Кіріспе

Брахманизмге қарсылық – брахмандарды ең жоғары дәрежеге қоятын, касталық иерархиялық әлеуметтік жүйеге қарсы қолданылатын термин.

Колонияға дейінгі кезең

Новецкеге сәйкес, антибрахманизмнің алғашқы көріністері отарлық емес кезеңде касталық жүйеге қарсылықтың жеке мысалдарынан және отарлық кезеңдегі идеологиялық ықпалдардан туындаған.

XIX ғасырдағы отаршылдық

Гелдерс пен Дельдерс пікірінше, қазіргі антибрахманизмнің құрылымы 19 ғасырдағы Үндістан мен брахмандардың мәртебесі мен ықпалына байланысты отаршылдық көзқарастарда жатыр. 19 ғасырғы отаршыл билеушілер Үндістан мәдениетін бұзылған және деградацияға ұшыраған деп есептеді, ал халқын – ақылсыз деп санады. Бұл көзқарас протестанттық христиан дінінің түсінігінен туындаған, католик шіркеуіне қарсы протестанттық оппозицияға негізделген. Олардың пікірінше, бастапқы "Құдай берген дін" (католик) дін қызметкерлерімен бұзылған, және бұл тұжырым Үндістандағы брахмандарға қатысты кеңейтілді. Брахмандар басымдығымен сипатталатын индуизм түрі, яғни "брахманизм" деп аталатын нәрсе, Үндістан халқына таңылған деп есептелді.

20 ғасыр

19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында ұлтшылдық және рационалистік қозғалыстардың күшеюімен бірге, брахманизмге қарсы сын брахмандардың өзінен де, сондай-ақ төменгі касталық индуист қауымдарынан да туды. Реформатор индустар, және Амбедкар да, 19 ғасырдағы "брахманизмді" сынаған тәсілмен ұқсас үлгіде сын-пікірлерін құрды. Бетейльдің сөзіне сәйкес, Тамил Надуда британдық үкімет орнаған кезде брахмандардың дәстүрлі беделі күшейді, олар батыс білімінен пайдаланып, қалалық өмір салтына көшті. Олар жаңа қалалық жұмыс орындарын монополиялап, Үндістан мемлекеттік қызметіне еніп, үкімет пен бюрократияда бекіністер құрды, сондай-ақ Конгресс партиясында да үстемдік танытты. Бұл брахмандар мен брахмандар емес арасындағы айырмашылықты ұлғайтты, бірақ қарсылық жылдам күшейді. 1916 жылдың соңында Тамил Надуда "Әділет партиясы" құрылғаннан кейін брахмандарға қарсылық ұйымдастырылды. Бұл партия брахмандар емес адамдардан (әдетте феодалдық касталардың, жер иеленуші шаруалардың немесе саудагер касталарының мүшелері) құралды және брахмандар емес адамдардың мүмкіндіктерін арттыруға бағытталды. 20 ғасырдың басында батыс білімі мен идеяларының жылдам таралуы төменгі касталардың санасын оятып, олар өздеріне тиесілі құқықтардан айырылып отырғанын сезінді. 1920 жылы "Әділет" партиясы билікке келген кезде, үкіметтегі жоғары лауазымдардың шамамен 70 пайызын брахмандар иеленді. "Әділет" партиясы бұл тенденцияны кері бұрып, Мадрас президенттігінің үкіметінде брахмандар емес адамдардың билікке келуіне мүмкіндік берді. 1930 жылдары "Өзін-өзі құрметтеу" қозғалысы арқылы брахманизмге қарсы идеялар халық арасында кеңінен тарады. Брахманизмге қарсы күрестің ең белгілі жақтаушыларының бірі далит көшбасшысы Б.Р. Амбедкар болды. Тағы бір көрнекті жақтаушысы – дравидтердің көшбасшысы Перияр Э.В. Рамасами. Перияр брахмандар мен брахмандар емес адамдардың барлығын брахманизмнен бас тартуға шақырды. Алайда, Рамасвами брахман қауымына қарсы зорлық-зомбылықты ынталандыратын өрттөс мәлімдемелер жасады: "Pambaium parpanaium partha parpanai adi" – Егер жылан мен брахманды көрсеңіз, брахманды ұрып-соғыңыз. Рамасами бірнеше рет касталық жүйені жою үшін брахмандарды қуудың маңызды екенін айтты. 1957 жылдың қазан айында ол өзінің жақтастарына брахмандарды өлтіріп, үйлеріне от қоюға шақырды. 1957 жылдың 3 қарашасында Рамасами басшылығымен Танжавурда Дравидар Қажығамының съезі өтіп, Үндістан үкіметінен діни бостандыққа қатысты ережелерді жоюды талап етті (олардың пікірінше, бұл ережелер касталық жүйеге және әсіресе брахмандарға қорғаныс берді), егер үкімет бұлай етпесе, Конституцияның көшірмелері өртеліп, Махатма Гандидің портреттері мен мүсіндері қиратылады; егер нәтиже болмаса, Дравидар Қажығамы мүшелеріне брахмандарды өлтіруді және олардың тұрғын үйлерін өртеуді талап етеді. Бұл мәлімдемелер сол кездегі Үндістанның премьер-министрі Джавахарлал Неруді Мадрас штатының (Тамил Наду) сол кездегі бас министрі К. Камараджға хат жазып, бұл мәселені кешіктірмей шешуге шақыруға итерді. Дравидиялық ұлтшылдың 1973 жылы Қараикудиде сөйлеген "тамил брахмандарын өлтіру" туралы үндеуі 21 ғасырда да аймақтық партиялар арасында қайталанып келеді.