Кіріспе

Ярослав Дурих (2 желтоқсан 1886 – 7 сәуір 1962) – чех прозашысы, ақын, драматург, журналист және әскери хирург.

Өмір жолы және шығармашылығы

Дюрих Градец-Кралове қаласында дүниеге келді және ерте жаста жетім қалды. Ол Прибрамдағы архиепископ монастырында оқыды, бірақ тыйым салынған әдебиет оқығаны үшін мектептен қуылды. Кейіннен ол әскери стипендияның арқасында Прагада медициналық білім алып, 1913 жылы тәмамлады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Галицияда әскери дәрігер болып қызмет еткеннен кейін, ол Преров қаласында жеке практика ашты. Алайда, бұл іс сәтсіз аяқталды және ол қайтадан армияға оралды, полковник шеніне дейін көтерілді. 1923 жылдан 1930 жылға дейін Оломоуц маңындағы әскери госпитальдің басшысы болды. 1935 жылы ол Česká akademie věd a umění қатарына сайланды, бірақ 1938 жылы Аншлюс болғаннан кейін отставкаға шықты. Нацистік және коммунистік режим кезінде ол оқшауланып, псевдонимдермен жазылған бірнеше газет мақалаларын ғана жариялай алды. Йозеф Флорианның ықпалымен ол өзінің алғашқы романын – cs (Wandering, 1929) жариялады, бұл Отыз жылдық соғыс дәуіріндегі тарихи туынды, содан кейін Služebníci neužiteční (Шамамен: Пайдасыз қызметшілер) – 17 ғасырдағы Жапониядағы иезуит миссионерлері туралы, Чарльз Спинола басқаратын роман. Чехословакияда тек алғашқы бөлігі ғана жарық көрді, себебі 1948 жылы коммунистік төңкерістен кейін Дюрихтің дауысы басылды. Толық төрт томдық басылым 1969 жылы Римде жарық көрді. Bloudění ағылшын тіліне "Идолдың құлауы" деп аударылып, 1936 жылы АҚШ-та жарияланды. Дюрихтің католик көзқарасы Чехословакияның Бірінші Республикасындағы басым зияткерлік ахуалмен жиі қайшылыққа түсті, әсіресе Ақ Тау шайқасынан кейін Богемиядағы және жалпы барокко мәдениетінің дамуына жасаған оң бағасы. Дюрих Фридрих V Пфальцтық патшаның сондағы жеңілісі Богемияны Германияның құрамына енуден сақтап қалды деп есептеді. Ол сондай-ақ Испания Азамат соғысы кезінде фалангистер тарапын қолдағаны үшін қатты сынға ұшырады. Дюрих Прагада қайтыс болды.