Франц Кутшера: Нацисттік саяхатшы және Варшавадағы өлімі
Franz Kutschera
Франц Кутшера – австрийский нацистский политик и чиновник СС. Участвовал в преступлениях против поляков и евреев во время Второй мировой войны. Убит Армией Крайовой.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық нацистік саясаткер және үкімет шенеунігі Франц Кутшера (22 ақпан 1904 – 1 ақпан 1944) – Австриялық нацистік саясаткер және үкімет шенеунігі. Ол 1938 жылғы Австрияның аншлюсіне дейін және одан кейін де нацистік партия мен Шутцштаффельде (SS) көптеген әкімшілік лауазымдарды атқарды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Францияда, Югославияда, Кеңес Одағында, соңында Польшада SS құрамында қызмет етті. 1943 жылы Кутшера неміс оккупациясы астындағы Варшавадағы SS және полиция басшысы болып тағайындалды. Польшалықтарға, оның ішінде поляк еврейлеріне қарсы жасаған қылмыстары үшін, Польшаның Үй армиясы, эмиграциядағы Польша үкіметімен келісіп, оны жоюды мақсат етті. 1944 жылдың 1 ақпанында ол Варшавадағы SS штабының алдында Кедивтің арнайы операциясы кезінде атып өлтірілді, Кедив – қарсылық қозғалысының арнайы операциялық бөлімшесі. Жауап ретінде немістер 300 поляк азаматын атқылады.
Austrian Nazi politician and government official
Franz Kutschera (22 February 1904 – 1 February 1944) was an Austrian Nazi politician and government official. He held numerous administrative offices with the Nazi Party and the Schutzstaffel (SS) both before and after the Anschluss of Austria in 1938. During World War II, he served with the SS in France, Yugoslavia, the Soviet Union, and finally Poland. In 1943, Kutschera was appointed the SS and Police Leader in German occupied Warsaw. Due to his crimes against Poles, including Polish Jews, the Polish Home Army, in agreement with the Polish government in exile, targeted him for assassination. On 1 February 1944, he was gunned down in front of the SS headquarters in Warsaw in a special operation by Kedyw, a dedicated resistance special operations unit. In reprisal, the Germans executed 300 Polish civilians.
Өмір
Кутшера 1904 жылдың 22 ақпанында Төменгі Австрияның Обервальтерсдорф қаласында (сол кезде Австро-Венгрия империясының құрамында болған) дүниеге келді. Ол кәсіби бағбан және кішігірім мемлекеттік қызметкердің ұлы болды. Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін 1918-19 жылдары Австро-Венгрия әскери-теңіз флотында кабиналық болып қызмет етті, содан кейін Вилахтағы гимназияда оқыды. Бітірген соң ол қысқа мерзімге Будапешттегі машина жасау училищесіне түсті, бірақ одан кейін әкесі сияқты бағбан болу үшін оқуын жалғастырды. Бірнеше жыл бойы Кутшера Чехословакияның Судет аймағындағы Опава және Карловы Вары қалаларында тұрды.
Kutschera was born in Oberwaltersdorf, Lower Austria (then part of the Austro Hungarian Empire) on 22 February 1904 and was the son of a professional gardener and minor civil servant. After primary school he served as a cabin boy in the Austro Hungarian Navy in 1918–19 and later attended a gymnasium in Villach. After graduation he briefly enrolled at a machinists school in Budapest before training to become a gardener like his father. For several years Kutschera would reside in Opava and Karlovy Vary in the Sudetenland region of Czechoslovakia.
Нацистік мансабының алғашқы жылдары
Кутшера 1930 жылдың желтоқсанында Австрия нацистік партиясына, ал 1931 жылдың қарашасында «Шуцштаффель» (СС) құрамына қосылды. 1933 жылдың шілдесінде Энгельберт Доллфустың австрофашистік үкіметі Австриядағы нацистік партияны тыйым салды. Үкіметтің тыйымына қарамастан, Кутшера партияның адал жақтасы болып қалып, австриялық билік органдары тарапынан бірнеше рет нацистік идеологияны қолдаған қызметі үшін тұтқындалды. 1933 жылдан бастап ол Каринтияда СС-тің «Труппфюрер» лауазымында қызмет етті, ал 1934 жылы «Қауіпсіздік қызметіне» (SD) қосылды. 1935 жылдың шілдесінде Клагенфурттағы 90-шы СС «Штандартының» қолбасшысының орынбасары болып тағайындалды және 1938 жылдың наурызына дейін осы лауазымда қызмет етті. 1938 жылдың наурызында Австрияның нацистік Германияға қосылуынан кейін Кутшера жаңадан құрылған Рейхсгау Каринтияның азаматтық әкімшілігіне гаулейтер Хуберт Клауснердің көмекшісі ретінде кірді. 1938 жылдың 10 сәуірінде өткен сайлаудан кейін Кутшера «Ұлыгермандық Рейхстагтың» мүшесі болды және өмірінің соңына дейін осы лауазымды сақтап қалды. 24 мамырда ол ресми түрде гаулейтердің орынбасары болып тағайындалды, ол Клауснердің Венада жиі болмаған кезде гауды басқарды. 1939 жылдың ақпан айында ол халық сотына халық судьясы ретінде тағайындалды. 12 ақпанда Клауснердің күтпеген өлімінен кейін Кутшера Каринтия гаулейтерінің міндетін атқарушысы болып тағайындалды.
