Серб Православие Патриарх Герман: Өмір және қызметі

Кіріспе

Серб Православие шіркеуінің Патриархы (1958-1990) Герман (ағылшын тіліндегі баламасы: Герман; 19 тамыз 1899 – 27 тамыз 1991) – Серб Православие шіркеуінің 43-ші Патриархы, 1958 жылдан 1990 жылға дейін қызмет етті. Ол коммунистік кезеңде Серб Православие шіркеуін жандандыруға белгілі бір дәрежеде қол жеткізді, өзінің қызмет мерзімінде болған екі айырылысқа қарамастан. Германның толық лауазымы: Әзіздігі, Печ архиепископы, Белград және Карловцы митрополиті және Серб Патриархы Герман.

Білім және ерте мансап

Патриарх Герман 1899 жылғы 19 тамызда Сербияның орталық бөлігіндегі Йошаничка-Банжа шипажай қаласында мұғалімдер отбасында дүниеге келді, кейін дін қызметкері болған. Оның әкесі, Михаило Дьорич, 1895 жылы Белградтың беделді семинариясын бітірген. Гранислав Дьорич жан-жақты білім алды және серб дін қызметкерлерінің ең білімді мүшелерінің бірі болды. Ол Великая-Дренова және Крушевацтағы бастауыш мектептерде, Белградта және Сремски-Карловци семинариясында (1921 жылы бітірді), Париждің Сорбоннасында заңды оқыды және 1942 жылы Белград университетінің православие теология факультетін бітірді. Ол Жича епископы Ефремнің диакены болып тағайындалды, сондай-ақ Чачак қаласындағы канондық соттың хатшысы және Чачак орта мектебінде катехист болып жұмыс істеді. Денсаулығының нашарлауына байланысты ол әкімшілік қызметтен кетіп, 1927 жылы Миоковчи приходын алып, пресвитер болып тағайындалды. 1931 жылы ол Врнячка-Банжа приходына ауыстырылды. 1938 жылы серб патриархы Гаврил V сайланғаннан кейін, отец Гранислав Сербия православие шіркеуінің Киелі Синодының референті болды. Осы қызметте ол Моравицаның викарий епископы болып сайланды және жесір болғаннан кейін, 1951 жылғы 7 шілдеде Студеница монастырында монахтық ант берді, Герман (Герман) есімін алды. Патриарх Викентий, епископтар Валериан Шумадийский, Никанор Бачкалық және Василий Баня-Лукалық оны 15 шілдеде Белград соборлық шіркеуінде епископқа тоғыстырды. Жаңа епископ бірден Киелі Синодтың бас хатшысы және Серб Православие шіркеуінің ресми газеті «Гласник» редакторы болды. 1952 жылы Сербия Православие шіркеуінің Иерархтар Ассамблеясы оны Венгриядағы Буда епархиясының епископы етіп тағайындады. Алайда, венгр билігі оның тағайындалуын мақұлдамады және оған елге кіруге рұқсат бермеді, сондықтан ол ресми түрде таққа отырғызылмады. 1956 жылы ол Жича епископы болып тағайындалды, ол кезде шіркеуде патриархтан кейін екінші маңызды лауазымды иеленді. Осы лауазымда ол Будимля және Полимлье, Рашка және Призрен епархияларының әкімшісі (міндетін атқарушы епископ) болды.

Patriarch German was born Hranislav Đorić on August 19, 1899, in the spa town of Jošanička Banja in central Serbia, in a family of teachers, and latter priest. His father, Mihajlo Đorić of Velika Drenova, graduated from Belgrade's prestigious Seminary in 1895. Hranislav Đorić received a broad education and was among most educated members of the Serbian clergy, attending primary school in Velika Drenova and Kruševac, seminary in Belgrade and Sremski Karlovci (graduating in 1921), studying law in Paris' Sorbonne and finally graduating from the University of Belgrade's Orthodox Theology Faculty in 1942. He was ordained a deacon by the bishop of Žiča Jefrem, and appointed the clerk of the Canon law Court in Čačak and also a catechist in the Čačak's high school. Due to ill health, he left the administrative jobs and 1927, he was ordained a presbyter, receiving his own parish of Miokovci. In 1931 he was transferred to a parish in Vrnjačka Banja. After the election of Serbian Patriarch Gavrilo V in 1938, father Hranislav became a referent of the Holy Synod of the Serbian Orthodox Church. In that capacity, he was elected a vicar bishop of Moravica and, becoming a widower, he took monastic vows in Studenica monastery, July 7, 1951, acquiring the name German (Herman). Patriarch Vikentije, together with bishops Valerijan of Šumadija, Nikanor of Bačka and Vasilije of Banja Luka ordained him a bishop, July 15 in Cathedral Church of Belgrade. The new bishop became at the same time the secretary general of the Holy Synod and editor in chief of the Glasnik, the official gazette of the Serbian Orthodox Church. In 1952 he was appointed a bishop of the Eparchy of Buda in Hungary, by Holy Assembly of Hiyerarchs of Serbian Orthodox Church. However, as Hungarian authorities didn't approve his appointment neither allowed him to enter the country, so he was never officially enthroned. In 1956 he was appointed the bishop of Žiča, at that time, semi officially, the second office of importance in the church, after the patriarch. In this capacity, he was also an administrator (acting bishop) of Budimlja and Polimlje and Raška and Prizren eparchies.

