Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лилиентал – Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония әкімшілік округіндегі муниципалитет. Ол Бременмен (Бремен еркін ханза қаласы) шектеседі.
Lilienthal is a municipality in the administrative district of Osterholz, Lower Saxony, Germany. It borders Bremen (Free Hanseatic City of Bremen).
Тарих
Лилиентал Бремен князь-архиепископтығына қарасты.
Lilienthal belonged to the Prince Archbishopric of Bremen.
Лилиентал монастыры
Лилиенталдың шағын қалашығының тарихы (қалалық құқықтары жоқ) князь-архиепископ Герхард II-нің монастырь ретінде негізін қалауымен байланысты. 1232 жылы «Валлис Лилиорум» (Лилиенталь монастыры) атымен цистерциандық орденнің монастырының құрылысы басталды, ал аяқталған ғимарат 1264 жылы қасиеттендірілді. 15 ғасырда монастырь өркендеу кезеңін басынан өткерді. Реформациядан және цистерциандық қарындастардың дін ауысуынан кейін, ол лютерандық әйелдер монастырына айналды және 1648 жылы Отыз жылдық соғыс аяқталғанға дейін қиын жағдайда қалды. 1650 жылы қала секуляризацияланды. Бұрын монастырьға тиесілі, бөлініп кеткен жерлер Лилиентал деген шағын қалашыққа айналды.
The history of the small town (without Town privileges) of Lilienthal goes back to its founding as a nunnery by the prince archbishop Gerhard II. In 1232 construction was begun on a convent of the Order of the Cistercians under the name of Vallis Liliorum (Lilienthal Convent), and the finished building was sanctified in 1264. During the 15th century, the cloister enjoyed a time of prosperity. After the Reformation and the conversion of the Cistercian nuns, it became a Lutheran Women's Convent, and until the end of the Thirty Years' War in 1648 it remained in deplorable conditions. In 1650, the city went through secularization. The land once belonging to the convent, which had become fragmented, developed into the small town of Lilienthal.
Швеция мен Ганновер
1648 жылы отыз жылдық соғысты аяқтаған бейбіт келісім шарттарына сәйкес (Вестфалия бейбітшілігі) Принц-архиепископтық Бремен герцогтығына айналды, ол алғаш рет Швеция тағымен жеке одақта басқарылған Верден княздығымен бірге басқарылды. Кристина патшайым өз қолбасшыларының бірі, Граф Фридрих фон Гессен Эшвегеді, жаңадан құрылған Остерхольц барониясына (Herrschaft) жіберді, онда Лилиентал және Остерхольцқа жауапкершілік біріктірілді. Ол 1655 жылы ерте қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі Элеонора барондық билігін Остерхольцте өз қолына алып, ауыл халқының экономикалық және санитарлық жағдайын жақсартуға белсенді түрде атсалысты. Ол 1692 жылы қайтыс болғаннан кейін барондық швед королінің қолына қайта оралды. Лилиентал 1712 жылға дейін шведтік Бремен-Верденнің бір бөлігі болып қала берді (сондықтан гербте швед туының көгі мен сары түстері бейнеленген), содан кейін Данияның оккупациясына өтті, ал 1719 жылы Ганновер сайлаушысының билігіне қарады, ол Бремен-Верденді жеке одақта басқарды. 1740 жылы монастырь ғимараттары, шіркеуден басқа, бұзылды.
In 1648, according to the terms of the peace treaty that ended the Thirty Years' War (The Peace of Westphalia), the Prince Archbishopric was transformed into the Duchy of Bremen, ruled together with the Principality of Verden, which were first ruled in personal union by the Swedish Crown. Queen Christina sent one of her commanders over, Graf Friedrich von Hessen Eschwege, to the newly created barony (Herrschaft) of Osterholz, in which the charge of both Lilienthal and Osterholz were combined. After his early death in 1655, his wife Eleonora took over the government of the barony, with her seat in Osterholz, where she took an active role in the improvement of economic and sanitary conditions for the rural population. After her death in 1692, the barony fell back into the hands of the Swedish Royalty. Lilienthal remained a part of Swedish Bremen Verden until 1712 (which is why the coat of arms contains the blue and yellow of the Swedish Flag), at which time it came under Danish occupation, and then in 1719 it fell under the sovereignty of the Electorate of Hanover, which ruled Bremen Verden in personal union. In 1740, the buildings of the convent except of the church were dismantled.
Лилиентальдағы астрономия
1782 жылы Иоганн Иероним Шрётер бас судья (немесе сот орындаушысы, Амтман) болды. Бұл әкімшілік қызметінен бөлек, ол өмірі бойы астрономияның дамуына зор үлес қосты. Лилиенталдағы кеңсесінің жерінде ол обсерватория салды. Келесі жылдары Лилиенталь обсерваториясы әлемдегі ең жақсы жабдықталған обсерваторияға айналды. Оның технологиялық жетістіктерінің бірі – "Риэзентелескоп" (гигант телескоп), 50,8 см (20 дюйм) апертурасы және 8,25 м фокус арақашықтығы бар телескоп. Осы телескоптың арқасында Лилиенталь әйгілі болды және үкімет пен әскери шенеуніктер астрономия мәселелері бойынша осы обсерваторияға жүгінетін болды. Шрётер сол заманғы көптеген маңызды астрономдармен байланыста болды. Вильгельм Олберс және басқа да ғалымдармен бірге ол 1800 жылы Лилиенталда "аспан полициясын" құрды. 1804 жылдың 1 қыркүйегінде Карл Людвиг Хардинг обсерваторияда 3 Юно астероидін ашты. 1816 жылы Шрётер қайтыс болғаннан кейін обсерваторияның жағдайы нашарлай бастады. 1850 жылы қалған құрылысы бұзылды. Обсерваторияның көп бөлігі бұзылмас бұрын Геттинген университетіне жіберілді.
