Кіріспе

Экономикада "Сванов диаграммасы" деп те аталатын, сондай-ақ "Австралия моделі" (өйткені ол алғаш рет 1956 жылы австралиялық экономист Тревор Сван Ұлы депрессия кезінде Австралия экономикасын модельдеу үшін жариялаған) – валюталық бекітілімі бар елдің жағдайын көрсетеді. Екі сызық елдің ішкі (жұмыспен қамту мен жұмыссыздық арақатынасы) және сыртқы (ағымдағы шоттың тапшылығы мен профициті) теңгерімін бейнелейді, ал осьтер салыстырмалы ішкі бағалар мен елдің бюджеттік тапшылығын көрсетеді. Бұл диаграмма ішкі шығындарға немесе шетелдік және отандық тауарларға деген салыстырмалы сұранысқа әсер ететін саясаттың нәтижесінде экономикада болатын өзгерістерді бағалау үшін қолданылады.

Механизм

Егер төлем балансы тепе-теңдіктен шығып кетсе, бұл нарық күштерінің немесе түзету шаралары ретінде қабылданған саясаттың нәтижесі болуы мүмкін, онда SWAN моделі көмектеседі. Ішкі тепе-теңдік – инфляцияның ең төменгі деңгейде болуымен толық жұмыспен қамтуға қол жеткізуді көздейді, ал сыртқы тепе-теңдік экономикада "артық емес, тапшылық емес" жағдайға ұмтылады. Ішкі тепе-теңдік сызығының (немесе қисығының) жоғары жағындағы кез келген нүкте инфляцияны көрсетеді, ал төменгі жағындағы кез келген нүкте жұмыссыздыққа алып келеді. Сол сияқты, сыртқы тепе-теңдік сызығының (немесе қисығының) жоғары жағындағы кез келген нүкте артықшылықты, ал төменгі жағындағы кез келген нүкте тапшылықты көрсетеді. Инфляцияны төмендету және экономиканы тепе-теңдікке жеткізу үшін қысқартушы монетарлық саясат қолданылады. Жұмыссыздықты азайту үшін кеңейтуші монетарлық саясат қолданылады, ол жоғарыда аталғандай әрекет етеді. Экономикадағы ағымдағы шоттың тапшылығын жою үшін экспортты девальвация арқылы арттыру қажет, бұл өз кезегінде жаңа жұмыс орындарын құру арқылы жұмыспен қамтуды арттыруға көмектеседі. Ағымдағы шоттың артықшылығын болдырмау үшін валютаны шамадан тыс бағалау керек, бұл экспортты азайтады. Тепе-теңдік нүктесінің жоғары жағындағы аймақ (V пішінді) "Критикалық аймақ" деп аталады, себебі ондағы мәселе тепе-теңдікке өте жақын болады. Сондықтан, саяси шаралар экономиканы тепе-теңдік нүктесінен шығарып, жағдайды нашарлатуы мүмкін.