Тағайындау туралы дау

Патриарх Викентий II 1958 жылдың 5 шілдесінде күрт қайтыс болғанда, шіркеу басшылығында іріткі салушылықтар басталды және кім оның орнын басатыны туралы келісімге келе алмады. Герман тіпті тақтың сақшысы (уақытша патриарх) ретінде тағайындалмады, оның орнына Браничево епископы Хризостом Войнович осы лауазымға тағайындалды. Германның сайлануы келісімнің нәтижесі деп есептеледі, бірақ кең таралған әңгіме бойынша, сол кездегі серб коммунистік шенеунігі Александр Ранкович, кейіннен Иосип Броз Титоның орынбасары, Киелі Синодтың отырысына кіріп, Германды ішке алып кіріп: «Осы – сіздің жаңа патриархыңыз!» деді. Герман 1958 жылдың 14 қыркүйегінде Печтің 43-ші патриархы болып сайланды. Дегенмен, кейбір дереккөздер таққа отырған, бірақ ресми түрде бекітілмеген немесе мойындалмаған оннан астам адам болғандықтан, саны одан да көп екенін айтады (мысалы, 16 ғасырда Осман империясының билігі тұсындағы бірнеше қарсылық патриархтар) немесе Австро-Мажарстанның Карловци патриархтары, олар ресми патриархтар тізіміне кірмейді (әсіресе Печ патриархтары ретінде емес, өздерін сербтердің патриархтары деп жариялайды).

Шифралар

Шығыс блогындағы көптеген православие шіркеулері сияқты, Сербия православие шіркеуі де Германия басшылығымен коммунистер лигасымен өзінің жұмысын жүргізуі үшін қажетті кеңістікті алу мақсатында келісімге келуге мәжбүр болды. Диаспораның дін қызметкерлері, коммунизмге қарсы күрескен Дионисие епископы басшылығымен, белградтық "қызыл дін қызметкерлері" тым ерте келісімге келгенін мәлімдеді. Киелі Синод Дионисиеге қатысты жеке өміріне байланысты айыптаулар бойынша сот отырғызғаннан кейін, ол 1963 жылғы қарашада шіркеуден бөлініп кетті. 1977 жылдан бастап бұл топ "Еркін Серб Православие шіркеуі" деген атқа ие болды. 1992 жылы Германияның ізбасары Павле кезінде SOC-мен қайтадан келісімге келді. Македония православие шіркеуінің жіктелуі – әлдеқайда терең және күрделі мәселе. Ол 1958 жылы, Германия сайланған жылдың өзінде, архиепископ Доситей жариялаған Охрид архиепископтығының автономиясын қабылдаумен басталды. Бұл Германияның діни билігіне ауыр соққы болды, себебі бұл шешім коммунистік партияның ықпалымен мәжбүрлі түрде қабылданды. Келесі 9 жыл бойы патриарх пен архиепископ бірнеше рет бірлескен литургияларды өткізді, тіпті басқа православие шіркеулерінің басшыларымен де. Бірақ 1967 жылы архиепископ Доситей өз архиепископтығын (СР Македония шегінде) ана шіркеуден толыққанды бөліп, 200 жылдан бері жоқ болған тарихи Охрид архиепископтығының мұрагері екенін мәлімдеді. Германия мен Сербия православие шіркеуі бұл бөліністі мәжбүрлі және канондық емес деп таныды (яғни, оны коммунистер құрған шіркеу деп есептеді) және Македония православие шіркеуімен кез келген канондық байланысты үзіп тастады. Германияның бұл үлгісін басқа православие шіркеулері де қабылдады. Бұл мәселе Германияның және Югославияның тарауынан кейін де жалғасты, сонымен қатар Сербия православие шіркеуімен ғана емес, Грекия шіркеуі мен Болгария православие шіркеуімен де байланысты саяси мәселеге айналды. Бұл жік 2022 жылға дейін сақталды, сол кезде Македония шіркеуі Сербия патриархатымен келісімге келді, Сербия патриархы Порфирий оларға толық автономия берді, содан кейін автокефалия мәртебесі тағайындалды.

