Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аугуст Александр Ярнефельт (2 сәуір 1833 – 15 сәуір 1896) – фин генералы, топограф және саяхатшы, сондай-ақ губернатор және сенатор.
Finnish general, topographist, and politician
August Alexander Järnefelt (2 April 1833 – 15 April 1896) was a Finnish general, topographist, governor and senator.
Ерте өмір
Александр Ярнефельт Тохмаярвиде туған. Ол корольдік инспектор Густав Адольф Ярнефельт пен Аврора Фредрика Моландердің ұлы. Александр 1857 жылдың 22 желтоқсанында Санкт-Петербургте Елизавета Клодт фон Юргенсбургке үйленді. Олардың балалары Каспер, Арвид, Эрик, Эллида, Эллен, Армас, Айно, Хилья және Сигрид болды. Армас, Арвид және Ээро Финляндияның белгілі мәдени қайраткерлері болды. Айно Ярнефельт композитор Жан Сибелиусқа үйленді.
Aleksander Järnefelt was born in Tohmajärvi, the son of crown overseer Gustav Adolf Järnefelt and Aurora Fredrika Molander. Aleksander married Elisabeth Clodt von Jürgensburg on 22 December 1857 in Saint Petersburg. Their children were Kasper, Arvid, Erik, Ellida, Ellen, Armas, Aino, Hilja and Sigrid. Armas, Arvid and Eero were famous Finnish cultural figures. Aino Järnefelt was married to composer Jean Sibelius.
Әскери өмір
Жеті жыл Хамина кадет мектебінде оқығаннан кейін, Ярнефельт Ресей армиясында артиллерия офицері болып қызмет ете бастады. Пульково обсерваториясында Вильгельм фон Струвемен жұмыс істеген соң, Ярнефельтке туған Финляндиясында топографиялық жұмыстар жүктеліп, ол бұл саламен ондаған жылдар бойы айналысты. 1870 жылға қарай ол Финляндиядағы Ресей топографиялық корпусының басшысы болды. Түрік соғысы (1877–1879) кезінде және одан кейін Ярнефельт Ресей Түркиядан басып алған көптеген аймақтардың топографиялық картасын шығаруға жетекшілік етті. Осы жұмыстарының нәтижесінде ол неміс тілінде «Die astronomischen, geodätischen und topographischen Arbeiten auf der Balkanhalbinsel in der Jahren 1877, 1878 und 1879» атты ғылыми еңбекті жазды, бұл оған генерал-майор шені беруге әкеп соқты.
After seven year's study in Hamina Cadet School, Järnefelt embarked on a career as an artillery officer in the Russian Army. After working under Wilhelm von Struve at Pulkovo Observatory, Järnefelt was commanded to topographic works in his native Finland which formed his main occupation for decades. By 1870, he was the head of the Russian topographic corps in Finland. During and after the Turkish war (1877–1879), Järnefelt lead the topographic survey of many areas which Russia conquered from Turkey. These works, on which he also wrote a German language scientific treatise Die astronomischen, geodätischen und topographischen Arbeiten auf der Balkanhalbinsel in der Jahren 1877, 1878 und 1879, earned him a promotion to general major.
Мемлекеттік қызмет
1880 жылдары Жәрнефельт әскери қызметтен азаматтық әкімшілік қызметіне ауысты, бұл оған саяси мақсаттарын одан әрі ілгерілетуге мүмкіндік берді. Жәрнефельт 1883–1884 жылдары Миккели провинциясының, 1884–1888 жылдары Куопио провинциясының және 1888–1894 жылдары Вааса провинциясының губернаторы болды. Осы лауазымдарда Жәрнефельт губернаторлық өкілеттіктерін пайдаланып, осы провинциялардың азаматтық әкімшілігінің тілін фин тіліне өзгертті (екі тілді Вааса провинциясында – екі тілділікке). Одан бөлек, ол өз провинцияларында бастауыш мектептер мен мұқтаждар үйлерін ашуға ұмтылды. Жәрнефельттің мансабы Финляндия Сенатының құрамына кіруімен аяқталды, онда оған әскери істер бөлімінің басшысы міндеті жүктелді. Сенаторлық дәрежеге көтерілуімен бірге генерал-лейтенант шеніне де ие болды. Жәрнефельт 1896 жылдың 15 сәуірінде Хельсинкиде сал ауруынан қайтыс болды. Саяси көзқарастары бойынша Жәрнефельт Ескі Фин Партиясының фенноманы болды. Партия фин тілінің швед тілімен тең құқыққа ие болуын жақтады, сонымен бірге императорға адал болудың маңыздылығын ерекше атап өтті. Жәрнефельт осы мақсаттарды өте қастер тұтып, балаларын фин тілінде білім беретін мектептерге жіберді, бұл оның заманындағы ақсүйек үшін ерекше жағдай еді.
In the 1880s, Järnefelt was transferred from the military to a civilian administrative career, which allowed him to further his political agenda. Järnefelt was the governor of Mikkeli Province in the 1883–84, the governor of Kuopio Province in 1884–88 and Vaasa Province in 1888–94. During these tenures, Järnefelt used his gubernatorial powers to change the language of civil administration of these provinces to Finnish (in the bilingual Vaasa Province, to bilingualism). In addition, he strove to establish primary schools and poor houses in his provinces. Järnefelt's career culminated in the membership of the Senate of Finland, where Järnefelt was tasked as the chief of the military affair's section. The promotion to senator was accompanied with promotion to the rank of a lieutenant general. Järnefelt died at Helsinki on 15 April 1896, of paralysis. Politically, Järnefelt was a fennoman of the Old Finnish Party. The party strove for the equal rights of Finnish language with the Swedish while stressing the importance of loyalty to the Emperor. Järnefelt took these aims seriously, sending his children to Finnish speaking schools which was extraordinary for a nobleman of his time.