Kutschera joined the Austrian Nazi Party in December 1930 and the Schutzstaffel (SS) in November 1931. The Nazi Party in Austria was banned in July 1933 by the Austrofascist government of Engelbert Dollfuss. Despite the government ban, Kutschera remained a committed Party activist and was arrested several times by Austrian authorities for illegal pro Nazi political activities. From 1933 he served as an SS Truppführer in Carinthia, and he joined the Sicherheitsdienst (SD) in 1934. In July 1935 he was appointed Deputy Commander of the 90th SS Standarte in Klagenfurt, serving in this capacity until March 1938. After the Austrian Anschluss to Nazi Germany in March 1938, Kutschera joined the civil administration of the newly established Reichsgau Carinthia as an aide to Gauleiter Hubert Klausner. Following the 10 April 1938 election and referendum, Kutschera became a member of the Großdeutscher Reichstag, maintaining this position until his death. On 24 May he was formally appointed Deputy Gauleiter, essentially running the Gau during Klausner's frequent absences in Vienna in his capacity as deputy to Reichskommissar Josef Bürckel. In February 1939, he was also appointed to the People's Court as a lay judge and upon Klausner's sudden death on 12 February, Kutschera was elevated to the post of Acting Gauleiter for Carinthia.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай Кутшера, штаб-пәтері Зальцбургте орналасқан XVIII әскери округ (Wehrkreis) үшін Рейх қорғанысы комиссары Фридрих Райнердің Каринтиядағы өкілі болып тағайындалды. Кутшера 1940 жылдың наурызында Вермахтқа өз еркімен әскери қызметке қабылданды және 3-ші тау дивизиясының 139-шы жеңіл жаяу әскер (Gebirgsjäger) полкіне жіберілді. Кейіннен ол 6-шы тау дивизиясына ауыстырылды және 1940 жылдың мамыр және маусым айларында Вогездердегі Франция шайқасына қатысты. 1940 жылдың қарашасында СС бригада фюрері шеніне көтерілді. 1941 жылдың 14 сәуірінде Кутшера өзінің гау құрамында басқарылған Словен Каринтиясы және Жоғарғы Карниоланың азаматтық әкімшілігінің бастығы болып тағайындалды, онда ол югослав партизандарына қарсы күрестегі фанатизмі мен қаталдығы үшін танымал болды. 1941 жылдың 27 қарашасында Кутшера көршілес Рейхсгау Зальцбургті өзінің құзыретіне қосуды жоспарлағаны үшін гаулейтер лауазымынан босатылды. Оның орнын Сальцбургтегі гаулейтер Фридрих Райнер иеленді. 1942 жылдың қаңтарында Кутшера Орталық Ресей (Беларусь) үшін Жоғары СС және полиция басшысы (HSSPF) Обергруппенфюрер Эрих фон де Бах Зелевскийдің штабына жіберілді, онда ол неміс ұлтын нығайту жөніндегі рейх комиссариатының (RKFDV) өкілі ретінде қызмет етті. Шығыс майданға келгеннен кейін көп ұзамай Кутшера Кеңес Одағының оккупацияланған аумақтарында көптеген партизанға қарсы және жаппай қырғын операцияларын жеке басқарып жүргізді. 1942 жылдың қарашасында оған генерал-майор шені берілді, ал 1943 жылдың 5 мамырында ол Могилев ауданы үшін СС және полиция басшысы (SSPF) болып тағайындалды.
