Тайландтағы экономикалық өсім мен қоршаған орта мәселелері

Тайланд экономикасының өсуі қоршаған ортаға зиян келтіруде: ластану, орман жоғалу, су тапшылығы. Экологиялық мәселелер және GDP төмендеуі туралы ақпарат.

33 мин оқу

100%

Дереккөз: Environmental issues in Thailand — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Таиландтың қарқынды экономикалық өсуі көптеген экологиялық мәселелерді тудырды. Елде ауаның ластануы, жануарлар мен жануарлар дүниесінің қысқаруы, орманның жойылуы, топырақтың эрозиясы, су тапшылығы және қалдықтар мәселелері бар. 2004 жылғы көрсеткіштерге сәйкес, елдегі ауа және судың ластануы салдарынан жылдық ЖІӨ шамамен 1,6–2,6%-ға төмендеп отыр. Осылайша, Таиландтың экономикалық өсуі халқы мен қоршаған ортасына зор зиян келтірді. Таиландтың 12-ші ұлттық экономикалық және әлеуметтік даму жоспары (2017–2021) ескертеді: «Қазіргі таңда елдің табиғи ресурстары мен қоршаған ортаның сапасы нашарлап, өндіріс, қызмет көрсету және тұрақты өмір сүру негізін сақтаудағы әлсіздікке айналды. Табиғи ресурстардың үлкен бөлігі даму үшін пайдаланылып, олардың үздірімді түрде нашарлауына себеп болды. Орман азайып, топырақ құнарсыз, ал биологиялық әртүрлілік қауіп төңкеріліп отыр. Су тапшылығының болашақтағы қаупі бар, бірақ қазіргі су көлемі әртүрлі салалардың қажеттіліктерін толыққанды қанағаттандыра алмайды. Табиғи ресурстарды пайдаланудағы жанжалдар оларға қолжетімділік пен пайдаланудың теңсіздігінен туындайды. Сонымен қатар, экономикалық өсім мен қалаланумен бірге экологиялық проблемалар да күшейді. Осының барлығы өмір сапасына әсер етіп, экономикалық шығындарды арттыруда».

Орманның жойылуы

Тайландта орманды жерлер егіншілікке айналдырылғандықтан немесе жеке пайдалану үшін мемлекеттік жерлерді теріс пайдаланғандықтан орманды жерлер едәуір азайды. Суэб Нахасатиен қоры Тайландтың 1961 жылы 53% -ын орманмен қамтығанын, бірақ орманды аумақтар 2015 жылы 31,6% -ға дейін қысқарғанын хабарлады. Дүниежүзілік жануарлар дүниесі қорының бағалауынша, 1973-2009 жылдар аралығында Тайландтың ормандары 43 пайызға азайды. 2001-2012 жылдар аралығында Тайланд бір миллион гектар орманды жоғалтып, 499 000 гектарды қалпына келтірді. 1990-2005 жылдар аралығында Тайланд орманды аумағының 9,1%-ын немесе шамамен 1 445 000 гектарды жоғалтты. Тайландтың орманның жыл сайынғы орташа ағаш кесу деңгейі 0,72% құрайды. Сулы жерлер күріш алқаптарына айналды, қалалар да кеңейе түсті. Ағаш кесуге тыйым салуға бағытталған мемлекеттік шаралар нәтижесінде орманның жойылуы азайды, бірақ оның зардабы әлі де сезілуде. Тайланд үкіметінің мәліметтері Тайланд ормандарының көлемінің артқанын көрсетеді. Таиландтың Ауыл шаруашылығы және кооперативтер министрлігінің Ауыл шаруашылығы ақпарат орталығының деректері 2006-2015 жылдар аралығында Таиландтың орманды аумағының ұлғаюын көрсетеді (99 миллион райден 103 миллион райге дейін), жерді пайдаланудың барлық басқа түрлері төмендеді. 2019 жылы Орман департаменті режимнің орманды жерлерді қайтару саясаты аясында оның басып алу шараларына байланысты орманды жердің қалыңдығы тұрақты түрде өсіп келе жатқанын айтты. Департаменттің мәліметінше, 2018 жылы елдің орман аумағы 102,4 миллион райды қамтыды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 330 000 райға артық. Бұл өсім Пхукет ауданына тең, орманды аумақ елдің жалпы жерінің 31,58% -ына дейін көбейеді. 2017 жылдың басында үкімет 1975 жылғы 20 жыл ішінде орманды қамтуды 40% -ға дейін ұлғайту туралы уәдесін қайталады. Мақсаты - елдің 25%-ын "қорғалған ормандар" және 15%-ын "коммерциялық ормандар" қамтуы. Бұл мақсатқа жету үшін 2018 жылы Таиландқа 27 миллион райды орманға айналдыру қажет. 1988 жылдың қараша айында қатты жаңбыр жақында орманды жойған беткейлердің топырағын алып кетіп, үлкен су тасқынын туғызды. Ауылдар мен ауыл шаруашылығын өсіретін жерлерді су басты, 400-ге жуық адам мен мыңдаған үй жануарлары қаза тапты. Таиланд үкіметі 1989 жылы 14 қаңтарда барлық ағаш концессияларын алып тастап, ағаш кесуге тыйым салды. Нәтижесінде Бангкокта ағаш бағасы үш есеге көбейіп, заңсыз ағаш кесудің де өсімі болды. 2015 жылдың маусым айында Таиландтың солтүстік-шығысында қатты құрғақшылық болған кезде, премьер-министр Прают Чан-о-ча суды үнемдеу үшін күріш егінінен бас тартуға шақырды. Ол құрғақшылықты орманды жермен-жексен етумен байланыстырды. Премьер-министрдің айтуынша, кем дегенде 26 миллион рай (4,2 млн га) орманды жер, әсіресе солтүстіктегі таулы аймақтағы орман, жауын-шашынды өндіру үшін орман қажет. 2015 жылдың шілдесінде Bangkok Post басылымының редакторлық мақаласында Тайландтың орман шаруашылығы мәселесі былай деп қорытындыланды: "Соңғы 40 жыл ішінде мемлекеттік саясаттың арқасында орманның саны тез төмендеп келеді. Бұған орман кесу, тау-кен өндіру, бүлікшілерге қарсы стратегия, биік жерлерде ақшалай дақылдарды өсіру, үлкен бөгеттер салу және туризм индустриясын дамыту жатады. Сондай-ақ, жемқорлық орман шаруашылығының бюрократиясында терең тамыр жайған". Сиам роза ағашы сияқты құнды қатты ағаш түрлері заңсыз сатылымға шығарылады, көбінесе қытайлық жиһаз нарығына. Бұл ағаштар соншалықты құнды, браконьерлер қаруланып, орман күзетшілерімен күресуге дайын. Қарулы жаудың қолында болған екі адам - орманшылар да, браконьерлер де қаза тапты. Ал 2014 жылы "Аль-Джазира" телеарнасының хабарлауынша, қазір ағаш кесудің қарқыны сиамдық роза ағашының 10 жыл ішінде жойылып кету қаупі төндіріп отыр.

Forest cover in Thailand has been greatly reduced as people convert forested land to agriculture, or misappropriate public lands for private use, with related estimates varying. The Sueb Nakhasathien Foundation reports that 53% of Thailand was covered by forest in 1961, but that forested areas had shrunk to 31.6% in 2015. An estimate by the World Wildlife Fund concluded that between 1973 and 2009, Thailand's forests declined by 43%. During the period 2001–2012, Thailand lost one million hectares of forest, while restoring 499,000 hectares. Between 1990 and 2005, Thailand lost 9.1% of its forest cover, or around 1,445,000 hectares. , Thailand has an average annual deforestation rate of 0.72%. Wetlands have been converted to rice paddies and urban sprawl. With government measures in place to prohibit logging, deforestation rates have dropped, but the impacts of deforestation are still being felt. Thai government numbers show an increase in the extent of Thai forests. Figures from the Center for Agricultural Information of Thailand's Ministry of Agriculture and Cooperatives show an increase in the extent of Thailand's forested area over the period 2006 2015 (from 99 million rai to 103 million rai), with decreases in every other type of land use. In 2019, the Forest Department said that forest cover has steadily increased due to its anti encroachment measures under the regime's reclaim forest land policy. According to the department, the country's forest areas in 2018 covered 102.4 million rai, a 330,000 rai increase from the previous year. The increase, equivalent to an area the size of Phuket, increases forest coverage to 31.58% of the country's total land. In early 2017, the government reaffirmed its 1975 commitment to increase its forest cover to 40% within 20 years. The aim was to have "conserved forests" blanket 25% of the nation and 15% blanketed by "commercial forests". To achieve this goal in 2018, Thailand would need to convert 27 million rai into forests. In November 1988, heavy rains washed away the soil of newly deforested slopes, causing massive floods. Villages and agricultural land were swamped, and almost 400 people and thousands of domestic animals were killed. The Thai government banned logging on 14 January 1989, revoking all logging concessions. Consequences included the price of timber tripling in Bangkok, in turn increasing illegal logging. In June 2015, as a severe drought gripped northeastern Thailand, Prime Minister Prayut Chan o cha urged farmers to forgo a second rice crop in order to save water. He attributed the drought to massive deforestation. At least 26 million rai (4.2m ha) of forested land, especially forests in the mountainous north, had been denuded, according to the prime minister, who said that forests were needed for the generation of rainfall. In July 2015, a Bangkok Post editorial summed up Thailand's forestry issues: "Forests have rapidly declined under state policies over the past four decades. Factors include logging, mining, anti insurgency strategies, promotion of cash crops on the highlands, construction of big dams and promotion of the tourism industry. Corruption is also deep rooted in forestry bureaucracy." Valuable hardwood tree species, such as Siamese Rosewood, are being extracted illegally for sale, mostly to the Chinese furniture market. These trees are so valuable that poachers are armed and are prepared fight forest rangers. Both rangers and poachers have been killed in gunfights. The rates of logging now threaten the Siamese Rosewood with extinction within 10 years, according to Al Jazeera in 2014.

