Кіріспе

Архитектор (1926–2023)

Паффард Китиндж Клей (5 ақпан 1926 – 17 наурыз 2023) – модернистік дәстүрдегі британдық архитектор, кәсіби өмірінің көп бөлігін АҚШ-та өткізді, кейін Оңтүстік Испанияға көшіп, онда мүсін жасауға көбірек ден қойды. 1960 жылдан 1975 жылға дейін Сан-Францискода архитектурамен айналысқан Паффард Китиндж Клей Бей аймағында архитектуралық жұмыстардың мұрасын қалдырды, олардың бір бөлігі іске асырылды, ал көптеген жобалары қағаз түрінде сақталды. Бұл ғимараттар мен жобалар – синтез бен амбицияға толы мансаптың көрсеткіші, сонымен қатар 1940 жылдың соңы мен 1960 жылдың басындағы көрнекті архитекторлардың шәкірттігімен де ерекшеленеді: Ле Корбюзье, Франк Ллойд Райт және Скидмор, Оуингс және Меррилл. Ол сонымен қатар Майрон Голдсмит, Мис ван дер Ро, Зигфрид Гидион, Ричард Нейтра, Чарльз және Рей Иймс, Эрне Голдфингер және Рафаэль Сориано сияқты көптеген танымал дизайнерлермен де байланыста болды. Ол көп жыл бойы Испаниядағы Михас қаласының жанында тұрды, онда архитекторлық кеңсесі болды және «өте таза, ірі масштабты мүсін жасауға» қызығушылық танытты.

Ерте өмір

Паффорд Китиндж Клей 1926 жылдың 5 ақпанында дүниеге келген. Ол Англияның оңтүстігіндегі Солсбериге жақын Уилтширдегі Теффонт-Эвиас ауылында өсті, онда оның әкесі шіркеу қызметкері болды, 16 ғасырда салынған, электр жарығы мен ішкі санитарлық тораптары жоқ үйде. Китиндж Клей Веллингтон колледжінде және Лондондағы Архитектуралық қауымдастықта архитектура және құрылыс инженериясы бойынша екі диплом алды. Ол 1949 жылы бітірді. Ол өз кәсіби жолын оқу кезінде архитектор Эрне Голдфингердің лондондық кеңсесінде бастады.

Архитектуралық мансап

Китиндж Клей 1948 жылы Парижде, Франциядағы 7 Rue de Sèvres мекенжайындағы атақты француз сәулетшісі Ле Корбюзьенің студиясында шамамен бір жыл жұмыс істеді. Ол жерде оның жұмысы негізінен Марсельдегі Unite d’Habitation және Сент-Дие қалашығының жоспарына бағытталған. Бітіргеннен кейін Еуропадан кетіп, Китиндж Клей Американы аралап, Фрэнк Ллойд Райттың Мадисон мен Скоттсдейлдегі (Аризона) Талиэсин студиясында бір жыл шәкірт болып жұмыс істеді. Оның американдық батыстағы Уайттың ықпалымен өткен уақыты Аризона шөліндегі мемлекеттік жердің бір бөлігіне Homestead құқығын алуға жұмсаған бір жылдық күш-жігермен аяқталды. Мұнда ол шөлде павильон салды – кейіннен өзінің үйінің үлгісіне айналатын құрамдас бөліктерді зерттеу, элементтік тұрғыдан қарағанда – Марин округіне қарасты Корте-Мадерадағы Тамалпайс тауының беткейінде. 1950 жылдардың басында Аризонадан кетіп, Китиндж Клей Чикагоға көшіп барды, онда ол Брюс Грэм және Уолтер Нечпен бірге Инланд Стил және Харрис Банк пен Траст ғимараттарында Скидмор, Оуингс және Мерриллдің Чикагодағы кеңселерінде жұмыс істеді. Чикагода ол Мис ван дер Рогемен әлеуметтік және кәсіби тұрғыдан, оның қайын атасы Зигфрид Гидеон және архитектор/инженер Майрон Голдсмит арқылы байланыста болды. Кейіннен ол Сан-Францискодағы кеңсеге ауысып, Гарденадағы (Калифорния) Ұлы Батыс жинақ және несие ғимаратын салды. 1961 жылы ол фирмадан шығып, жеке кеңсе ашты. Китиндж Клейдің Сан-Францискодағы жеке кеңсесі қазіргі Балықшылар кемежайының ауданындағы 680 Бич көшесінде орналасқан. Өз ісін бастаумен қатар, ол Бей аймағындағы мектептерде, соның ішінде Берклидегі Калифорния университеті мен Сан-Луис-Обиспода сабақ берді және лекция оқыды. 1961-1975 жылдар аралығында 14 жыл ішінде Китиндж Клей бірнеше ғимарат салды, олардың кейбіреулері әлі күнге дейін сақталған. Біріншісі – жоғарыда айтылған 1965 жылғы өзіне арналған үйі. Одан кейін 1966 жылы Сан-Фернандо аңғарында медициналық кеңсе ғимараты салынды, ал 1968 жылы Сан-Франциско өнер институтына, қаланың элиталық Ресей дөңесінің маңындағы көркемсурет академиясына қосымша ғимарат салынды. Соңында, оның мансабындағы ең амбициялық және кәсіби тұрғыдан қиын жоба болып табылатын іс-шарада оны Сан-Франциско мемлекеттік университетінің студенттер одағының ғимаратын жобалауға таңдады. Техникалық және құқықтық қиындықтар оның АҚШ-тан Канадаға кетуіне, содан кейін 1970 жылдардың соңында Солтүстік Африка арқылы көшіп кетуіне әкелді. Сан-Францискодағы уақытының соңғы бөлігінде Китиндж Клей 1972 жылы Ұлыбританияда өткен екі байқауда құрметті финалист ретінде танылды. Бұл ұсыныстардың алғашқысы Лондондағы Вестминстердегі Парламентке әкімшілік кеңсе қосымшасының жобасы болды. Екіншісі – Шотландияның Глазго қаласында жаңа өнер мұражайына арналған, ол үшін ол құрметті айрықша мақтау алды.

Жеке өмір және өлім

Китинг Клей Зигфрид Гидион мен Карола Гидион Велкердің қызы Веронаға үйленді. 1970 жылдары Калифорнияны қалдырғаннан кейін, Испаниядағы Михас қаласының жанында тұрды. Ол 2023 жылдың 17 наурызында 97 жасында қайтыс болды.

Стоунхендж

Паффорд Кейтинг Клей технологияның тарихқа дейінгі дәуірін революциялық тұрғыдан зерттеді және Стоунхендж деп белгілі ескерткіш туралы жаңа мәліметтер беретін құжатты дайындады.

Басқа жобалар

Кампустың орналасуын жоспарлау зерттеулері, сәулетші Джеймс Лифпен бірлесіп, Тынық мұхитының лютерандық теологиялық орталығындағы "Хрест шіркеуінің" авторы, Солтүстік Берклидегі 2900 Марин мекенжайы бойынша. Immaculate және Pomona колледждері бір кезде бірігу мүмкіндігін қарастырды. Осы жоба үшін кеңсеге Чарльз және Рей Иймс кеңсесімен бірлесіп жаңа жатақхана ғимараттарын жобалау тапсырылды.