Дат-Германия шекарасы бойынша дауыс берулер: 1920 ж. Шлезвиг плебисциттері Дания мен Германия арасындағы шекараны анықтады. Тарих, саясат, Версаль келісімі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дания-Германия шекарасы бойынша дауыс беру
Votes on the Denmark–Germany border
Шлезвиг плебисциттері – 1919 жылғы 28 маусымдағы Версаль шартының XII бөлімінің 100-115 баптарына сәйкес, бұрынғы Шлезвиг герцогтығы арқылы Дания мен Германия арасындағы болашақ шекараны анықтау мақсатында ұйымдастырылған екі дауыс беру. Аталған процесті Франция, Ұлыбритания, Норвегия және Швеция өкілдерінен құралған комиссия бақылады. Дауыс берулер 1920 жылғы 10 ақпан мен 14 наурызда өтті, нәтижесінде солтүстік бөлігінің үлкен бөлігі (I аймақ) Данияға қосылуға, ал оңтүстік бөлігінің кіші бөлігі (II аймақ) Германия құрамында қалуға дауыс берді. Данияға қосылу 1920 жылғы 15 маусымда жүзеге асты.
The Schleswig plebiscites were two plebiscites, organized according to section XII, articles 100 to 115 of the Treaty of Versailles of 28 June 1919, in order to determine the future border between Denmark and Germany through the former Duchy of Schleswig. The process was monitored by a commission with representatives from France, the United Kingdom, Norway and Sweden. The plebiscites were held on 10 February and 14 March 1920, and the result was that the larger northern portion (Zone I) voted to join Denmark, which occurred 15 June 1920, while the smaller southern portion (Zone II) voted to remain part of Germany.
Өмірбаян
Шлезвиг герцогтігі орта ғасырдан бері Дания тәжінің феодалы болып келді, бірақ ол Дания басқаратын Германияның Холштейн және Лауенбург провинцияларымен бірге, бұлардың екеуі де Киелі Рим империясының құрамында болған, 1864 жылғы Шлезвигтің екінші соғысында Пруссия мен Австрия тарапынан басып алынды. 1864 және 1866 жылдар аралығында Пруссия мен Австрия бүкіл аймақты кондоминиум ретінде басқарды және осы келісімді 1865 жылғы Гастейн конвенциясында ресми түрінде бекітті. Кондоминиум 1866 жылғы австрия-пруссия соғысының нәтижесінде тоқтатылды. 1866 жылғы Прагалық австрия-пруссиялық бейбіт шартының 5-бабында Шлезвигтің солтүстік бөлігінің халқына, Дания басқаруына дауыс берген аймақтар Дания басқаруына қайтарылуы мүмкін болсын деп, алдағы алты жыл ішінде плебисцит өткізу міндетті екендігі айқындалды. Плебисцит өткізу идеясы бұрыннан айтылып келген. Бірінші Шлезвиг соғысының бастапқы кезеңдерінде Шлезвиг-Холштейннің сепаратистік үкіметі Шлезвигтің бір бөлігінде плебисцит өткізуді ұсынған, бірақ Дания үкіметі оны қабылдамады. Ал 1863 жылғы Лондон конференциясы Екінші Шлезвиг соғысын басып татуға тырысқанда, Пруссия премьер-министрі Отто фон Бисмарк Солтүстік Шлезвигте плебисцит өткізуді ұсынды. Бисмарктің бастамасы конференцияда қабылданбады, себебі бұл ұсыныс Дания делегациясына берілген нұсқауларға енгізілмеген еді. 1866 жылғы Прагалық австрия-пруссиялық бейбіт шартында плебисцит туралы уәде Австрияға дипломатиялық жеңілдік болды, бірақ орындалмады. Кейіннен 1877 жылы Австрия мен Германия одан бас тарды. 1864 жылғы шекара 1907 жылғы неміс-даниялық оптант шартында расталды, бірақ даниялық Солтүстік Шлезвиг тұрғындары 1866 жылғы Прага бейбіт шартына сілтеме жасай отырып, плебисцит өткізуді талап етуді жалғастырды. Плебисцит уәдесінің орындалуы үшін үгіт жүргізген даниялықтар, бұл аймақтың Дания басқаруына қайтаруына әкеледі деп үміттенді және көбінесе Эльзас-Лотарингияны қайтару туралы француз талабымен салыстырды. Бұл салыстыру француз қоғамдық пікірінде жақсы қабылданды және Дания Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатыспағанмен, Францияда Данияның талаптарын соғыстан кейінгі бейбіт келісімнің бір бөлігі ретінде қарастыруға қолдау көрсетілді. 1918 жылы Германия жеңілгеннен кейін Дания үкіметі одақтас державалардан және 1919 жылғы Версаль конференциясынан Удроу Уилсонның он төрт қағидасына сүйене отырып, даулы Солтүстік Шлезвиг аймағында плебисцит өткізуді сұрады және одақтас державалар бұл өтінішті қабылдады.