Мангролар мен жағажайлардың ерозиясы

Орманды кесу көптеген экологиялық проблемаларды тудырады: топырақ эрозиясы, өзендердің лайлануы және табиғи ортаның жоғалуы. Жағалау аймақтарындағы батқылық жерлер мен мангрлер коммерциялық балық аулаудың, шабақ шаруашылығының, өнеркәсіптің және туризмнің кеңеюі салдарынан күрт зардап шегіп, Тайландтың биоәртүрлілігінің жоғалуына себеп болды. Мангрлік батқылық жерлер көміртегіні сіңіру бойынша жетекші орталардың бірі болып табылады, ал осы орталардың бұзылуы жаһандық көміртегі жинақталуына қауіп төндіреді. Олар цунами күшін жұмсартады деп болжанады, бұл адамдар мен биоәртүрліліктің мүдделерін қорғайды. 1961 жылы Тайландта 3500 км² мангр орман болғандығы анықталды. 2004 жылы Тайланд үкіметінің мәліметінше, бұл көрсеткіш 2000 км²-ден асты. Тайландтың көлік министрінің орынбасары Тайландтың әдемі жағажайларының кейбіреуі он жыл ішінде жойылуы мүмкін екенін мәлімдеді. "Ештеңе жасамасақ, жағажайлардың бірі де қалмайды", - деді ол. Көлік министрлігінің құрамындағы теңіз департаменті Тайландтың 23 жағалау провинциясындағы 3000 км жағалау сызығын басқарады. 670 км-ге жуық жағалау сызығында ауыр эрозия байқалады, ал жер теңізге жылына бес метрден астам жылдамдықпен тозып барады. Эрозиямен күресу үшін Чонбури провинциясындағы Паттайя жағажайының бір бөлігіне 429 миллион бат сомасына 300 000 м³ құм толтырылуда. Сонгкла провинциясындағы Чалатат жағажайының екі километрлік бөлігі 300 миллион бат қаржыға қайта жаңартылуда. Табиғатты қорғаушылар мангр ормандырында теңізді қорғау аймақтарын құруды ұсынғанмен, Тайландтың жағалау қауымдастықтары осы қорғау шаралары олардың экономикалық өсуіне кедергі келтіруі мүмкін деп алаңдайды. Мангрлер осы қауымдастықтарға, негізінен ауыл шаруашылығы және туризм салаларында, соның ішінде каучук плантацияларын, аквакультураны және балық аулауды жүргізу арқылы табыс табуға мүмкіндік береді. Тайландтың орталық үкіметі мангрлерді қалпына келтіруге бағытталған қатаң, қауымдастыққа негізделген заңдарды қабылдады, бұл мангрлерді жоюды реттеуден мангрлерді сақтауды ынталандыруға баса назар аударуға мүмкіндік берді. Бұл бастама жергілікті билікке мангрлерді сақтау жөніндегі шараларды өздері қалағанша жүзеге асыруға мүмкіндік береді, бұл Пхукет, Пханг Нга және Транг провинцияларындағы қауымдастықтар үшін тиімді болып табылды. Осы жаңа саясатты іске асыруға қаржылық мүмкіндігі жоқ қауымдастықтар қалпына келтіру жұмыстарын қаржыландыру үшін жеке секторге сенеді. Экологиялық және экономикалық мәселелерді шешудің тағы бір жолы – экожүйелік қызметтерге төлем жасау (ЭҚТ), бұл тұрақты экологиялық тәжірибені ынталандыратын консервация әдісі. ЭҚТ тұрақты тәжірибеге көшуге қолдау көрсетеді, бірақ ЭҚТ-ны кең ауқымда қолдау көрсету және оны іске асыру үшін қаржыландырудың жетіспеушілігі қиындық тудырады.

Deforestation creates a host of environmental problems: soil erosion, sedimentation of rivers, and loss of natural habitat. Wetlands and mangroves in coastal areas have been seriously degraded by expansion of commercial fishing, shrimp aquaculture, industry, and tourism, causing much of Thailand's biodiversity losses. Mangrove wetlands are among the leading habitats in carbon sequestration, and degradation of these habitats poses risks to global carbon accumulation. They are hypothesized to dampen the intensity of tsunami force, which would protect both human and biodiversity interests. It is estimated that Thailand in 1961 had 3,500 km2 of mangrove forests. By 2004 that number was less than 2,000 km2 according to the Thai government. According to Thailand's deputy transport minister, some of Thailand's attractive beaches may be lost within ten years. "If we don't do anything, there will be no attractive beaches left", he said. The marine department, part of the transport ministry, manages Thailand's 3,000 km of shoreline in 23 coastal provinces. Some 670 km of shoreline exhibits severe erosion, with land being lost to the sea at a rate of more than five metres per year. To combat erosion, sections of Pattaya Beach in Chonburi Province are being topped up with more than 300,000 m3 of sand at a cost of 429 million baht. A two kilometer stretch of Chalatat Beach in Songkhla is being restored at a cost of 300 million baht. While conservationists have advocated for creation of marine protected areas in mangrove forests, coastal communities in Thailand are concerned these protections may interfere with their economic growth. Mangroves provide these communities with profit opportunities, mainly through agriculture and tourism practices including the operation of rubber plantations, aquaculture, and fishing. The Thailand central government has enacted stricter, community based mangrove restoration laws which shift emphasis from regulating mangrove removal to promoting mangrove conservation. This initiative provides flexibility for local government to approach mangrove conservation efforts as they see fit, which has proved successful for communities in the Phuket, Phang Nga, and Trang provinces. Communities without the financial means to enact these recent policy changes rely on private entities to fund restoration efforts. Another solution to satisfy environmental and economic concerns may be payment for ecosystem services (PES), a method of conservation that incentivizes sustainable environmental practices. PES helps support communities transitioning to sustainable practices, however a lack of funding challenges wide scale support for PES and its implementation.

Ауаның ластануы

Дүниежүзілік банк сарапшыларының бағалауынша, Таиландта ауаның ластануына байланысты өлім-жітім 1990 жылы 31 мыңнан 2013 жылы шамамен 49 мыңға дейін өскен. Өнеркәсіптік өсім Таиландта ауаның жоғары деңгейде ластануына себеп болды. Көлік құралдары мен зауыттар ауаның ластануына үлес қосады, әсіресе Бангкокта, онда 2019 жылдың қысында ауаның ластану деңгейі жоғары болды. Жақында жүргізілген зерттеу (2019) Таиландтағы PM 2.5 ластануының түпкі себебі ретінде ауыл шаруашылығындағы өртеуді көрсетіп отыр. Таиландтың ластануды бақылау департаменті (PCD) және басқа да мекемелер ауаның ластануын азайту мақсатында стандарттарды әзірледі. Бұл стандарттар негізінен төмен шығарындылыспен жұмыс ілейтін көлік қозғалтқыштарына көшуге және қоғамдық көлікті жақсартуға бағытталған. 1999 жылы Бангкок көшелеріндегі мотоциклдердің 80%-ы экологиялық тұрғыдан зиянды екі тактілі қозғалтқыштармен жабдықталған. Дизельді жүк көліктері мен автобустар да көптеген ластаушы заттарды бөліп шығарады. Еліміздің көп бөлігінде көлік құралдарынан шығатын ауа ластағыштары ұлттық стандарттарға сәйкес қалыпты деңгейде сақталуда. Зауыттар мен электр станцияларына шығарындыларды азайту талап етілді. 2002 жылы Бангкок пен орталық аймақтың қалған бөлігі елдің өнеркәсіптік шығарындыларының 60-70%-ын құрады. Көптеген электр станциялары табиғи отынды пайдаланады. Ауаның ластануына себеп болатын басқа да факторлар: қоқысты өртеу, ашық ауада тамақ пісіру, ауыл шаруашылығындағы өртеу, соның ішінде жалған өрттер. Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ауыл шаруашылығындағы өртеу көбінесе тұманға әкеп соғады. 2003 жылы Таиланд орман өрттерінен туындайтын тұманды азайту мақсатында трансшекаралық тұманды ластану туралы АСЕАН келісімін ратификациялады, бірақ аймақ бойынша мәселелер әлі де жиі кездеседі. Солтүстік Таиландтағы жергілікті шаруалар құрғақ маусымда түрлі мақсаттармен орман өрттерін жасайды, ақпан және наурыз айларында жағдай нашарлайды. 2005-2009 жылдар аралығында Чианг-Майда жүргізілген зерттеулерде осы айлардағы PM10 деңгейі елдің қауіпсіз деңгейінен (120 мкг/м3) жоғары екені анықталды, 2007 жылдың 14 наурызында 383 мкг/м3 деңгейіне жетті. Бұл Тайландтың таулы аймандарындағы ауаның күрт ластануының басты себебі болып табылады және орманның астындағы өсімдіктердің толығымен жойылуына және елдегі су тасқынына ықпал етеді. Орманның құрғақ топырағы жаңбыр кезінде ағаштардың суды аз сіңіруіне себеп болады. 2016 жылдың ақпан айында Апаттарды алдын алу және жою департаментінің бас директоры Чатчай Промлерт Тайландтың солтүстігін қампқан тұманның денсаулыққа зиянды деңгейге жеткенін мәлімдеді. Оның сөзіне қарағанда, Ластануды бақылау департаменті бақылау жүргізілген тоғыз провинцияның төртеуінде 10 микрометрден кіші бөлшектердің деңгейі 120-дан асып кеткенін хабарлады. "Чианг Рай, Чианг Май, Лампанг, Ламфун, Мае Хонг Сон, Нан, Фраэ, Файао және Так" тоғыз аймағындағы PM10 деңгейі 68 мен 160 аралығында өлшенді. Чианг Май, Лампанг, Ламфун және Фраэ провинцияларындағы тұман деңгейі зиянды деп танылды. 2016 жылғы өртке қарсы маусымда (ақпан-сәуір) ауаның ластануы, үкіметтің күш-жігеріне қарамастан, жақсармады. 2016 жылдың 25 наурызында таңертең Чианг Рай провинциясының Маэ Сай ауданында 410 мкг/м3 зиянды ауа бөлшектері тіркелді. 2016 жылдың қаңтар-шілде аралығында PM2.5 концентрациясы ең жоғары бес тай қаласы: Чиангмай, Лампанг (Мае Мо), Хон Кен, Бангкок және Ратчабури. Өлшенген он бір қаланың жетісінде (63,6%) PM2.5-тің ұлттық ауа сапасы стандартының жылдық шегіне (25 мкг/м3) жетілмеді, ал өлшенген 11 қаланың барлығы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) жылдық шегіне (25 мкг/м3) жетпеді. Таиландтың ұлттық ауа сапасы стандарттары ДДСҰ ұсынымдарымен салыстырғанда нашар. 2017 жылдың алғашқы алты айында Greenpeace Thailand 14 провинцияда PM2.5-ті бақылады, олар 2015 жылдан бері осылай істеп келеді, және барлық станциялардағы деңгейлер ДДСҰ ұсынымынан (10 мг/м3) жоғары екенін анықтады. PM2.5 - ауадағы 2,5 микроннан кіші бөлшектер, олар қан жүйесіне сіңіріліп, қатерлі ісік пен жүрек ауруларын тудыруы мүмкін. Чианг Май, Так, Хон Кен, Бангкок және Сарабури 2017 жылы PM2.5 деңгейі ең жоғары қалалардың қатарында болды. 2018 және 2019 жылдың ақпан айларында Бангкок шаңырағы мен өте ұсақ шаңнан зардап шекті. Ластануды бақылау департаменті кейбір аймақтардағы бөлшектердің деңгейі текше метрге 94 микрограммға дейін көтерілгенін ескертті, бұл қауіпсіз шектен (50 мкг) екі есе жоғары. Тұрғындарға N95 немесе KN95 қорғаныш маскаларын киюге кеңес берілді. Бангкок қалалық әкімдігі жағдай 11 жыл ішінде (2029) жақсаратынын мәлімдеді, көптеген жаңа және жақсартылған қоғамдық көлік түрлері іске қосылады. Бангкок қалалық әкімдігі 2029 жылға дейін салынатын 1047 км жаңа жол салынып жатқанын және 2008-2018 жылдар аралығында Бангкокта тіркелген автомобильдердің саны 5,9 миллионнан 10,2 миллионға дейін өскенін айтпады. 2019 жылдың қаңтарында Бангкок билігі ауаның ластануын азайту үшін қаланың кейбір бөліктерінде бұлтты тұқымдауды қолданды. Осы айда Бангкок қалалық әкімдігі және басқа да аймақтардағы тұманмен күресу үшін жоғары қысымды зеңбіректер қолданылды, бұл әдіс ұсақ бөлшектерді кетіруде тиімді ме деген пікірталас тудырды. 2020 жылдың қаңтарында Ұлттық даму әкімшілігі институтының сауалнамасы көрсетті, сауалнамаға қатысқан 1256 жергілікті тұрғынның 81%-ы [тай] үкіметі Бангкоктің ауаның ластануын шешуде тиімсіз екенімен келіседі, ал респонденттердің 2,7%-ы үкіметтің күш-жігерін мақұлдады.

