Кіріспе

1523–1571 жылдары өмір сүрген чех тілшісі және жазушысы Ян Блахослав (20 ақпан 1523 – 24 қараша 1571) – чех гуманистік жазушысы, ақын, аудармашы, этимолог, ән жазушы, грамматик, музыка теориясының маманы және композитор. Ол Браттар бірлігінің епископы болды және 1564 жылы Жаңа Ғидатты чех тіліне аударды. Бұл аударма Кралице Библиясына енгізілді.

Өмір

Блахослав Моравияның Преров қаласында дүниеге келген. 1544 жылдан бастап Виттенберг университетінде Листенй мен Герман Финктің теориялық сабақтарын оқыды. Виттенбергте ол Мартин Лютермен және Филипп Меланхтонмен танысты. 1548–49 жылдары Млада-Болеславта қысқа уақыт оқығаннан кейін білімін Кенигсберг пен Базельде жалғастырды. Ол өз ана тілінің тазалығын сақтауға тырысқан және христиандық пен гуманизм арасындағы қақтығысты азайтуға қол жеткізген лингвист болды. 1553 жылы Млада-Болеславта дін қызметкері болып тағайындалды, ал 1557 жылы Чех (немесе Моравия) бауырластарының бірлестігінің епископы болды. Келесі жылы ол Иванчице қаласына көшіп, көп ұзамай баспахана құрды. Өмірінің соңында Моравский Крумловке көшіп барды, онда 48 жасында қайтыс болды. Блахослав 1561 жылғы Чех тіліндегі "Бірлік" ән кітабының редакторы болды, бұл ән кітабы келесі 50 жылда кем дегенде 10 рет қайта басылып, түзетілді. Оның "Музика" (1558) – "ән айтудың теориялық нұсқаулығы" – «музыка және ән айту теориясын ұсынған чех тіліндегі алғашқы кітап» деп аталады. Блахославтың еңбектері Ян Амос Коменскийге әсер етті.