Like most Orthodox churches in the Eastern Bloc, the Serbian Orthodox Church under German was forced to strike a modus vivendi with the ruling League of Communists in order to procure the space it needed to operate. The diaspora priests, led by the vocally anti communist Bishop Dionisije, claimed that the Belgrade "red priests" had acquiesced too early. After the Holy Synod started a trial against Dionisije for allegations about his personal life, he went into schism with the church in November 1963. Starting in 1977, the group assumed the name "Free Serbian Orthodox Church". It was reconciled with the SOC in 1992, under German's successor Pavle. The schism of the Macedonian Orthodox Church is a much deeper and complicated issue. It began in 1958, the very year of German's election, with an allegedly willing acceptance of the autonomy of Ohrid Archbishopric proclaimed by the archbishop Dositej. This was a great blow to German's religious authority as it was a forced acceptance, pushed by the Communist Party. In the next 9 years, the patriarch and archbishop held several joint liturgies, even with the heads of other Orthodox Churches. However, in 1967, archbishop Dositej completely split his archbishopric (within the borders of the SR Macedonia) from the mother church, claiming heritage from the historical Archbishopric of Ohrid, which had been non existent for 200 years. German and the Serbian Orthodox Church, claiming the separation was forced and uncanonical (in other words, they deemed it a church established by the Communists) ended any canonical communication with the Macedonian Orthodox Church. In turn, German's example was followed by all the other Orthodox Churches. The problem continued after German and the breakup of Yugoslavia, and it became a highly political issue, not only with the Serbian Orthodox Church, but with the Church of Greece and the Bulgarian Orthodox Church. This schism continued until 2022, when the Macedonian church reconciled with the Serbian Patriarchate and was granted full autonomy and subsequently autocephaly by Patriarch Porfirije of Serbia.