The World Bank estimates that deaths in Thailand attributable to air pollution have risen from 31,000 in 1990 to roughly 49,000 in 2013. Industrial growth has created high levels of air pollution in Thailand. Vehicles and factories contribute to air pollution, particularly in Bangkok, which experienced high levels of air pollution in the winter of 2019. Recent research (2019) points to agricultural burning as the root cause of PM 2.5 pollution in Thailand. Thailand's Pollution Control Department (PCD) and other agencies have developed standards in order to reduce air pollution. The standards focus on shifting to lower emissions vehicle engines and improving public transportation. In 1999, 80% of the motorcycles on the road in Bangkok had environmentally unfriendly two stroke engines. Diesel trucks and buses also contribute many pollutants. In most areas of the country, air pollutants for vehicles are now within acceptable levels according to national standards. Factories and power plants have been required to reduce emissions. In 2002, Bangkok and the rest of the central region contributed between 60 and 70% of the country's industrial emissions. Most power plants rely on burning fossil fuels. Other sources of air pollution include garbage burning, open cooking, and agricultural burning practices, including deliberate forest fires. Agricultural burning in Southeast Asia often creates haze. In 2003 Thailand ratified the ASEAN Agreement on Transboundary Haze Pollution to reduce the haze from forest fires, but issues throughout the region are still common. Wildfires are started by local farmers during the dry season in northern Thailand for a variety of purposes, with February and March as the two months when conditions are at their worst. In research conducted between 2005 and 2009 in Chiang Mai, average PM10 rates during these months were found to be well above the country's safety level of 120 μg/m3 (microgrammes per cubic metre), peaking at 383 μg/m3 on 14 March 2007. They are the main cause of the intense air pollution in the Thai highlands and contribute to the floods in the country by completely denuding forest undergrowth. The dry forest soil leads to lower water intake for trees to extract when the rains arrive. In February 2016, Director General Chatchai Promlert of the Disaster Prevention and Mitigation Department, said that the haze affecting northern Thailand has reached levels that can be considered harmful to health. He said that the Pollution Control Department had reported that the levels of particulates measuring less than 10 micrometres—known as PM10—had crossed the prescribed safe threshold of 120 in four out of nine provinces where monitoring was conducted. The level of PM10 in the nine regions—Chiang Rai, Chiang Mai, Lampang, Lamphun, Mae Hong Son, Nan, Phrae, Phayao and Tak—was measured at between 68 and 160. The haze level was considered unhealthy in Chiang Mai, Lampang, Lamphun, and Phrae Provinces. During the burning season 2016 (February–April), air pollution has shown no improvement despite the government's purported efforts to ameliorate the burning. The Mae Sai District of Chiang Rai Province recorded a record 410 μg/m3 of harmful air particles in the early morning of 25 March 2016. From January–July 2016 the five Thai cities with the highest annual average concentrations of PM2.5 were Chiang Mai, Lampang (Mae Moh), Khon Kaen, Bangkok and Ratchaburi. Seven out of the eleven cities measured (63.6%) did not reach the National Ambient Air Quality Standard annual limit of 25 μg/m3 for PM2.5 and all 11 cities measured did not reach the World Health Organization (WHO) guideline annual limit of 25 μg/m3. Thailand's national air quality standards are weak when compared to WHO recommendations. In the first six months of 2017, Greenpeace Thailand monitored PM2.5 in 14 provinces, as they have done since 2015, and found that every station recorded levels higher than the WHO recommendation of less than 10 milligrams per cubic meter of air. PM2.5 refers to airborne particulates smaller than 2.5 microns, particles so small that they can be inhaled into the blood system and cause cancer and heart disease. Chiang Mai, Tak, Khon Kaen, Bangkok, and Saraburi were among the worst cities with the highest PM2.5 levels in 2017. In February 2018 and 2019, Bangkok suffered under a haze of smog and ultra fine dust. The Pollution Control Department issued warnings that particulate levels had soared to 94 micrograms per cubic metre of air in some areas, almost double the safe limit of 50 mcg. Residents were urged to wear N95 or KN95 protective dust masks. Bangkok City Hall reassured residents that conditions will "permanently improve" in 11 years (2029) with the launch of many new and improved modes of public transport. Bangkok City Hall failed to mention that it is constructing 1,047 km of new roads due to be completed by 2029 or that in the decade 2008 to 2018 the number of cars registered in Bangkok rose from 5.9 million to 10.2 million. In January 2019, Bangkok authorities employed cloud seeding to ease air pollution in parts of the city. That month, high pressure cannons were blasted around Bangkok's City Hall and other areas to combat the smog, leading to debate as to whether the method was effective at washing away the particularly harmful smaller particles. In January 2020, a National Institute for Development Administration survey showed that "81% of the 1,256 local residents questioned agreed that the [Thai] government" was ineffective at solving Bangkok's air pollution, with 2.7% of respondents approving the government's efforts.

Дала мен орман өртеу

Тайландтағы өрттердің үш негізгі түрі бар: орман өрттері, егістік жерлерді өртеу және жол жиегіндегі өрттер. Орман өрттері көбінесе қасақана жасалады, себебі олар орман өнімдерінің, әсіресе жер жұлдызы саңырауқұлағының (Astraeus hygrometricus (Pers.) Morgan; เห็ดถอบ hed thob немесе เห็ดเผาะ hed phor тай тілінде) өнімділігін арттырады деп есептеледі. Ол маусымдық қолжетімділікке және жоғары бағаға ие. Осы саңырауқұлақты жинау үшін жергілікті шаруалар орман төсегін тазарту үшін отты пайдаланады, бұл саңырауқұлақты табуды жеңілдетеді немесе оттың осы саңырауқұлақтың өсуін ынталандырады деп санайды. Оңтүстік-Шығыс Азияда егістік және ормандық жерлерді өртеу жыл сайын, көбінесе қаңтардан наурызға дейінгі «өрт маусымында» жүзеге асырылады. Бұл Таиландтың солтүстік және солтүстік-шығыс провинцияларында ерекше кең таралған. Солтүстік Таиландта өкпе қатерлі ісігінің көрсеткіші ең жоғары. Сонымен қатар, басқа да кеуде аурулары мен жүрек ауруларының көрсеткіштері де жоғары. Bangkok Post газетінің хабарлауынша, түтін ластануына шаруалар емес, ауыл шаруашылығы секторының корпорациялары ең көп үлес қосады. Өрттердің басты себебі – жаңа дақылдар үшін орын ашу мақсатымен орманды кесу. Түтін басылғаннан кейін егілетін жаңа дақылдар жергілікті халықты қамтамасыз ету үшін күріш немесе көкөніс емес. Бұл мәселенің түпкі себебі – жүгері. Бұл проблема 2007 жылы басталды және жергілікті және макро деңгейде мал азығы бизнесінің өсуімен байланысты. «Тұманның нағыз көзі корпорациялардың кеңейтілген өндіріс пен пайда табуға ұмтылған басқармаларында. Таиландтың әлемдік жүгері нарығындағы өсу графигін өрттер санының графигімен салыстыруға болады. Денсаулыққа және экономикаға келтірілген ауыр зиян үшін тау тайпаларын және кесіп-жарып өртеу әдісін кінәлау енді қабылдауға келмейді». Үкімет бұл деректерді елемеді. Өрттердің саны соңғы он жылда жыл сайын артты, ал 2016 жылдың ақпан айының соңындағы деректер 2015 жылдың ақпан айының соңына қарағанда ластанудың жоғары деңгейін көрсетті. Таиландтың ең ірі агроөнеркәсіптік және тағамдық конгломераты, сонымен қатар солтүстік жүгерісінің жетекші сатып алушысы – Charoen Pokphand (CP) тобы 2016 жылдың наурыз айында Нан провинциясының Пуа ауданындағы тұрғындарды жүгері шаруашылығынан аулақ ететін «ауыл шаруашылығы әлеуметтік кәсіпорны» құру туралы хабарлады. CP тобы Нан және басқа провинциялардағы шаруалардан мал азығы үшін жүгері сатып алу тәсілі үшін сынға ұшырады. CP тобының вице-президенті Суфачай Чеараванонт жүгері өсірушілерді кофе сияқты азық дақылдарын өсіруге ынталандыратынын мәлімдеді, ол аз жерді қажет етеді және жүгеріден жоғары табыс әкеледі. Ол бұл тек орманды жою мәселесін шешпейтін, сонымен қатар келесі жүгері маусымына жерді дайындау үшін кесіп-жарып өртеу салдарынан туындайтын солтүстіктегі көктемгі тұманды азайтуға көмектесетінін айтты. Чеараванонт кофе сияқты дақылдардың өнімділігін көрсету үшін шамамен үш жарым жыл қажет екенін, бірақ CP тобы бұл аралықта шаруаларға қолдау көрсетіп, көмек беретінін мәлімдеді. Тайланд үкіметі шаруаларды күріш өсіруден бас тартып, оның орнына қант қамысын өсіруге шақырды. Нәтижесінде, 2008-2009 жылғы егін жинау маусымында 6,8 миллион райынан 2017-2018 жылдары 11,5 миллион райына дейін қант қамысы егілген жерлердің ауданы өсті. Қант қамысы егістіктері ашық өрттердің негізгі ошағы болып табылады. Өртке қарсы ережелерге қарамастан, 2019 жылы өңдеу заводтарына жеткізілген қант қамысының 66% жинау алдында өртенген.

