Кіріспе

Үндістан тарихының бір қыры

Үндістан субконтинентінің тарихында қола дәуірінен кейін темір дәуірі келді, ол Үндістанның мегалиттік мәдениеттерімен ішінара сәйкес келеді. Үндістандағы темір дәуірінің басқа археологиялық мәдениеттері – боялған сұр ыдыстар мәдениеті (б.з.д. 1300–300 жж.) және Солтүстік қара жылтыратылған ыдыстар мәдениеті (б.з.д. 700–200 жж.). Бұл Веда дәуіріндегі жанападалардың, яғни княздықтардың ерте тарихи кезеңдегі он алты махаджанападаға, яғни аймақтық мемлекеттерге ауысу кезеңімен сай келеді, бұл кезең Маурия империясының құрылуымен аяқталды. Темір балқытудың алғашқы белгілері темір дәуірінің басталуына бірнеше ғасыр бұрын пайда болған.

Солтүстік Үндістан

Р. Тевари (2003) радиокөміртек әдісімен Уттар-Прадеш штатындағы темір артефактілерді, оның ішінде доменді пештерді, фурмаларды және шлакты б.з.д. 1800-1000 жылдар аралығында даттады. Темір мен темір өңдеудің қолданылуы б.з.д. екінші мыңжылдықтың басынан бастап Орталық Ганг жазығында және Шығыс Виндхья тауларында кең таралған. Темірді қолданудың басталуы дәстүрлі түрде кейінгі Ведалық халықтың шығысқа қарай қоныс аударуымен байланысты, олар сонымен қатар, әсіресе Шығыс Уттар-Прадеш және Бихар аймақтарында материалдық мәдениетті революциялаған күш ретінде қарастырылады. Ғалым Ракеш Тевари жаңа археологиялық жағдайлар мен олардың мерзімдері жаңадан қарау қажеттігін көрсетеді. Оның пікірінше, бұл дәлелдер елдің басқа аймақтарында да ерте темір қолданылғанын растайды және Үндістанның темір өңдеуді дамытудың тәуелсіз орталығы болғанын куәландырады.

Оңтүстік Үндістан

Оңтүстік Үндістандағы темір дәуірінің ең ерте кездемелері шамамен б.з.д. 1000 жылға қарай Карнатакадағы Халлур және Тамил Надудағы Адичаналлурда табылды. Нагпур маңындағы Махурджари үлкен моншақтар жасау орталығы болған.