Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Этельвальд Молл 759-765 жылдары ортағасырлық Англиядағы англдардың тарихи кішігірім патшалығы Нортумбрияның патшасы болды. Ол Эдберхт ұлы Освульфтің қазасынан кейін билікті басып алды; оның тегі және Нортумбрия патшалық отбасымен байланысы белгісіз. Этельвальд кем дегенде бір көтеріліске тап болды, оны Освин бастады, ол мүмкін Освульфтің бауыры болған. 765 жылы Нортумбрияның көрнекті тұлғаларынан құралған кеңес Этельвальдты тақтан түсіріп, оның орнына оның туысы Альхредті тағайындады. Тақтан шеттетілгеннен кейін Этельвальд монахқа айналды, мүмкін бұл оның қалауына қарсы болды. Этельвальдтың Этельтритпен некесі 762 жылы Каттерикте Симеон Дурхамның жазбаларында қалдырылған. Оның кем дегенде бір ұлы болғаны белгілі, ол кейіннен патша болған Этельред еді.
Æthelwald Moll was King of Northumbria, the historic petty kingdom of Angles in medieval England, from 759 to 765. He seized power after the murder of Oswulf son of Eadberht; his ancestry and connection to the royal family of Northumbria is unknown. Æthelwald faced at least one rebellion, led by Oswine, perhaps a brother of Oswulf. In 765 a Witenagemot of Northumbrian notables deposed Æthelwald and replaced him with Alhred, a kinsman of his predecessor. After his removal from the throne Æthelwald became a monk, perhaps involuntarily. Æthelwald's marriage with one Æthelthryth is recorded in 762 at Catterick by Symeon of Durham. He is known to have had at least one son, Æthelred, who later became king.
Шығу тегі
Этельвальд Нортумбрия патшаларының сақталған шежірелерінде көрсетілмеген, мүмкін ол Ида мен Берникия патшаларының ұрпағы болмағандықтан. Ол Эльльдің Дейра әулетінен тараған ба, әлде қуатты ақсүйек отбасының мүшесі ме, белгісіз. Ол, патша Эдберттің тұсында тіркелген Молл атты сарайлықпен бірдей болуы мүмкін, Эдберт және оның інісі Йорк архиепископы Эгберт оған қазіргі Йоркширдегі Стоунгрейв, Коксвольд және Донаэмут монастырларын сыйға берген. Бұл монастырлар Моллдың ағасы, аббат Фортредке тиесілі болған.
Æthelwald is not recorded in the extant genealogies of Northumbrian kings, perhaps because he was not a descendant of Ida and the Bernician kings. Whether he was a descendant of the Deiran dynasty of Ælle, or simply a member of a powerful noble family, is unknown. It is likely that he is to be identified with the patrician Moll, recorded in the reign of King Eadberht, to whom Eadberht and his brother Ecgbert, Archbishop of York, granted the monasteries of Stonegrave, Coxwold, and Donaemuthe, all in modern Yorkshire. These had belonged to Moll's brother, Abbot Forthred.
Билік
759 жылы 24 шілдеде король Освульфті өз үйінің адамдары өлтірді. Бұл патша өлтіру "Этельвальдтің қатысы болуы мүмкін қылмыс" еді. 759 жылы 5 тамызда Этельвальд Нортумбрияның патшасы болып тағайындалды. Оның билігі кедергісіз болған жоқ. Беданың "Англия халқының тарихы" еңбегінің жалғастырушысы 761 жылы Освин деген адамның қаза тапқанын хабарлайды. Аңгло-саксон жылнамасы және Даремдік Симеонның "Патшалар тарихы" еңбегі осы оқиға туралы толыққанды мәлімет береді, Осуиннің "өте асыл ақсүйек" екені және 761 жылы 6 тамызда Эилдон төбелерінде Этельвальдқа қарсы шайқаста қаза тапқаны жазылған. Этельвальд 765 жылы 30 қазанда Пинканхейлде өткен ақсүйектер мен дін қызметкерлерінің кеңесімен тақтан алынды, бұл орын кейін Нортумбрияның екі шіркеу кеңесіне пайдаланылған маңызды жер еді. Ирландтың Тигернах жылнамасы бойынша, Этельвальд монах болып шашын қырқып алған. Оның орнына Эдберттің күйеу баласы Альхред патша болды.
On 24 July 759, King Oswulf was murdered by members of his own household. The regicide was "a crime in which Æthelwald may very well have been involved." Æthelwald was crowned King of Northumbria on 5 August 759. His reign was not unopposed. The continuator of Bede's Historia ecclesiastica gentis Anglorum reports the death of a certain Oswine in 761. The Anglo Saxon Chronicle and Symeon of Durham's Historia Regum supply more details, recording that Oswine, "a most noble ætheling", was killed fighting against Æthelwald on 6 August 761 in the Eildon Hills. Æthelwald was deposed on 30 October 765, apparently by a council of noblemen and prelates held at Pincanheale, an important site used for two later Northumbrian church councils. According to the Irish Annals of Tigernach, Æthelwald was tonsured. He was succeeded as king by Eadberht's son in law Alhred.
Ұрпақтар
Этельвальдтың Этельтритпен некелесуі 762 жылы Каттерикте Симеон Дурхам жазбаларында кездеседі. Олардың кем дегенде бір ұлы болғаны белгілі, ол кейіннен патша болған Этельред еді. Шамамен 799 жылы "Ердвулф патшаның жедел бұйрығымен өлтірілген" Моллдың Этельвальд Моллдың туысы болғаны болжамдалады, бұл атауларға сәйкестік бойынша айтылады.
Æthelwald's marriage with one Æthelthryth is recorded in 762 at Catterick by Symeon of Durham. They are known to have had at least one son, Æthelred, who later became king. It is presumed, on onomastic grounds, that the Moll "slain by the urgent command of King Eardwulf" c. 799 was a kinsman of Æthelwald Moll.