Fires in Thailand fall into three main categories: forest fires, agricultural burning, and roadside burning. Forest fires are set deliberately, as they are thought to increase forest product yields, especially the earth star mushroom (Astraeus hygrometricus (Pers.) Morgan; เห็ดถอบ hed thob or เห็ดเผาะ hed phor in Thai), which has seasonal availability and a high market price. In order to collect these fungi, local farmers use fire either to clear the forest floor to make it easier to find the mushroom or because fire is thought to stimulate the growth of this mushroom. The burning of agricultural fields and forested areas in Southeast Asia is a yearly event, mainly during the "burning season", January through March. It is particularly widespread in the northern and northeastern provinces of Thailand. Northern Thailand has the highest rates of lung cancer in the country. The incidence of other chest diseases and cardiac conditions is also high. According to the Bangkok Post, corporations in the agricultural sector, not farmers, are the biggest contributors to smoke pollution. The main source of the fires is forested area being cleared to make room for new crops. The new crops to be planted after the smoke clears are not rice and vegetables to feed locals. A single crop is responsible: maize. The haze problem began in 2007 and has been traced at the local level and at the macro market level to the growth of the animal feed business. "The true source of the haze sits in the boardrooms of corporations eager to expand production and profits. A chart of Thailand's growth in world corn markets can be overlaid on a chart of the number of fires. It is no longer acceptable to scapegoat hill tribes and slash and burn agriculture for the severe health and economic damage caused by this annual pollution." These data have been ignored by the government. The end is not in sight, as the number of fires has increased every year for a decade, and data show more pollution in late February 2016 than in late February 2015. Charoen Pokphand (CP) Group, Thailand's largest agro industrial and food conglomerate, and the leading purchaser of northern maize, in March 2016 announced an "agricultural social enterprise" to steer Nan Province's Pua District villagers away from maize farming. CP Group has incurred criticism for the way it purchases maize harvests for animal feed from farmers in Nan and other provinces. Suphachai Chearavanont, vice chairman of CP Group, said that corn planters will be encouraged to grow cash crops such as coffee, which requires less farmland and makes a higher profit than maize. Not only will this address deforestation, he said, but it will also help reduce the spring haze in the north which is caused by slash and burn practices to prepare land for the next maize season. Chearavanont said crops like coffee take about 3½ years to show a yield, but stated that CP Group would stand by farmers and provide assistance in the meantime. The Thai government has encouraged farmers to abandon rice farming and cultivate sugarcane instead. As a consequence, fields planted in sugarcane have soared from 6.8 million rai in harvest year 2008–2009 to 11.5 million rai in 2017–2018. Sugarcane fields are a major locus of open fires. Despite anti burning regulations, 66% of the sugarcane that entering processing mills in 2019 had been burned prior to harvesting.

Ашықтан балық аулау

1950 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының жаңа құрылған Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (FAO) Таиландтың дүние жүзінде шамамен 20 миллион тонна балық (треска, скумбрия, тунец) және омыртқасыздар (омар, кальмар, моллюскалар) аулап жатқанын бағалаған. Осы аулау көлемі 1980 жылдардың соңында 90 миллион тоннаға жеткен, бірақ содан бері азайып келеді. Таиланд 57 141 балық аулау кемесі мен балық шаруашылығында жұмыс істеген 300 000-нан астам адамға қарамастан, бұл төмендеуден тыс қалған жоқ. Тайландтың Балық шаруашылығы департаментінің мәліметінше, Таиландта 11 000 тіркелген траулер және 2016 жылы шамамен 2 000 заңсыз траулер болған. 2018 жылы Таиланд Таиланд суларында балық аулауға рұқсат етілген балық аулау кемелерінің алғашқы санағын аяқтады: 10 743 кеме. Таиландтағы балық аулау кемелерінің көп саны шамадан тыс балық аулауға себепкер болады. Тіпті Тайланд Тунец Өнеркәсібі қауымдастығының (TTIA) президенті Чаннтр Чалисарапонг та мұны мойындайды. "Шамадан тыс балық аулап жатқанымызды білу үшін ғалым болудың қажеті жоқ", - деді Чалисарапонг. "Біз жаңа кемелер салуды тоқтатуымыз керек. Балықты аулау жергілікті балықшылардың садақ және желі әдістерін қолдануы керек. Бізге аз кемелер мен жабдықтар қажет". Таиланд бұл бағытта прогресс жасады: Таиландтың балық аулау флоты 2015 жылы 50 023 болғаннан 38 956-ға дейін азайды, бұл 22% төмендеуді білдіреді. Таиланд – 514 000 км² аумақты және 3 565 км жағалау жолы бар жартылай арал мемлекет, оның 2 700 км Таиланд шығанағында, ал 865 км Андаман теңізінде орналасқан. Оның эксклюзивті экономикалық аймағы 306 000 км²-ден асады. Тарихи тұрғыдан алғанда, Таиландтың жағалау суларындағы балық халыққа ақуыздың маңызды көзі болып келген. 2001 жылы балықты орташа жылдық тұтыну бір адамға шаққанда 32,4 кг құрады және күніне орташа есеппен 10-14 грамм ақуыз қамтамасыз етті. Бұл жануарлар ақуызының 40,5%-ын және жалпы ақуыздың 17,6%-ын құрайды. Балық тұтыну көрсеткіші есептелгеннен жоғары болуы мүмкін, өйткені көптеген балықтар шағын шаруалар ұстап, базардан өткізбей тұтынады. Бірақ олардың саны азайып барады: 1980 жылдары шағын балықшылар 2000 жылдарға қарағанда сегіз есе көп балық аулай алды. Таиландтың теңіз балық ресурстары шамадан тыс пайдаланылуда. Таиландтың теңіз балық аулау көлемі 2003-2012 жылдар аралығында орташа есеппен 2 048 753 тоннаны құрады; 2014 жылы аулау көлемі 1 559 746 тоннаны құрады, бұл 23,9%-ға төмендеуді білдіреді. Бір күш-жігерге шаққандағы ау (CPUE) айтарлықтай төмендеді. 2014 жылы Таиланд (215 елдің ішінде) балық түрлерінің қатер астында болуы бойынша 12-орында болды (1=ең нашар, 215=ең жақсы), 96 түр қатерлі екені анықталды. Таиландтағы балық қорларын шамадан тыс пайдалану үлкен аквакультура индустриясының құрылуына, балық аулау кемелерін жұмыспен қамту үшін адам саудасына, сондай-ақ балық ұнына сұраныстың өсуіне байланысты "қоқыс балықтардың" және сатуға жарамды жас балықтардың азаюына әкелді. Бір зерттеушінің пікірінше, ауланған балықты үй жануарларына жем ретінде пайдаланудың тиімділігі күмәнді. "Аквакультурада балық ұнын пайдалану экологиялық тұрғыдан тұрақты емес, өйткені біз фермалық балық үшін кіріс ретінде әлі де жабайы балыққа сүйенеміз, сондықтан азық-түлік қауіпсіздігі үшін фермалық балықты көбірек өндіру жабайы балыққа қысымды азайта қоймайды". Таиландтағы сурими өндірісі 2012 жылы шамамен 100 000 тоннадан 2017 жылы 52 000 тоннаға дейін төмендеді. Тропикалық суримиді әдетте жасау үшін қолданылатын балық түрлері – итойори, эсо, ұшатын балық, теңіз жапырағы және ленталы балықтың бағасы тұрақты төмен жалақыға қарамастан өсіп келеді. Орегон штатының университетінің сурими маманы Жае Парк тайлық сурими туралы былай дейді: "Оларды тым көп аулайды, олар шынымен де тым көп ауланады". Үкімет тарапынан шамадан тыс балық аулауды азайту үшін стандарттан төмен 1300 траулерді сатып алу бағдарламасы іске асырылды. Таиландта 10 500 коммерциялық траулер тіркелген. Үкімет сатып алатын 1300 қайық лицензиялық стандарттарға сәйкес келмеді, өйткені үкімет экологиялық таза, қатаң заңдарды енгізді. 2017 жылдың желтоқсанында министрлер кабинеті қайық иелерін тыныштыққа шақыру үшін сатып алуды мақұлдады. Қайта сатып алу құны жалпы тоннасына 40 000 батқа тең, яғни бір қайыққа 400 000 баттан 2,4 миллион батқа дейін. Үкімет қайта сатып алу қаражатын әлі төлемеді. Таиландтың Ұлттық балық аулау қауымдастығы өз мүшелері, егер үкімет 1300 жұмыссыз қалған траулер үшін ақы төлемесе, балық аулауды тоқтататынын айтады. 2018 жылдың 3 тамызында Балық шаруашылығы департаменті лицензиясы жоқ 680 балық аулау қайығын 3 миллиард батқа сатып алатынын мәлімдеді. Климаттың өзгеруі АСЕАН аймағындағы, соның ішінде Таиландтағы балық шаруашылығының тұрақтылығына қауіп төндіреді.

In 1950, the newly constituted Food and Agriculture Organization (FAO) of the United Nations estimated that, globally, Thailand was catching about 20 million metric tons of fish (cod, mackerel, tuna) and invertebrates (lobster, squid, clams). That catch peaked at 90 million tons per year in the late 1980s, and it has been declining ever since. Thailand is no exception to this decline, despite having had 57,141 fishing vessels and more than 300,000 people employed by the fishing industry. According to the Thai Department of Fisheries, Thailand had 11,000 registered trawlers and "about" 2,000 illegal trawlers (2016). In 2018 Thailand completed its first ever census of fishing boats permitted to catch fish in Thai waters: 10,743. The sheer number of Thai fishing vessels is a key contributor to overfishing. Even the president of the Thai Tuna Industry Association (TTIA), Chanintr Chalisarapong, acknowledges this. "You don't need to be a scientist to know that we're overfishing, " said Chalisarapong. "We have to stop building new boats. Catch has to come from local fishermen using pole and line methods We need to have less [sic] boats and less gear." Thailand has made progress in this area: Thailand's fishing fleet numbers 38,956, down from 50,023 in 2015, a 22% reduction. Thailand is a peninsular country of 514,000 km2 with over 3,565 km of coastline, 2,700 km on the Gulf of Thailand and 865 km on the Andaman Sea. Its exclusive economic zone extends over 306,000 km2. Historically, fish from Thailand's off shore waters have been a significant provider of protein to the population. In 2001, the average yearly fish consumption was 32.4 kg per capita and provided on average 10–14 grams of protein per capita per day. It provides 40.5% of animal protein sources and 17.6% of total protein. Consumption of fish is almost certainly higher than reported as many fish are caught by smallholders and consumed without passing through the marketplace. But numbers are dwindling: small scale fishers were able to catch up to eight times as much fish in the 1980s than possible in the 2000s. Thailand's marine fish resources are over exploited. Thailand's marine capture averaged 2,048,753 tonnes from 2003 to 2012; in 2014 the catch was 1,559,746 tonnes, a decrease of 23.9%. The catch per unit of effort (CPUE) has decreased markedly. In 2014, Thailand was 12th in the world (of 215 nations) (1=worst, 215=best) in terms of fish species at risk (96 species). The over exploitation of fish stocks in Thailand has led to the creation of a huge aquaculture industry, human trafficking to man fishing vessels voyaging ever further out to sea, and the depletion of "trash fish" as well as marketable juvenile fish to feed the increasing demand for fish meal for farmed shrimp. The wisdom of using captured fish to feed domesticated fish is dubious, according to a researcher. "Using fishmeal in aquaculture, is not ecologically sustainable because we are still relying on wild caught fish as an input for farmed fish, so producing more farmed fish as a solution to food security does not lessen the pressure on wild caught fish." Thai surimi production has fallen from around 100,000 tonnes in 2012 to just over 52,000 tonnes in 2017. Fish prices for the species from which tropical surimi is typically made—itoyori, eso, flying fish, sea bream, and ribbonfish—are rising in spite of stable low wages. Surimi expert Jae Park of Oregon State University says of Thai surimi fish: "They're overharvested, they're really overharvested". One response of the government has been a program to buy back 1,300 sub standard trawlers to reduce overfishing. Thailand has 10,500 registered commercial trawlers. The 1,300 boats to be purchased by the government failed licensing standards after the government imposed more stringent, environmentally friendly laws. The cabinet in December 2017 approved the buyback to pacify boat owners. Buyback costs are equivalent to 40,000 baht per gross ton, equating to 400,000 baht to 2.4 million baht per boat. the government has not disbursed buyback funds. The National Fisheries Association of Thailand says its members will stop fishing unless the government pays for the 1,300 decommissioned trawlers. On 3 August 2018, the Fisheries Department announced that it would buy back 680 unlicensed fishing boats for three billion baht. Climate change poses a serious threat to the sustainability of the fisheries industry in the ASEAN region including Thailand.