The Duchy of Schleswig had been a fiefdom of the Danish crown since the Middle Ages, but it, along with the Danish ruled German provinces of Holstein and Lauenburg, which had both been part of the Holy Roman Empire, was conquered by Prussia and Austria in the 1864 Second War of Schleswig. Between 1864 and 1866, Prussia and Austria ruled the entire region as a condominium, and they formalised this arrangement in the 1865 Gastein Convention. The condominium was terminated due to the Austro Prussian War in 1866. Article 5 of the Austro Prussian Peace of Prague (1866) stipulated that a plebiscite should be held within the ensuing six years in order to give the people of the northern part of Schleswig the possibility of voting for the region's future allegiance by allowing regions voting for Danish rule to be restored to Danish administration. The idea of a plebiscite had been presented earlier. During the early phases of the First Schleswig War, the secessionist government of Schleswig Holstein had unsuccessfully suggested a plebiscite in parts of Schleswig, but this had been rejected by the Danish government, and during the 1863 London Conference's attempts to defuse the Second Schleswig War, one of the suggestions of Prussian Prime Minister Otto von Bismarck was a plebiscite in North Schleswig. Bismarck's initiative was not adopted by the conference, primarily since the option had not been included in the instruction to the Danish delegation. The inclusion of the promise of a plebiscite in the 1866 Austro Prussian Peace of Prague was a diplomatic concession to Austria, but was not implemented. The reference to it was subsequently dropped in 1877 by Austria and Germany. The 1864 border was confirmed in the 1907 German Danish Optant Treaty, but Danish North Schleswigers continued to argue for a plebiscite citing the 1866 Peace of Prague. Danes campaigning for implementation of the plebiscite promise, in the hope that it would result in the area being restored to Danish rule, often made a comparison with the French demand for return of Alsace Lorraine. This comparison was regarded sympathetically by French public opinion and, although Denmark had not taken part in the First World War, there was considerable backing in France for taking up the Danish claims as part of the post war settlement. After Germany's defeat in 1918, the Danish government asked the Allied Powers and the Versailles Conference of 1919 to include a plebiscite in the disputed North Schleswig region based on Woodrow Wilson's Fourteen Points as part of the Allied Powers' peace settlement with Germany, and this request was granted by the Allies.
Плебисциттің шекарасын анықтау
Плебисциттер 1920 жылдың 10 ақпаны мен 14 наурызында Дания үкіметінің тілегі бойынша белгіленген екі аймақта өтті, ал аймақтардың шекаралары 1890 жылдары Дания тарихшысы де жасаған сызбаларға негізделген. 1880 және 1890 жылдары Клаусен болашақ Дания-Германия шекарасының екі жағына кеңінен саяхаттап, осы мәселе бойынша екі ұсыныс жасады. Клаусеннің бірінші сызығы болашақтағы плебисцитте Дания жағына дауыс беретін біртұтас аумақты көрсетті, ал екінші сызық (оңтүстікке қарай) Орталық Шлезвигтегі сирек қоныстанған ауылдық аймақты қамтыды. Клаусен бұл аймақтың Данияға ассимиляциялануға әлеуеті бар деп есептеді, себебі Орталық Шлезвиг халқы неміс жақтасына адал болғанымен, сонымен қатар Дания тілінде де сөйлейтін. 1918 жылы Клаусен "Før Afgørelsen" ("Шешімге дейін") атты памфлет жариялады, онда Данияның өзінің ең солтүстік ("бірінші") сызығымен белгіленген аймақты аннексиялауын қатысты қолдады. Оның пікірінше, осы сызықтан солтүстікке қарайғы аумақ Данияға адал және бөлінбес деп есептелуі керек. Сонымен қатар, ол екінші сызығынан бас тартты, себебі Орталық Шлезвиг халқы неміс жақтасын ұстанып, болашақ шекара жергілікті халықтың өзін-өзі анықтау құқығына негізделуі керек деп ойлады. Бірақ I аймақтағы азаматтық әкімшілік толыққанды ауыстырылмады, ал II аймақта мүлдем өзгеріс болған жоқ. Екіншіден, Дания бұрын аймақтан қуылған адамдарға плебисцитте дауыс беруге рұқсат беруді сұрады. Бұл шараның мақсаты – бұрын қуылған "оптанттарға", яғни Дания азаматтығын сақтап қалуды таңдаған және Пруссия билігінің бұйрығымен аймақтан қуылған жергілікті тұрғындардың отбасыларына дауыс беруге мүмкіндік беру болды. Одақтас державалар бұл өтінішті қабылдап, оны кеңейтті, нәтижесінде бұрын аймақта тұрған кез келген адам плебисцитте дауыс беруге құқылы болды. Аймақта уақытша орналасқан көптеген неміс шенеуніктерінің (әсіресе теміржол қызметкерлерінің) болуына байланысты, бұл кеңейту олардың, олардың әйелдерінің және кәмелетке жеткен балаларының да плебисцитте дауыс беруге құқылы екенін білдірді. Көптеген қуылған Дания "оптанттары" АҚШ-қа эмиграциялағандықтан, бұл кеңейтудің нәтижесінде неміс дауыстарының саны сәл өсті. Германияда тұратын неміс эмигранттарының плебисцитке қатысу үшін аймаққа оралу ықтималдығы, АҚШ-қа эмиграциялаған Дания тарапына адал қуылғандарға қарағанда әлдеқайда жоғары болды.
