындады және оның шолу дұғасы туралы іліміне қарсы болған жоқ. Осы себепті олардың еңбектері шіркеу іліміне сәйкес болғандықтан ерестік деп танылмады. Бұл Иоаннның қайтыс болғаннан кейін күдікке ұшырамауына кедергі болмады; оның 1726 жылға дейін қасиетті деп жарияланбауының себебі XVII ғасырда «тыныштықтанушылық» деп аталатын сенімдерге ұқсас күдіктер болды. Джордж Фокс тек нағыз руханиятты тыныштық арқылы Киелі Рухқа (Құдайға) назар аудару арқылы қол жеткізуге болатынына келді және осы негізде квакерлер қозғалысын құрды – ол «тыныштықтанушылық» оймен көп ортақ нәрсеге ие болды. Тыныштықтанушылық ойлау 19-шы ғасырдың соңында британдық квакерлер арасында да ықпалды болды, осы кезде Үш дос (Уильям Поллард, Фрэнсис Фрит және В. Э. Тернер (1884 және 1886)) жазған «Ақиқатқа сену» трактаты қоғамдағы евангелистермен өткір дау тудырды. Капуцин монахы Бенет Кэнфилд (1562–1611), Бельгияда тұратын ағылшын католик, терең дұға мен ойға далуға арналған «Кәмілдік жолы» деп аталатын трактатта тыныштықтанушылықты қолдады.
Apatheia to the Stoics meant "equanimity", the characteristic of the sage. The Stoics thought that living virtuously provided freedom from the passions, resulting in apatheia. In the Eastern Orthodox Church, an analogous dispute might be located in Hesychasm in which "the supreme aim of life on earth is the contemplation of the uncreated light whereby man is intimately united with God". However, according to Bishop Kallistos Ware, "The distinctive tenets of the 17th century Western Quietists are not characteristic of Greek hesychasm." In early Christianity, suspicion over forms of mystical teaching may be seen as controversies over Gnosticism in the second and third centuries, and over the Messalian heresy in the fourth and fifth centuries. Among the ideas seen as errors and condemned by the Council of Vienne (1311–12) are the propositions that humankind in the present life can attain such a degree of perfection as to become utterly sinless; that the "perfect" have no need to fast or pray, but may freely grant the body whatsoever it craves. The condemnation of the ideas of Meister Eckhart in 1329 may also be seen as an instance of an analogous concern in Christian history. Eckhart's assertions that we are totally transformed into God just as in the sacrament the bread is changed into the body of Christ (see transubstantiation) and the value of internal actions, which are wrought by the Godhead abiding within us, have often been linked to later Quietist heresies. In early sixteenth century Spain, concern over a set of beliefs held by those known as alumbrados raised similar concerns to those of Quietism. These concerns continued into the mid sixteenth century and in the writings of Teresa of Avila and John of the Cross. Both were very active reformers and cautioned against a simple minded "don't think anything" (no pensar nada) approach to meditation and contemplation; further, both acknowledged the authority of the Catholic Church and did not oppose its teaching concerning contemplative prayer. Thus, their work was not condemned as heresy, being consistent with Church teaching. This did not stop John's work, however, coming under suspicion after his death; the fact he was not canonised until 1726 is largely due to seventeenth century suspicions of beliefs similar to those termed "Quietist" later in the century. George Fox came to the conclusion that the only real spirituality was achieved by paying attention to the Holy Spirit (the Godhead) through silence, and founded the Quaker movement on this basis – one which shared much resemblance with "Quietist" thought. Quietist thinking was also influential among the British Quakers of the later 19th century, when the tract A Reasonable Faith, by Three Friends (William Pollard, Francis Frith and W. E. Turner (1884 and 1886)) caused sharp controversy with evangelicals in the society. The Capuchin friar Benet Canfield (1562–1611), an English Catholic living in Belgium, espoused quietism in a tract called Way of Perfection, on deep prayer and meditation.