Заңсыз балық аулау

2015 жылдың 21 сәуірінде Еуропалық комиссия Таиландты, әлемде теңіз өнімдерін экспорттау бойынша үшінші ірі елді, егер ол заңсыз балық аулауға қарсы шаралар қабылдамаса, саудаға тыйым салумен қорқытты. 2010 жылдан бері әлемдегі ең ірі балық өнімдерін импорттаушы Еуроодақ халықаралық ережелерді бұзып, шамадан тыс балық аулауға жол берген елдерге қарсы әрекет етуде, оның ішінде өз суларын лицензиясыз балық аулау кемелерінен тазалау және заңсыз балық аулауды болдырмау үшін айыппұлдар салу. Таиланд Еуроодаққа экспорттаған балық өнімдерінің тегі мен заңдылығын растай алмады және кемшіліктерді жоюға қанағаттандырарлық іс-қимыл жоспарын жүзеге асыру үшін 2015 жылдың қазанына дейін алты ай мерзім берілді. Еуроодақтың балық шаруашылығы жөніндегі комиссары Кармену Велла: «Таиландтағы жағдайды талдағанда, біз мүлдем бақылаудың және күш-жігердің жоқ екенін көрдік» деді. 2014 жылы Еуроодақ Таиландтан 642 миллион еуроға 145 907 тонна балық өнімдерін импорттады. Бангкок Пост газетінің пікірінше, «[Таиланд] балық шаруашылығы бюрократиясының жұмысы өте нашар, нәтижесінде коммерциялық траулерлерді мемлекеттік реттеу жүйесі бұзылды. Балық аулау саласының қызметкерлерінің траулер операторларымен тығыз байланыста екені белгілі». Таиландтағы заңсыз балық аулау мәселесінен бөлек, көбінесе назардан тыс қалатын мәселе – жұмысшылардың құқықтарын бұзу. Теңіздегі құлдық деп аталатын еңбекке қатысты құқық бұзушылықтар көбінесе күш көрсету, алаяқтық немесе мәжбүрлеу арқылы, соның ішінде қарыздық құлдық арқылы жұмысшыларды балық аулау кемелеріне сатуды қамтиды. Теңіздегі құлдық мәселесі осы және басқа флоттардағы экологиялық проблемалармен байланысты, себебі жағалауға жақын қорының шамадан тыс аулануы балықтардың санының азаюына әкеп соқты, нәтижесінде балық аулау кемелері ең төменгі квоталарды аулау үшін теңізге одан да алысқа шығуға мәжбүр болды. Жағалаудан алысқа барудың құны борышты немесе тұтқындық еңбегін қолдануға, шығындарды үнемдеу мақсатында әкеп соқты.

Балық аулау әдістері

Таиландтың теңіз және жағалау ресурстары департаменті 2017 жылы "400 сирек кездесетін теңіз жануарларының" өліміне зиянды балық аулау тәсілдері мен құралдары себеп болғанын хабарлады. Қайтыс болғандардың 57% -ы теңіз тасбақалары, 38% -ы дельфиндер мен киттер, ал 5% -ы дугоньдарды құрады. Балық аулау құралдары – басты себеп, одан кейін аурулар мен ластану. Өлім саны үш жыл қатарынан 400-ге жуықтап келеді және Таиландтың ішкі суларында таралған 5000 сирек түрдің 10% -ынан кемді құрайды. Департамент Таиланд суларында шамамен 2000 дельфин мен кит, 3000 теңіз тасбақасы және 250 дугонь бар екенін есептейді. Олардың барлығы сирек түрлер ретінде қорғалады. Бұрын Таиланд суларында акулалар көп кездесетін. Қазір теңіз ғалымдары олардың құлдырауға жақын тұрғанын айтады. Зерттеушілер бір жылдан астам уақыт бойы бірнеше тайлық порттарға оралған балық аулау кемелерінен алынған қосалқы уловты зерттеді. Олар акула популяциясының күрт төмендегенін анықтады. Сондай-ақ, 2004 жылғы бұрынғы зерттеумен салыстырғанда, популяция құрамында өзгерістер байқалды. Олар 2123 акуланы санап, 2004 жылы тіркелген 64 түрмен салыстырғанда, тек 17 түрін ғана тіркеді. Таиландта акулалар көбінесе басқа түрлерді аулау кезінде қосалқы улов ретінде ұсталады. Таиландта қосалқы улов көбінесе реттелмейді, нәтижесінде, мысалы, Таиланд суларында шамамен 100 кит акуласы ғана қалды, деп хабарлайды Теңіз және жағалау ресурстары департаменті. 2012-2016 жылдар аралығында Таиланд 22 467 тонна акула қанаттарын экспорттады, бұл акула қанатының сорпасының негізгі құралы – байлық пен мәртебені көрсететін қытай тағамы, осылайша елді әлемдегі жетекші экспорттаушыға айналдырды. 52 ел акулаларды аулауға қатысты тыйымдардың кейбір түрлерін енгізді. Он екі ел акулаларды аулауға толыққанды тыйым салды. Бірақ Индонезия, Малайзия және Таиланд әлі де акула аулауға рұқсат береді. WildAid ұйымы тапсырыс берген зерттеуге сәйкес, қала тұрғындарының 57% -ы бір кездері акула қанатын жеген, ал 61% -ы оны болашақта жеуді жоспарлап отыр. Бангкокта 100-ден астам мейрамхана акула қанатынан жасалған сорпа ұсынады.

Қалдықтарды басқару

Таиланд ауыл шаруашылығымен айналысқан кезеңде қоқыс мәселесі маңызды болған жоқ, себебі барлығы банан жапырақтары сияқты табиғи өнімдерден жасалатын. Қалдықтар табиғи түрде ыдырап сіңуі мүмкін еді. Бір байқаушының айтуынша, қазіргі таңда "елдегі әрбір жергілікті аудан өз қоқысының ішінде батқан деуге болады". Таиландтың Ластануды Бақылау Департаменті (PCD) әр тайдың күніне орташа есеппен 1,15 кг қатты қалдық шығаратынын, яғни бүкіл ел бойынша күніне 73 000 тоннадан астам қалдық шығаратынын есептейді. Ішкі істер министрлігінің статистикасына сәйкес, 2016 жылы ел бойынша жиналған қалдықтардың көлемі 27 миллион тоннаны құрады, бұл өткен жылға қарағанда 0,7%-ға артық. Оның ішінде 4,2 миллион тоннасы Бангкокта пайда болды. 2014 жылы Таиландта 2490 қоқыс полигоны болды, бірақ олардың тек 466-сы санитарлық талаптарға сай келетін деңгейде еді. 28 миллион тонна қалдық өңделмеген күйде қалды. Бангкок каналдары канализация суларымен толып, қоқыс тастау орындары ретінде де пайдаланылады. Жақында болған су тасқынынан кейін тонналап қоқыс су қақпаларын жауып, судың ағып кетуіне кедергі келтірді. Бір су қақпасында бес тоннадан астам қоқыс жиналды, оның ішінде күнделікті тұтыну тауарларының қалдықтарынан бастап, төсек және жиһаз сияқты ірі заттар да болды.