Shortly after the outbreak of World War II, Kutschera was named the representative in Carinthia of Friedrich Rainer, the Reich Defense Commissioner for Wehrkreis (Military District) XVIII, who was headquartered in Salzburg. Kutschera volunteered for military service with the Wehrmacht in March 1940 and was assigned to the 139th Gebirgsjäger (light infantry) regiment of the 3rd Mountain Division. He was later transferred to the 6th Mountain Division and took part in the Battle of France, serving in the Vosges during May and June 1940. He was promoted to the rank of SS Brigadeführer in November 1940. During the German Balkan Campaign, on 14 April 1941 Kutschera was named Chief of Civil Administration for Slovenian Carinthia and Upper Carniola, which were administered as part of his Gau, and where he became infamous in the war against the Yugoslav Partisans for his fanaticism and extreme harshness. On 27 November 1941, Kutschera was dismissed as Gauleiter for reportedly plotting to absorb the neighboring Reichsgau Salzburg into his jurisdiction. He was succeeded by his rival, Friedrich Rainer, the Gauleiter in Salzburg. In January 1942, Kutschera was seconded to the staff of Obergruppenführer Erich von dem Bach Zelewski, the Higher SS and police leader (HSSPF) for Central Russia (Belarus), where he served as a representative of the Reich Commissariat for the Strengthening of German Nationhood (RKFDV). Soon after his arrival on the Eastern Front, Kutschera personally directed numerous anti partisan and mass killing operations in the occupied territories of the Soviet Union. In November 1942 he was given the rank of Generalmajor der Polizei and on 5 May 1943 he was appointed SS and Police Leader (SSPF) for the Mogilev district.
Варшава
1943 жылдың 25 қыркүйегінде Кутшера оккупацияланған Польшадағы Бас үкіметтің Варшава округінің полиция және СС басшысы қызметін атқара бастады. Варшавада билікке келгеннен кейін ол поляк азаматтарын ұстау (лапанка) және кепілдікке алу жағдайларын көбейтті. Күн сайын хабарламалар ілінетін, онда неміс әскері немесе полиция қызметкеріне шабуыл жасалған жағдайда өлім жазасына кесілетін поляктардың есімдері жарияланатын. Мұндай хабарламаларға әрқашан "Варшава округінің СС және полиция командирі" деген атпен қол қойылатын. Кутшераның Варшавадағы нақты орналасқан жері Рейх қауіпсіздік бас кеңсесінде құпия сақталды, бірақ 1943 жылдың желтоқсанында Кейдивтің "Агат" (Гестапоға қарсы) бөлімшесінің барлау басшысы Александр Куницкий (Райский) оны анықтады. Алее Сучадағы Гестапо кеңсесін қадағалап отыра жүргенде, Райский жақын маңдағы Варшава СС штаб-пәтерінің кіреберіс жолына Opel Admiral лимузині кіретінін байқады. Көліктен түскен СС офицері Бригадефюрер шенінің анық көрінетін белгілерін таққан еді. Қызығушылық танытып, Райский құпия СС офицерінің штаб-пәтеріне келу-кетуін жасырын бақылай бастады және басшылығына есеп берді. Кейдивтің 1944 жылдың қаңтарында жүргізген тергеуі Райский бақылап отырған адамның Франц Кутшера екенін растады.
On 25 September 1943, Kutschera took office as SS and Police Leader for the Warsaw district of the General Government in occupied Poland. Once in power in Warsaw, he increased the number of roundups (łapanka) of Polish citizens and the number of hostage executions. Every day lists were hung in public announcing the names of the next Poles to be executed in the event of any attack on a German soldier or police officer. These notices were always signed anonymously by the "Commander of the SS and Police at Warsaw District". Kutschera's exact whereabouts while in Warsaw was a closely guarded secret within the Reich Security Main Office but were discovered in December 1943 by Aleksander Kunicki (Rayski), chief of intelligence for the Agat (Anti Gestapo) unit of Kedyw. In the course of his routine surveillance of the Gestapo offices on Aleje Szucha, Rayski noticed an Opel Admiral limousine entering the driveway of the nearby Warsaw SS headquarters. The SS officer who emerged from the car wore the clearly identifiable rank and insignia of a Brigadeführer. Intrigued, Rayski began to secretly monitor the mysterious SS man's arrivals and departures from SS headquarters and filed a report with his superiors. An investigation by Kedyw in January 1944 confirmed that the man being observed by Rayski was Franz Kutschera.
