Кіріспе

Аструк Ремох (кейде Раимух деп те жазылады) – католицизмге өткен яһуди, 14 ғасырда басқа яһудилерді де дін өзгертуге тырысып тарихқа енген. Ремох 14 ғасырда Испанияның Фрага қаласында дәрігер болып жұмыс істеген. Ол өз замандасы болған көрнекті яһудилермен, мысалы, Сарагосалық Бенвенист ибн Лабимен байланыста болды. 1391 жылы Аструк Ремох Рим-католик шіркеуінде крещениеден өтіп, Франсиско Диас Карни деген есім қабылдады. Ремохтың «Extra Ecclesiam Nulla Salus» католик доктринасына деген сенімі соншалықты күшті болғандықтан, ол ескі еврей досы Эн Шеалтиел Бонфосты (вероятно, дәрігер Исаак Бонфостың ұлы, Фальцте туған Шеалтиел) қауіпке тікелей ұшыратты, оны да дін өзгертуге көндіруге тырысты. Ремох (Франсиско) досына еврей тілінде хат жазып, яһуди дінін сынап, христиандық нанымдарды қолдады. Жауабында Ремох екі хат алды. Бонфос инквизиция кезінде өте сезімтал мәселеге сақтықпен жауап берді, шіркеуге қарсы келуі мүмкін ешқандай мәлімдеме жасаудан аулақ болды. Сатирикалық ақын Соломон бен Рубен Бонфед Ремохтың аргументтерін рифмалы прозада сынға алып, оның әр дәлеліне қарсы жауап берді. Сүлеймен алдымен өз ісіне қатысы жоқ мәселеге араласқаны үшін кешірім сұрайды, содан кейін яһуди ретінде даудың ортасында үндемей тұра алмайтынын, христиандық сенім жүйесінің негізсіз екенін дәлелдеуді жалғастырады, «Сен Үштік құру үшін Киелі кітап мәтінін бұрмалап, өзгертесің» деді.