Пластикалық қалдықтар

, Таиландта екі миллион тонна пластикалық қалдық пайда болды. Оның төрттен бірі (500 000 тонна) қайта пайдаланылады. Тайлықтар жылына 45 миллиард бір реттік пластик пакетті тастайды, бұл барлық тұрмыстық қалдықтардың 12% құрайды. Жасыл базарлар 18 миллиард пластик пакеттің көзі болып табылады. Азық-түлік дүкендері мен универмагтар әрқайсысы 13,5 миллиард пакетке үлес қосады. Таиландтың Ластануды бақылау департаменті (PCD) елдегі пластикалық қалдықтардың жылдық өсім деңгейі 12% немесе жылына шамамен екі миллион тоннаны құрайтынын бағалайды. Дегенмен, Таиланд 2018 жылы шетелден 480 000 тонна пластикалық қоқыс импорттады және 2020 жылдың қыркүйегінде аяқталатын қолданыстағы келісімшарттар бойынша тағы 220 000 тонна импорттауға дайын. Бангкоктың дауылдық суды сорғылайтын станциялар желісінде пластик көбейіп, маусымдық жаңбыр кезінде сорғыларды бітеуімен және көшелерді лайлы өзендерге айналдырумен күресіп жатыр. Таиланд пластик пакеттерді ең көп тұтынатын елдердің бірі саналады. Үкімет мәліметтері бойынша, орташа тайлық бір күнде сегіз пластик пакет қолданады. Ал Франциядағы орташа адам жылына шамамен 80 пакет қолданады. 2015 жылғы Ocean Conservancy ұйымының баяндамасында бес ел – Қытай, Индонезия, Филиппин, Вьетнам және Таиланд – мұхитқа тасталған пластикалық қалдықтардың жартысынан астамына жауапты екені айтылды. Бангкоктың дренаж басқармасының басшысы Наронг Руенгсри, арналар мен дренаж жүйесінен пластикті тазалау – үздіксіз күрес екенін айтты. "Біз күн сайын дренаж арналарынан шамамен 2000 тонна қоқыс шығарып аламыз", - деді ол AFP агенттігіне берген сұхбатында. Ресми деректер Бангкоктың күніне 11 500 тонна қоқыс шығаратынын, оның кемінде бір тоннасы пластик екенін, және жыл сайын 10% өсіп келе жатқанын көрсетеді. Ресми түрде тек 16% қайта өңделеді. Қоршаған орта министрлігі Таиландтың 24 жағалау провинциясы жылына 10 миллион тонна қоқыс шығаратынын мәлімдейді. Оның 10% теңізге түседі. 2017 жылдың ақпан айында Чумпон провинциясының жағалауынан 10 километрлік пластикалық қоқыс толы учаске табылды. 2018 жылдың мамыр айында Таиландтың оңтүстігінде жас кит балық жағаға шығып, қайтыс болды. Автопсия нәтижесінде аңның сегіз килограмм салмақтағы 80 пластик пакет жегені анықталды. Құтқару әрекеті китті құтқаруға жеткізбеді. Касесарт университетінің теңіз биологының айтуынша, пакеттер киттің қоректік тамақ жеуіне мүмкіндік бермеді. "Асқазаныңызда 80 пластик пакет болса, сіз өлесіз", - деді ол. Жыл сайын Тайланд суларында пластик жұтқаннан кейін кем дегенде 300 теңіз жануары, оның ішінде киттер, теңіз тасбақалары және дельфиндер өледі. 2018 жылдың маусым айында Таиландтың барлық мемлекеттік органдары пластик қолдануды азайтуға міндеттелді. Бұл қадам Премьер-министр генерал Прают Чан-о-чаның 17 сәуірдегі Ішкі істер министрлігі мен Табиғи ресурстар және қоршаған орта министрлігіне пластик қолдануды азайту науқанын жүргізу туралы бұйрығынан кейін жасалды. Оның мақсаты – 2027 жылға қарай Таиландтың мұхитқа шығаратын пластикалық қалдықтар мөлшерін екі есеге азайту. 2017 жылы Тай үкіметі пластик пакеттерге салық салу мүмкіндігін қарастырды. Үкіметте ұзақ пікірталас болды, бірақ ешқандай шара қабылданбады. Петрохимиялық компаниялар пластик қайта пайдаланылса және қайта өңделсе, мәселе болмайды деп санайды. Таиландтың полиэтилен гранулалары мен пластикалық тауарлар экспорты 2017 жылы 430 миллиард батқа немесе Таиландтың жалпы экспортының бес пайызына жетті, деп хабарлады Таиландтың пластик өнеркәсіптері қауымдастығы. Сонымен қатар, ірі сауда орындарында бір реттік пластик пакеттерге тыйым салу 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді. Бұл тыйым 2021 жылға дейін ылғал базарлар мен мейрамханаларда қолданылатын бір реттік пакеттердің жалпы көлемінің 40% бөлігін алып тастайды. Пакет өндірушілер пластикалық ластанудың шешімі – пакеттерді дұрыс жою және қайта өңдеу деп мәлімдеді. Өндірушілердің жағдайын нашарлату үшін 2020 жылдың 2 қаңтарында сегіз телеарна Табиғи ресурстар және қоршаған орта министрлігімен келісімге қол қойды, оған сәйкес бір реттік пластик пакеттердің суреттері мен бейнелері экранда бұлыңдата көрсетіледі, бұл Таиландта қару, темекі және алкогольге қатысты қолданылатын тәжірибеге ұқсас. 2018 жылы Тай үкіметі пластикалық ластанудың қауіптілігін толыққанды мойындады. Тайланд үкіметі мемлекеттік мекемелерде пластик пакеттер мен пенополистирол ыдыстарды пайдалануға тыйым салды. Сонымен қатар, Ұлттық парктері, жабайы жануарлар мен өсімдіктерді қорғау департаменті Таиландтың 154 ұлттық паркінде пластик пакеттерді, пенополистирол ыдыстарды, пластикалық ас-аяқтарды және пластикалық түтікшелерді пайдалануға тыйым салды. Парк сатушылары пластик қолдана алмайды және паркті келушілерге бір реттік пластикалық заттарды паркеге әкелуге тыйым салынады. 2019 жылдың сәуір айында Тай үкіметі «Пластикалық қалдықтарды басқару жол картасы 2018-2030» жоспарын бекітті. Жоспар микробуындарды, қақпақ мөрлерін және OXO ыдырағыш пластиктерді 2019 жылдың соңына дейін пайдалануға тыйым салады. 2022 жылға дейін тыйым салынатын төрт бір реттік пластик – 36 микроннан кем қалыңдығы бар жеңіл пластик пакеттер, пенополистирол тамақ контейнерлері, пластик кеселер және пластик түтікшелер. 2027 жылға қарай Таиландта қолданылатын барлық пластик қайта өңделген пластик болуы керек. 2019 жылғы Дүниежүзілік қоршаған орта күнінде, 5 маусымда, Ластануды бақылау департаменті (PCD) елдің пластикалық қалдықтарды азайту бойынша алғашқы жылдық күш-жігері сәтті болғанын мәлімдеді. Олар пластик су бөтелкелерінің қақпақтарынан шаңды қорғау үшін қолданылатын пластик қаптаманы 80% азайтуға қол жеткізгенін мәлімдеді. Қоршаған орта министрлігі 2018-2030 жылдарға арналған пластикалық қалдықтармен күресу жөніндегі Ұлттық жол картасын жасады. PCD деректері 2018 жылы Таиландтағы екі миллион тонна пластикалық қалдықтардың 0,5 миллион тоннасы қайта өңделгенін көрсетіп тұр. 2019 жылдың сәуір айында, тасталып, ауруға шалданған жас дугонь Мэриам Таиландтың оңтүстігіндегі жағажайда табылды. Оның пластикалық қоқыс жұтқаннан күшейген инфекциядан зардап шегіп жатқаны анықталды. Бір түндік уақытта ол елдің сүйіктісіне айналды. Билік оны құтқару үшін бар күшін жұмсады. Тамызда ол қайтыс болды. Бір күннен кейін қоршаған орта министрі «Мэриам әрекеті» деп аталған ұлттық дугоньді сақтаудың бас жоспарын жариялады. Мэриамның денесі білім беру және хабардар ету мақсатымен сақталады және 17 тамызды Ұлттық дугонь күні деп ұсыну ұсынылды. Жаңа дугоньді сақтау аймақтары ұсынылды. Премьер-министр «ешкімді, жануарларды қоса алғанда, қалып қоймаймыз» деп уәде берді. Сол сөз сөйлеген кезде премьер-министр бір реттік пластик пакеттерге тыйым салуды 2022 жылға дейін кейінге шегерді. Соңында, ірі сауда орындарында бір реттік пластик пакеттерге тыйым салу күшіне енді, 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа кірді. Бұл тыйым 2021 жылға дейін ылғал базарлар мен мейрамханаларда қолданылатын бір реттік пакеттердің жалпы көлемінің 40% бөлігін алып тастайды. Пакет өндірушілер пластикалық ластанудың шешімі – пакеттерді дұрыс жою және қайта өңдеу деп мәлімдеді. Өндірушілердің жағдайын нашарлату үшін 2020 жылдың 2 қаңтарында сегіз телеарна Табиғи ресурстар және қоршаған орта министрлігімен келісімге қол қойды, оған сәйкес бір реттік пластик пакеттердің суреттері мен бейнелері экранда бұлыңдата көрсетіледі, бұл Таиландта қару, темекі және алкогольге қатысты қолданылатын тәжірибеге ұқсас.

, Thailand generated two million tonnes of plastic waste. One quarter of that (500,000 tonnes) is reused. Thais throw away 45 billion single use plastic bags per year, 12% of all household waste. Wet markets are the source of 18 billion plastic bags. Grocery and department stores each account for 13.5 billion bags. Thailand's Pollution Control Department (PCD) estimates that plastic waste in the country is increasing at an annual rate of 12%, or around two million tonnes per year. And yet, Thailand imported 480,000 tonnes of plastic garbage from abroad in 2018, and is set to import an additional 220,000 tonnes before existing contracts expire in September 2020. Increasingly, plastic is the scourge of Bangkok's network of storm water pumping stations, clogging pumps during seasonal downpours and regularly turning thoroughfares into muddy rivers. Thailand is considered to be one of the world's largest consumers of plastic bags. Government figures suggest that the average Thai uses eight plastic bags a day. In contrast, the average person in France uses around 80 a year. In a 2015 report, the conservation group Ocean Conservancy estimated that just five countries—China, Indonesia, Philippines, Vietnam, and Thailand—were responsible for over half of plastic waste dumped into the ocean. Mr Narong Ruengsri, head of Bangkok's drainage department, said removing plastic from the canals and drainage system is a constant battle. "Every day we go fish out around 2,000 tons of waste from the drainage channels," he told AFP. Official figures show the 11,500 tonnes of garbage Bangkok produces each day, at least one tonne of which is plastic, is growing by 10% a year. Officially, only 16% is recycled. The Environment Ministry claims that Thailand's 24 coastal provinces produce 10 million tonnes of waste per year. Ten percent of that finds its way into the sea. In February 2017, a 10 kilometer long patch of plastic refuse was found floating off Chumphon Province. In May 2018 a juvenile pilot whale in southern Thailand beached and died. An autopsy revealed the creature had consumed 80 plastic bags weighing eight kilograms. A rescue attempt failed to save the whale. A marine biologist from Kasetsart University, said the bags made it impossible for the whale to eat any nutritious food. "If you have 80 plastic bags in your stomach, you die," he said. At least 300 marine animals including pilot whales, sea turtles and dolphins perish each year in Thai waters after ingesting plastic. In June 2018, all Thai governmental agencies committed to reducing use of plastic. The move followed Prime Minister General Prayut Chan o cha's 17 April order for the Interior Ministry and the Ministry of Natural Resources and Environment to mount a campaign for reduced use of plastic. Its goal is to halve the amount of plastic ocean waste Thailand produces by 2027. In 2017, the Thai government said that it might tax plastic bags. An "endless debate" ensued in government, but no action. Petrochemical firms maintain that plastic is not an issue if it is reused and recycled. Thai exports of polyethylene pellets and plastic goods amounted to 430 billion baht or five percent of total Thai exports in 2017 according to the Thai Plastic Industries Association. Finally, a ban on single use plastic bags at major retailers was enacted to take effect on 1 January 2020. The ban exempts, until 2021, the 40% of total volume of single use bags used at wet markets and restaurants. Bag manufacturers have cried foul, arguing that the solution to plastic pollution is proper disposal of bags and recycling. To make matters worse for the manufacturers, eight TV channels signed an agreement with the Ministry of Natural Resources and Environment on 2 January 2020 to blur images and footage of single use plastic bags on screen, as is done in Thailand for firearms, cigarettes, and alcohol. In 2018, the Thai government awakened fully to the dangers of plastic pollution. The Thai Cabinet banned the use of plastic bags and Styrofoam food containers on the premises of state agencies. Concurrently, the Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation launched a program to ban plastic bags, Styrofoam containers, plastic cutlery, and plastic straws in Thailand's 154 national parks. Park vendors may not use plastics and park visitors will be prohibited from bringing single use plastic items into the parks. In April 2019 the Thai Cabinet approved the "Plastic Waste Management Road Map 2018 2030". The plan prohibits the use of microbeads, cap seals, and OXO degradable plastics by the end of 2019. Four single use plastics to be prohibited by 2022 are lightweight plastic bags less than 36 microns thick, Styrofoam takeaway food containers, plastic cups, and plastic straws. All plastic used in Thailand by 2027 is to be recycled plastic. On World Environment Day 2019, 5 June, the Pollution Control Department (PCD) said that the first year of the country's effort to reduce plastic waste has been a success. It claimed an 80% reduction in the plastic wrap used to keep dust off plastic water bottle caps. The Environment Ministry has created a National Roadmap to Tackle Plastic Waste, 2018 2030. PCD data shows that 0.5 million tonnes of plastic waste in Thailand was recycled in 2018 of the total two million tonnes of plastic waste generated. In April 2019, Marium, an abandoned and ailing baby dugong washed up on a beach in southern Thailand. She was found to be suffering from an infection exacerbated by ingesting plastic waste. Overnight, she became the nation's sweetheart. Authorities did everything in their power to save her. In August, she died. Within a day the environment minister announced a national dugong conservation master plan named "Marium Action". Marium's body would be preserved for educational and awareness raising purposes and 17 August was proposed as National Dugong Day. New dudong conservation zones were proposed. The prime minister pledged to "leave no one behind, including animals". In the same appearance, the prime minister delayed a ban on single use plastic bags until 2022. Finally, a ban on single use plastic bags at major retailers was enacted. taking effect on 1 January 2020. The ban exempts, until 2021, the 40% of total volume of single use bags used at wet markets and restaurants. Bag manufacturers have cried foul, arguing that the solution to plastic pollution is proper disposal of bags and recycling. To make matters worse for the manufacturers, eight TV channels signed an agreement with the Ministry of Natural Resources and Environment on 2 January 2020 to blur images and footage of single use plastic bags on screen, as is done in Thailand for firearms, cigarettes, and alcohol.