In 1782, Johann Hieronymus Schröter became chief magistrate (or bailiff, Amtmann). In addition to this administrative office, he also played a large part in the advancement of astronomy during his lifetime. On the grounds of his office in Lilienthal, he constructed an observatory. In the following years, the Lilienthal Observatory would become the best equipped observatory in the world. One of its technological advances was the "Riesenteleskop" (giant telescope), a telescope with a 50.8 cm (20 inch) aperture and an 8.25 m focal length. Due to the telescope, Lilienthal became well known and was sought out in matters of astronomy by government and military officials. Schröter remained in contact with many of the important astronomers of the time. Together with Wilhelm Olbers and other scholars, he founded the "celestial police" in Lilienthal in 1800. The asteroid 3 Juno was discovered September 1, 1804, by Karl Ludwig Harding at the observatory. After Schröter's death in 1816, the observatory fell into disrepair. In 1850 the remaining structure was destroyed. A large part of the observatory was sent to the University of Göttingen before the demolition.
19 ғасыр
Бефрейюнскриг (Наполеон соғыстарын аяқтаған 1813 және 1815 жылдар аралығындағы шайқастар сериясы) Лилиентал қаласына ауыр соққы берді. Бір оқиға кезінде француз әскерлері шегініп келе жатып, қаланың барлық үйлерін өртеп жіберді. Тек шіркеу, бірнеше үй және обсерватория оттан құтылды (бірақ обсерватория тоналып, маңызды құжаттар жойылды). Қайта құрылыстан кейін сол кездегі муниципалитет тұрақты түрде дамыды. 1939 жылы 3100 тұрғыны болса, 1974 жылы 12500 адамға жетті. Сол жылы көршілес қала қосылғаннан кейін халық саны 17000-ға дейін өсті. 1823 жылы Бремен Верден Ганновер Корольдігімен шынайы одақ құрып, оның аумағы Стаде аймағының құрамына кірді. 1866 жылы Ганновер Корольдігі тәуелсіздігін жоғалтты. Лилиентал Пруссияның құрамына өтті, 1885 жылы Лилиенталдық билік аймағы таратылып, Остерхольцтегімен біріктіріліп, Остерхольцтің жаңа округі құрылды.
The Befreiungskrieg (a series of battles fought between 1813 and 1815 that ended the Napoleonic Wars) hit Lilienthal hard. After an incident during a retreat, French troops set the entire village on fire. Only the church, a few houses, and the observatory escaped the flames (but the observatory was looted, and important records were destroyed). After the reconstruction, the then municipality grew steadily. In 1939 there were 3,100 inhabitants, in 1974 12,500. After the incorporation of a neighbouring town in the same year, the population grew to 17,000. In 1823 Bremen Verden was united in a real union with the Kingdom of Hanover and its territory became part of the Stade Region. In 1866, the kingdom of Hannover lost its independence. Lilienthal became Prussian, in 1885 the bailiwick of Lilienthal was dissolved and combined with that in Osterholz to form the new district of Osterholz.
20 және 21 ғасырлар
1900 жылдан 1956 жылға дейін Лилиентал Бременмен және қаланың солтүстігіндегі батпақты аймақпен тар жол темір жолы арқылы байланысты болған. Бүгінде оның трассасы велосипед жолы ретінде пайдаланылады. 2014 жылдың 1 тамызынан бастап Лилиенталдағы қоғамдық көлік Бремен трамвайының жаңа желісімен толықтырылды, ол қаланың басты көшесімен өтеді. Қазіргі таңда Лилиенталда 6 жел турбинасы орнатылған, олар жыл сайын 6.013.246,00 кВт/сағ энергия өндіреді.
From 1900 to 1956, Lilienthal was connected to Bremen and to the moorland region north of the town by a narrow gauge railway. Nowadays, its alignment is used as a bikeway. Since 1 August 2014, public transport in Lilienthal has been upgraded by a line of Bremen Tramway, passing through its main street. Today, in Lilienthal there are 6 wind turbines, producing 6.013.246,00 kWh, annually.
Туған қалалар
1970 жылдан бері Лилиентал муниципалитеті Нидерландтың Стадсканаль муниципалитетімен қалалық байланыс орнатқан. 1993 жылы Париж маңындағы Эмерайнвилл қаласы да осы байланысқа қосылды.
Since 1970, the municipality of Lilienthal has been twinned with the Dutch municipality of Stadskanaal. In 1993, the city of Émerainville in the vicinity of Paris was added.