The plebiscites were held on 10 February and 14 March 1920 in two zones that had been defined according to the wishes of the Danish government, and based on lines drawn in the 1890s by Danish historian de. During the 1880s and 1890s, Clausen had travelled extensively on both sides of a possible future Dano German border, for which he published two suggestions. Clausen's first line delineated a coherent territory that he expected would vote Danish in a future plebiscite, and the second line (about further south) included a thinly populated rural region in Central Schleswig, which Clausen believed had potential for assimilation into Denmark, as the population of Central Schleswig was pro German in allegiance, but also Danish speaking. In 1918, Clausen published a pamphlet "Før Afgørelsen" (Before the Decision) in which he strongly advocated that Denmark annex the zone delineated by his northernmost ("first") line, arguing that the territory north of this line was indisputably pro Danish and should be considered indivisible. At the same time, he effectively abandoned his second line, as the population of Central Schleswig remained pro German, and as he considered it vital that the future border should be based on the self determination of the local populace. but the civil administration was only partially replaced in Zone I, and not at all in Zone II. Secondly, Denmark had requested that persons previously expelled from the region should be allowed to vote in the plebiscite. This was intended to allow previously expelled "optants" to vote, i. e. the families of locals who had opted to retain their Danish citizenship and who had consequently been expelled from the area by Prussian authorities. The Allied Powers granted this request but extended it, consequently entitling anyone who had previously lived in the region to vote in the plebiscite. Since a large number of German officials (notably railway officials) had been temporarily stationed in the area, this extension implied that these officials as well as their wives and any children of legal age were entitled to vote in the plebiscite. Since many of the expelled pro Danish "optants" had emigrated to the United States, the net result of this extension was a slight increase for the German results, and it was much more likely for a pro German emigrant living in Germany to return to the region for the plebiscite than for a pro Danish expellee who had emigrated to the United States to do the same.
Дания-Германия шекарасын реттеу
I аймақтың нәтижелері жарияланғаннан кейін, неміс әкімшісі Йоханнес Тидье шекараның балама жобасын жасады. Ұсынылған шекара Тондер/Тондерн, Хойер/Хойер, Тинглев/Тинглефф және көршілес аудандарды, сондай-ақ Фленсбургтен солтүстікке қарайғы бірнеше аймақтарды – «Тайдже белдеуі» деп аталатын – қамтитын болды. Бұл, Данияда 30 000-нан 35 000-ға дейін немістер және Германияда 6 000-нан 8 000-ға дейін даниялықтардың болуына қарағанда, шекараның екі жағында шамамен тең мөлшерде азшылықтардың құрылуына әкелер еді. Тидье сызығы Данияда күшті сынға ұшырады, себебі ол болашақ шекараның оңтүстігіндегі көптеген Данияға жақын қауымдастықтарды қосып беруге мүмкіндік берер еді, және Дания парламентінің барлық партиялары оны қабылдаудан бас тартты. 1920 жылдың 15 маусымында I аймағының барлығы Данияға берілді, ал аумақ ресми түрде Оңтүстік Ютландия аудандары деп аталды, көбінесе Оңтүстік Ютландия деп аталады, бірақ соңғы атау бүкіл Шлезвиг аймағының тарихи атауы болып табылады.
Directly after the announcement of the results from Zone I, an alternative draft for the frontier was made by the German administrator Johannes Tiedje. The proposed frontier would have incorporated Tønder/Tondern, Højer/Hoyer, Tinglev/Tingleff and neighbouring areas and also some parts north from Flensburg – the so called Tiedje Belt – and would have created almost equal minorities on both sides of the frontier instead of 30,000 to 35,000 Germans in Denmark and 6,000 to 8,000 Danes in Germany. Tiedje's Line was strongly criticised in Denmark, as it would have transferred a large number of pro Danish communities south of the future border, and was refused by all parties in the Danish parliament. The plebiscite's entire Zone I was transferred to Denmark on 15 June 1920, and the territory was officially named the South Jutlandic districts, more commonly Southern Jutland, although the latter name is also the historiographical name for the entire Schleswig region.