Электрондық қалдықтар

Тайланд қауіпті қалдықтарды трансұлттық тасымалдауға тыйым салатын Базель конвенциясына қол қойған ел. Бірақ Таиланд үкіметі, кейде еркін сауда келісімдері арқылы әрекет ете отырып, конвенцияны айналып өтеді, заңдық тәсілдерді пайдаланып тыйымды сақтамай, көбінесе электрондық қалдықтарды импорттайды. Электрондық қалдықтардың қоршаған ортаға тигізетін зиянды әсерін болдырмауға міндеттелген Таиланд агенттіктері өздерінің реттеушілік міндеттерін орындамайды. Олар қалдықтарды басқару зауыттарының операторларына қауіпті қалдықтарды дұрыс емес жолмен жою арқылы операциялық шығындарды азайтуға мүмкіндік берді. Бұл ауыр экологиялық бұзылуға және жергілікті халықтың денсаулығының нашарлауына әкеп соқты. Таиланд жылына шамамен 53 мың тонна электрондық қалдықтарды заңды түрде импорттайды. Таиландта электрондық қалдықтарды басқаруға 1761 зауытқа рұқсат берілген. Олардың 539-ы электрондық қалдықтарды қайта өңдеу зауыттары, ал қалған 1222 зауыт электрондық қалдықтарды полигондарға тастайды немесе жақпалы отпен өртеді. Осы зауыттардың көп бөлігі Районг, Чонбури және Чачоэнгсао провинцияларында орналасқан. 2018 жылдың маусым айында Таиланд шетелден электрондық қалдықтарды импорттауға толық тыйым салды. Қытай да 2018 жылы шетелдік электрондық қалдықтарды импорттауға тыйым салды. Электрондық қалдықтарға тыйым салынғаннан кейін Чачоэнгсао провинциясында 28 жаңа қайта өңдеу зауыты ашылды, олардың көпшілігі электрондық қалдықтармен айналысады. 2019 жылы Чачоэнгсаода 14 кәсіпорынға электрондық қалдықтарды өңдеуге лицензия берілді, олардың алтауы Фаном Сарахам ауданының Ко Ханун кішкентай ауданында орналасқан. Кедей елдерде қалдықтарды тастауға қарсы күресетін Базель іс-қимыл желісінің өкілі: "Электрондық қалдықтар бір жерге баруы керек, ал қытайлықтар өздерінің барлық операцияларын Оңтүстік-Шығыс Азияға көшіріп жатыр. Ақша табудың жалғыз жолы – арзан, заңсыз жұмыс күшімен үлкен көлемде өңдеу және қоршаған ортаны қатты ластау", – деп қосты.

Судың ластануы

Таиландтың ластануды бақылау департаменті елді бес негізгі географиялық аймаққа бөледі: солтүстік, солтүстік-шығыс, орталық, оңтүстік және шығыс. Бұл аймақтарда Таиландта барлығы 25 өзен алабы бар. Таиландтағы жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері шамамен 1700 мм құрайды. Жыл сайынғы оңтүстік-батыс муссонына қарамастан, Таиланд құрғақшылыққа ұшырайды, әсіресе солтүстік-шығыс аймағында. 2002 жылғы мәліметтер бойынша, Таиландтағы жан басына шаққан су көлемі Азиядағы басқа елдерге қарағанда аз болды, ал судың шамамен үштен бір бөлігі "адам тұтынуына жарамсыз" деп танылды. Су ресурстары департаментінің мәліметінше, ұлттық су сұранысы жылына орташа есеппен 152 миллиард текше метрді құрайды, ал сумен қамтамасыз ету 112 миллиард текше метрді құрайды. Ауыл шаруашылығы сұраныстың 75 пайызын, өнеркәсіптік сектор үш пайызын, үй шаруашылықтары төрт пайызын және экологиялық жүйелерді сақтау 18 пайызын құрайды. Судың 66 пайызы бөгеттер мен су қоймаларынан, 15 пайызы жер үсті су көздерінен, ал 13 пайызы жер асты суларынан қамтамасыз етіледі. Ішуге жарамсыз су тазаланбаған тұрмыстық сарқынды сулар, өнеркәсіптік сарқынды сулар және қатты қауіпті қалдықтардың салдарынан пайда болады.

Жер бетіндегі сулар

2003 жылы Таиландтың ластануды бақылау департаменті (PCD) Таиландтағы 49 өзен мен төрт көлдің сапасын бақылады. Зерттеу нәтижелері бойынша, су объектілерінің 68%-ы ауыл шаруашылығы және жалпы тұтынуға жарамды екені анықталды. Таиландтың жерүсті суларының 40%-дан азы ғана нашар немесе өте нашар сапада болды. PCD жүргізген ірі өзендер мен көлдерді зерттеуге сәйкес, жерүсті суларының ешқайсысы "өте жақсы" сапаға (қалыпты тазартудан кейін су жануарлары мен адамдарға қолдануға жарамды таза су) жатқызылмады. Таиландтың әртүрлі аймақтарында жерүсті су сапасы әртүрлі. Солтүстік, орталық және оңтүстік аймақтарында бақыланған жерүсті суларының сапасы нашар болса, шығыс аймақтағы су сапасы қанағаттанарлық деңгейде болды. Басқа аймақтармен салыстырғанда, солтүстік-шығыс аймағындағы өзендер мен көлдердің су сапасы жақсырақ болды. Ерітілген оттегі (DO) деңгейі бойынша ең жоғары көрсеткіш солтүстік аймақтағы жерүсті суларында 6 мг/л құрады, одан кейін солтүстік-шығыс аймағы 4 мг/л шамасында болды. Орталық, шығыс және оңтүстік аймақтардағы көрсеткіш шамамен 2 мг/л болды. Бақыланған жерүсті сулары арасында жалпы колиформды бактериялардың (ТКБ) ең жоғары концентрациясы орталық аймақта анықталды, онда ТКБ концентрациясы 4000 МПН (ең ықтимал сан)/100 мл-ден асты. Нахон-Си-Таммарат провинциясының жер асты суларында арсеннің жоғары концентрациясы табылды, бұл аймақтағы кен өндірудің салдарынан туындады. Ластану теңіз ортасына әсер етеді. Қызыл толқындар, шамадан тыс балдырлардың өсуіне байланысты және ластану, мұнай төгілуі және инвазивті түрлердің салдарынан Таиландтың теңіз биоәртүрлілігіне әсер ететін факторлардың бірі болып табылады. Таиландтың коралл рифтері туризм, жағалаудағы полигондардан түскен шөгінділер және жағажайдағы қонақүйлер, курорттар мен үйлерден шығарылатын ластанған судың салдарынан зардап шегуде. Судың ластануы Таиландтағы коралл рифтерінің деградациясына ең үлкен үлес қосады, өйткені ластанған судың 70% тазаланбаған күйінде жағалау суларына қайтарылады. Пластмасса қоқыстарының зияны осы жағдайды ушықтырады, себебі олар кораллдарды жұқтырып, ұзақ мерзімді зиян келтіруі мүмкін. Таиланд теңіздеріндегі 107,8 мың ридің 77%-ы "қанағаттанарлық емес жағдайда" деп бағаланған. 2008 жылы бұзылған рифтердің үлесі 30% құрады.

In 2003, Thailand's Pollution Control Department (PCD) monitored the quality of 49 rivers and four lakes in Thailand. Findings revealed that 68% of water bodies surveyed were suitable for agriculture and general consumption. Only less than 40% of Thailand's surface waters were in poor or very poor quality. According to the survey of major rivers and lakes by PCD, no surface water was categorized as "very good" quality (clean water suitable for aquatic animals and human consumption after normal treatment). Surface water quality varies widely in the different regions in Thailand. Surface water monitored in the northern, central, and southern regions appear to have poor quality, while water in the eastern region was fair. Compared to other regions, the rivers and lakes monitored in the northeastern region had good quality surface water. In terms of dissolved oxygen (DO), surface water in the northern region ranks the best, approximately 6 mg/L, followed by the northeastern region with DO concentrations of around 4 mg/L. The central, eastern, and central regions rank the lowest, about 2 mg/L. The highest concentration of total coliform bacteria (TCB), among surface waters monitored, was found in the central region with concentrations of TCB higher than 4,000MPN (most probable number)/100mL. Large amounts of arsenic were found in the groundwater in Nakhon Si Thammarat Province, a result of mining in the area. Pollution affects the marine environment. Red tides, caused by excessive algae growth and a result of pollution, oil spills, and invasive species are some of the factors that are affecting Thailand's marine biodiversity. Thai coral reefs have been degraded by tourism, sediment from landfills in coastal areas, and polluted water released by beachfront hotels, resorts, and homes. Water contamination is the largest contributor to the degeneration of coral reefs in Thailand, as 70% of polluted water is returned to coastal waters untreated. The damage is exacerbated by plastic trash, which can infect coral and cause long term harm. , 77% of a total of 107,800 rai of coral reefs in Thai seas is "in a sorry state". In 2008, the percentage of degraded reefs was 30%.