Қайта жаңғырту және оның салдары

Неміс Сербия православие шіркеуін жандандыруға кірісті, ол (Югославиядағы басқа да діни қауымдастықтар сияқты) мемлекеттік қолдау алмады. Өзінің бүкіл қызметінде ол жайлы мінезді болды, сонымен бірге осы бағыттағы белгілі бір мақсаттарға қол жеткізді. Қиын жағдайларға қарамастан, ол бірнеше жаңа епархиялар құрды: Батыс Еуропа (1969), Австралия (1973), Вранье (1975) және Канада (1983). Ол 1958 жылы Белградтағы жаңа семинария ғимаратының (оның ішінде кампус) аяқталу жұмыстарын қадағалады, сондықтан бүгінгі күні кешенді қоршаған бүкіл аудан Богословие (серб тілінде семинария) деп аталады. Сондай-ақ, ол Хорватияның Крка монастырында жаңа семинария ашты. Ол епископтарды тағайындауға белсенді қатысып, өз кандидаттарын, әсіресе Черногория және Литорал митрополиясы жағдайында, коммунистер 1954 жылы митрополит Арсений Брадваревичті тұтқындағаннан кейін, қатты итермеледі, бірақ 1961 жылы Герман өзінің қорғаушысы Данило Дайковичті тағайындауға қол жеткізді. Ол сондай-ақ көптеген діни қызметкерлерді Черногорияға жіберді, өйткені соғыс аяқталғаннан кейін діни қызмет мүлдем тоқтады. 1984 жылы Герман Ясеновац концентрациялық лагерінің жерін аралап, қазір танымал сөздерді айтты: "Кешіру үшін, ұмытуға болмайды" (Опростити морамо, заборавити не смемо). Көптеген адамдар Германның ең үлкен жетістігі 1941 жылы тоқтатылған Белградтағы Киелі Сава шіркеуінің құрылысын қайта бастау үшін жасаған сәтті науқаны деп санайды. Ол коммунистік үкіметке 88 рет өтініш білдіріп, 1984 жылы құрылыс жұмыстарына рұқсат берді. Бұл үлкен жоба болғандықтан, көп уақыт кетті және шіркеу 2021 жылы аяқталды. Патриарх Герман дінге өте қатал болған замандағы прагматикалық дінбасы болды. 1980 жылы Жосип Броз Тито қайтыс болғаннан кейін, ол Югославия қоғамының өзгеруі мен әртүрлі халықтар арасында ұлтшылдықтың өсуі кезінде шіркеу мәселелерін баяу алға жылжытты. Ақырында ол сербтер арасында кеңінен танымал болды және серб әлеуметтік элитасының бір бөлігіне айналды. 1989 жылы патриарх Германның жамбасы сынған, бұл бірнеше операция мен қайта-қайта жарақаттануға әкелді, сондықтан ескі патриарх өз міндеттерін орындай алмады. Нәтижесінде, Киелі Синод 1990 жылы 30 қарашада оны әрекетке қабілетсіз деп жариялады және Загреб және Любляна митрополиті Иован Павловичті тақтың қамқоршысы етіп тағайындады және 1990 жылы 1 желтоқсанда жаңа патриарх Павелді сайлады. Патриарх Герман 1991 жылы 27 тамызда 92 жасында Белградтағы ВМА ауруханасында қайтыс болды және Белградтың Киелі Марк шіркеуінде жерленді. Оның 32 жылдық қызметі Сербия Православие шіркеуі тарихындағы ең ұзақ мерзімдердің бірі болып табылады. Ол "Святой Савский" орденімен, Югослав туы орденімен, Құрмет легионы орденімен, Георгий I орденімен, "Кедр" ұлттық орденімен және басқа да бірқатар марапаттармен марапатталған.

German set to revitalize the Serbian Orthodox Church, which (like other religious communities in Yugoslavia) received no state support. During his entire tenure, he kept a low profile, while achieving certain goals in this direction. Despite harsh conditions, he managed to form several new dioceses: Western Europe (1969), Australia (1973), Vranje (1975) and Canada (1983). He oversaw the finishing works on the new seminary complex of buildings in Belgrade (including the campus) in 1958, so today the entire neighborhood surrounding the complex is known as Bogoslovija (Serbian for seminary). He also opened new seminary in the Krka monastery in SR Croatia. He was very involved in appointing bishops, staunchly pushing his own candidates, especially in the case of the Metropolitanate of Montenegro and the Littoral after the Communists arrested Metropolitan Arsenije Bradvarević in 1954, but German managed to appoint his protégé, Danilo Dajković in 1961. He also sent many priests to SR Montenegro as clerical activities had almost completely ceased there after the war. In 1984, German visited the site of the Jasenovac concentration camp, saying a now famous line: "To forgive, we must to forget, we must not" (Опростити морамо, заборавити не смемо). Many consider German's greatest achievement to be his successful campaign for the resumption of the construction of the Church of Saint Sava in Belgrade, which was stopped in 1941. In 26 years from his appointment, he urged the Communist government 88 times until they finally authorized the construction to continue in 1984. Being a massive project, it took a long time and the church was completed in 2021. Patriarch German was a pragmatic religious leader in times that were very oppressive for religion. After the death of Josip Broz Tito in 1980, he slowly pushed church issues as Yugoslav society changed and nationalism grew among the various peoples, and in the end he was universally popular among the Serbs and had become a part of the Serbian social elite. In 1989, patriarch German broke his hip, which led to a series of surgeries and repeated injuries, so the already old patriarch was unable to perform his duties. As a result of this, the Holy Synod declared him incapacitated on November 30, 1990, and appointed the metropolitan bishop of Zagreb and Ljubljana Jovan Pavlović as the guardian of the throne and elected the new patriarch, Pavle, on December 1, 1990. Patriarch German died in the VMA hospital in Belgrade on August 27, 1991, aged 92, and was buried in Belgrade's St. Mark's Church. His tenure of 32 years is one of the longest in the history of the Serbian Orthodox Church. He was awarded the Order of Saint Sava, Order of the Yugoslav flag, Legion of Honour, Order of George I, National Order of the Cedar and a number of other decorations and awards.