Құрлық
Райски анықтағаннан кейін Кутшера Польшаның жер асты мемлекетінің құпия арнайы сотында қатысқан жоқ деп сотталды. Ол поляк ұлтына қарсы қылмыстар жасады, әсіресе Варшавада поляк азаматтарын жаппай өлтіруде. Кутшера кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. Лондондағы Польша үкіметінің эмиграциядағы басшылығы арнайы соттың шешімімен келісіп, Кутшераның өлім жазасын бекітті. Оқ ату бұйрығы дереу дайындалып, Kedyw командирі, бригада генералы Эмиль Август Фильдорфқа (Нил) жіберілді, оның ұйымына кісі өлтіруді жоспарлау және орындау міндеті жүктелді. Өлім жазасын Kedyw-дің (Парасол батальонының алдағысы) диверсиялық-ұрыс бөлімі орындады. Кісі өлтіру тобы 12 жеке оператордан тұрды, олардың көпшілігі Gray Ranks скауттық және басшылық ұйымының мүшелері болды. Кісі өлтіруді Уяздұ даңғылы, 23-үйдің алдындағы Варшава СС штабында орындау жоспарланған. 1944 жылдың 1 ақпанында таңертең үш Kedyw қарулы адамы: pl (Lot), неміс MP 40 автоматтарымен қаруланған; pl (Kruszynka), британдық Sten автоматтарымен; және pl (Miś), Luger тапаншасымен қаруланған, Кутшераның лимузині СС штабына жақындағанда оққа ұшты және тікелей машинаға атып, оқ жаудырды. Кутшера мен оның жүргізушісі бірнеше рет атылып, қаза тапты. Содан кейін кісі өлтіру тобының мүшелері мен келген неміс әскерлері арасында атыс басталды, нәтижесінде төрт поляк және екі неміс қаза тапты. Кутшераның қоштасу рәсімін нацистер Брюль сарайында өткізді. Кейін оның денесі Повонзки әскери бейіштегі Heldenfriedhof бөлігіне жерленді, ондаған жылдар бойы Берлинге немесе Германияның басқа бөліктеріне көшірілмеді. 1944 жылдың 2 ақпанында Варшавадағы неміс билігі кісі өлтіруге жауап ретінде 300 поляк азаматын атты. Немістер Варшава және Варшава округінің поляк тұрғындарынан 100 миллион злотый көлемінде үлкен салық жинады. 1944 жылдың наурыз айында Кутшераның орнына СС Oberführer Пол Отто Гейбель келді. 1990 жылы Варшавадағы Примаса Тысячлеция аллеясының құрылысы кезінде Кутшераның денесі (2000-нан астам неміс сарбаздарының денелерімен бірге) Жоахимов Могилыдағы неміс әскери бейітіне көшірілді. Джейн Кутшера (кейін Рогнског) 1994 жылы Норвегияда қайтыс болды. Оның ұлы Сепп Кутшера альпинист болды, ол 1963 жылы Хиндукуш тауларында Кох-э-Кешн Хан шыңына алғашқы болып көтерілді. Ол 2014 жылы қайтыс болды.
Following his discovery by Rayski, Kutschera was tried in absentia by a secret Special Court of the Polish Underground State. He was charged with crimes against the Polish nation, in particular, the routine mass murder of Polish civilians in Warsaw. Kutschera was convicted and sentenced to death. In London the leadership of the Polish government in exile concurred with the decision of the Special Court and approved Kutschera's death sentence. The execution order was soon drafted and relayed to the commander of Kedyw, Brigadier General Emil August Fieldorf (Nil), whose organization had been given the tasks of planning and performing the assassination. The execution was carried out by the combat sabotage unit of Kedyw (the predecessor of Battalion Parasol). The assassination team consisted of 12 individual operatives, mostly members of the scouting and guiding Gray Ranks. It was planned to carry out the execution in front of the Warsaw SS Headquarters at 23 Ujazdów Avenue. On the morning of 1 February 1944 three Kedyw gunmen: pl (Lot), who was armed with a German MP 40 submachine gun; pl (Kruszynka), carrying a British Sten; and pl (Miś), armed with a Luger pistol, ambushed Kutschera as his limousine approached SS Headquarters and opened fire directly into the car. Both Kutschera and his driver were shot multiple times and killed. A gun battle then erupted between the members of the assassination team and the responding German troops in which four Poles and two Germans were killed. Kutschera's funeral ceremony was held by the Nazis at Brühl palace. Afterwards, his body was laid to rest on Heldenfriedhof part of Powązki Military Cemetery not moved to Berlin or any part of Germany, as it was thought for decades. On 2 February 1944, the German authorities in Warsaw staged a public execution of 300 Polish civilian hostages as a reprisal for the assassination. The Germans also imposed a crushing 100 million złoty tribute on the Polish residents of Warsaw and Warsaw County. Kutschera was succeeded as SS and Police leader by SS Oberführer Paul Otto Geibel in March 1944. In 1990, during the construction of Aleja Prymasa Tysiąclecia in Warsaw, Kutschera's body was moved (together with over 2000 bodies of German soldiers) to the German military cemetery in Joachimów Mogiły. Jane Kutschera (later Rognskog) died in Norway in 1994. Her son, Sepp Kutschera, became an Alpinist, who was the first to climb Koh e Keshni Khan in the Hindukush mountains, in 1963. He died in 2014.