Жер асты сулары

Таиландтағы жер асты суларына жауапты мемлекеттік орган – Жер асты су ресурстары департаменті, ол Табиғи ресурстар және қоршаған орта министрлігінің құрамында. Жер асты сулары көбінесе жауын-шашын және ағын сулар арқылы толықтырылады. Акваферлер Таиланддың барлық аймақтарында көп мөлшерде су береді, тек шығыс аймағында ғана бұл көрсеткіш төмен. Жер асты суының ең ірі қоры төменгі орталық аймақта, әсіресе Бангкок қалалық аймағында (BMR) және оған жақын провинцияларда орналасқан. Бұл су жылдық 10% өсетін су сұранысын қанағаттандыру үшін қолданылуда. Бангкок маңындағы жер асты су деңгейінің төмендеуі жердің шөгуіне алып келді, бұл су тасқынын одан әрі ушықтырды. Ауыл шаруашылығынан ағып жатқан сулар, жағалау аквакультурасы, өнеркәсіптік қалдық сулар және тұрмыстық канализация Таиландтағы жер асты суларының ластануына жауапты. Сонымен қатар, тиімді баға белгілеу саясатының болмауы жер асты суларын тұрақты деңгейден артық пайдалануға алып келуде. Жер асты суларын өндіру мөлшері немесе ластану деңгейі туралы ұлттық деңгейдегі ақпарат шектеулі, бірақ мемлекеттік органдар өнеркәсіптік экономикаға қоршаған ортадан гөрі басымдық береді.

Жабайы табиғат

Тайландтың жануарлар дүниесін браконьерлік, мекендеу ортасының жойылуы және жануарларды үй жануарлары ретінде сату индустриясы қауіп төндіреді. Фил – Тайландтың ұлттық символы. Бір ғасыр бұрын Тайландта 100 000 фил болған, бірақ қазір олардың саны жабайы табиғатта 2000-ға дейін азайды. Браконьерлер көптен бері пілдерді азу, ет және терісі үшін аулап келген. Жастау пілдерді көбінесе туристік орындарда немесе жұмыс жануарлары ретінде қолдану үшін ұстайды, бірақ 1989 жылы үкімет орман шаруашылығын тыйым салғаннан бері олардың қолданылуы азайды. Қазіргі кезде табиғаттағыдан гөрі тұтқындықтағы пілдердің саны көп, ал қоршаған ортаны қорғаушылар тұтқындықтағы пілдерге көбінесе қатыгездікпен қаралатынын мәлімдейді. Қорғалатын түрлерді браконьерлікпен аулау әлі де маңызды проблема болып табылады. Аңшылар жолбарыстар, барыстар және басқа ірі мысықтардың популяциясын құнды терілері үшін қырып салған. Көптеген жануарлар (жолбарыстар, аюлар, крокодилдер және патша кобралар сияқты) еттері үшін – деликатес ретінде және олардың құрамындағы емдік қасиеттері үшін шаруалыққа өсіріледі немесе ауланады. Мұндай сауда заңсыз болғанымен, Бангкоктағы әйгілі Чатучак базары әлі де жойылып бара жатқан түрлерді сатумен танымал. Дерек көзі сенімсіз: date=February 2009.

Жабайы жануарларды үй жануарлары ретінде ұстау практикасы бірнеше түрге қауіп төндіреді. Әдетте, жануарлардың балаларын ұстап алып сатады, бұл көбінесе анасын өлтіруді талап етеді. Тұтқындықтағы және табиғи мекенінен тыс жерде қалған көптеген жануарлар өледі немесе көбейе алмайды. Зардап шеккен популяцияларға Азиялық қара аю, Малайялық күн аюы, ақ қолды лары, пилеатты гиббон және битунронг жатады. Дүниежүзілік банк жүргізген зерттеулерге сәйкес, 214 елдің арасында Тайланд сүтқоректілер түрлерінің саны бойынша (55 түр) әлемде тоғызыншы орында (1=ең нашар, 214=ең жақсы) тұр. Буддизм өмірге құрмет көрсетуді қадағаласа да, тіпті тайлық дін қызметкерлері жануарларды ашық түрде зорлық-зомбылыққа салуға кінәлі. Мұндай жағдайдың бірі – Малайялық күн аюы Куанның Прачуап Хири Хан провинциясындағы Ват Аунсуанда (әрі Ват Нонг Хойда) қатыгездікпен ұсталуы, Тайландтың Жабайы табиғат достары қоры (WFFT) тарапынан толыққанды құжатталған. Ғибадатханадағы жануарларға жасалған зорлық-зомбылық туралы алғашқы хабарлар 2012 жылдың қаңтар айында тарады, бірақ үш жылдан кейін ғана тайлық жануарлар дүниесінің қызметкерлері малдардың мүддесін қорғау үшін шаралар қолданды.

Үй жануарларының әл-ауқаты

Таиланд 2014 жылы алғашқы жануарларды қорғау заңдарын енгізді. Заң "үй жануарлары ретінде, жұмысқа пайдаланылатын, жүк таситын, достас ретінде, мал ретінде, көрсетуге арналған жануарлар ретінде немесе кез келген мақсатта, иесі болсын болмасын" өсірілген жануарларды қорғайды. Егер біреу қажетсіз үй жануарларын ғибадатханаларға тастаса, ол жануарды тастап, қауіпке ұшыратқаны үшін жауапкершілікке тартылуы мүмкін. 2016 жылғы 20 наурызда Премьер-министр генерал Прают Чан-о-ча Ұлттық энергетикалық саясат комитетінің төрағасы ретінде қол қойған №4/2016 бұйрық Тайландтың Корольдік газетінде 2016 жылғы 31 наурызда жарияланды. Бұл бұйрық 29 зауытты, оның ішінде 27 мемлекеттік зауытты қала құрылысына қатысты барлық заңдардан босатады. Сонгхла провинциясының Тефа ауданында және Краби провинциясының Нуэа Хлонг ауданында көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларын салу жоспарланған, бірақ жергілікті тұрғындар олардың қоршаған ортаға тигізетін әсеріне алаңдап, қарсылық білдірді. 2019 жылғы 22 қазанда 26 мүшеден тұратын Ұлттық қауіпті заттар комитеті (NHSC) қауіпті ауыл шаруашылығы химиялық заттары – паракват, глифосат және хлорпирифосты 3-ші типтегі уытты заттар тізімінен 4-ші типке көшірді, бұл олардың өндірісіне, импортына, экспортына немесе иелігіне тыйым салуды білдірді. Оларды қолдануға 2019 жылғы 1 желтоқсаннан бастап тыйым салынуы тиіс еді. 2019 жылғы 27 қарашада NHSC бұл кестеге өзгеріс енгізіп, паракват пен хлорпирифосқа тыйым салу мерзімін 2020 жылғы 1 маусымға шегерді. Глифосатқа қойылған тыйым алынды, бірақ оның қолданылуына шектеулер қойылды: глифосат тек алты негізгі дақылда ғана қолданылуы мүмкін – жүгері, маниока, қант қамышы, каучук, майлы пальма және жеміс. Глифосатты су жиналатын аймақтарда және басқа да сезімтал экологиялық аймақтарда қолдануға рұқсат жоқ, ал фермерлер глифосат сатып алғанда оны қолданғанын растайтын құжаттарды ұсынуы керек, оның ішінде қандай дақылға қолданғанын және шаруашылықтарының көлемін көрсетуі тиіс. Өнеркәсіп министрі, NHSC төрағасы Сурия Жунгрунгренкит комитет Ауыл шаруашылығы және денсаулық сақтау министрліктері ұсынған ақпаратты қарастырғаннан кейін осы шешімге келгенін мәлімдеді. NHSC мүшесі, Таиланд Фармация кеңесінің төрағасы Жирапон Лимпананон кездесуден кейін сәрсенбі күні кешке NHSC-тен кетіп қалғанын жариялады. Үкіметтің қауіпті химиялық заттарға тыйым салудан бас тартуы Бангкок Пост газетінің бағанашысын ашуға итерді: "Тайландтың кейбір адал емес шенеуніктері агроқұрттардың құлында екенін көрсету үшін басқа ешқандай дәлел қажет емес. Бұл мәселеде дұрыс шешім қабылдауға саяси еркі жоқ, әлсіз премьер-министрдің көмегімен біз шынымен де қиын жағдайға түстік".

Thailand introduced its first animal welfare laws in 2014. The law protects animals "raised as pets, as animals for work, as beasts of burden, as friends, as livestock, as performing show animals, or for any other purpose, no matter with or without owners". Persons who dump unwanted pets at temples can now be charged with abandoning and endangering the animal. Junta order No.4/2016, signed on 20 March 2016 by Prime Minister Gen Prayut Chan o cha in his capacity as the chair of the Committee on National Energy Policy was published in the Royal Thai Gazette on 31 March 2016. It exempts 29 plants, 27 of them run by the state, from all laws related to city planning. The planned construction of coal fired plants in Thepha District in Songkhla Province and in Nuea Khlong District of Krabi Province have both met with strong opposition from locals who are concerned about their environmental impact. On 22 October 2019, the 26 member National Hazardous Substances Committee (NHSC) changed the hazardous agricultural chemicals paraquat, glyphosate, and chlorpyrifos from Type 3 toxic substances to Type 4, effectively prohibiting their production, import, export, or possession. Their use will be prohibited as of 1 December 2019. On 27 November 2019, the NHSC amended that timetable, moving the date for the ban of paraquat and chlorpyrifos to 1 June 2020. They lifted the ban on glyphosate, albeit with restrictions on usage: glyphosate will be used only on six major crops: corn, cassava, sugarcane, rubber, oil palms, and fruit. It is not permitted in watershed areas and other sensitive environment zones, and farmers must submit proof of use including the type of crops and the size of their farms when purchasing glyphosate. Industry Minister Suriya Jungrungreangkit, who chairs the NHSC, said the committee reached its decision after reviewing information provided by the Department of Agriculture and the Ministry of Public Health. NCHS member Jirapon Limpananon, chair of the Pharmacy Council of Thailand, announced her resignation from the NCHS Wednesday night following the meeting. The government's u turn on the ban of dangerous chemicals prompted a columnist at the Bangkok Post to fume that, " no further proof is required to show how some unscrupulous Thai mandarins are being held hostage by the agro monsters. With a wishy washy prime minister, who clearly has no political will to make the right decision on this matter, we are indeed in a helpless situation."