Қазылған сүйектерден табылған Hungarosaurus tormai – Еуропадағы крест кезеңінен сақталған ең толық анкілозавр. Шоқылы денесі, өсімдік жеуші диетасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жойылып кеткен бауырымен жорғалаушылар түрі
Extinct species of reptile
Hungarosaurus tormai (лат. Hungaria "Мажарстан" және грек. σαυρος / "sauros" "кесіртке" мағынасында), Батыс Мажарстанның Бакония тауларындағы жоғарғы кредалық (сантониялық) Чехбанья формациясынан табылған өсімдік жейтін нодозаврид анкилозавр. Бұл Еуропаның креда дәуіріндегі ең толық зерттелген анкилозавр. Hungarosaurus төрт аяқпен жүрді және оның денесі жүздеген остеодермалармен жабылған. Ересектерінің ұзындығы шамамен 8 метрге жетеді. Басқа нодозавридтер сияқты, ол да өсімдіктермен қоректенді.
Hungarosaurus tormai (meaning 'Hungarian lizard' from the Latin Hungaria 'Hungary' and Greek σαυρος / 'sauros' 'lizard'), is a herbivorous nodosaurid ankylosaur from the Upper Cretaceous (Santonian) Csehbánya Formation of the Bakony Mountains of western Hungary. It is the most completely known ankylosaur from the Cretaceous of Europe. Hungarosaurus walked on four legs and its body was covered with hundreds of osteoderms. The length of mature specimens was about Like other nodosaurids, it was a herbivore.
Ашылуы және атауы
Бұл түрге 2005 жылы Атилла Оси ат қойған. Туыс атауы Венгрия және грек тіліндегі "саурос" – кесіртке сөзінен шыққан. Есімдік атау 2000 жылы қазба орынын тапқан әуесқой палеонтолог Андраш Торманың құрметіне берілген. Hungarosaurus tormai-дың төрт экземпляры белгілі, олардың барлығы Батыс Венгрияның Баконь тауларындағы (Трансдунай жотасы) Веспрем округінің Ихаркут ауылы маңындағы ашық боксит кенінен табылған. Карьер Csehbánya формациясын ашады (ол да креда кезеңіне жататын Halimba формациясының үстінде жатыр), ол құмды саз және құмтас қабаттарынан тұратын су тасқыны және арна шөгінділерінен құралған. Голотип ретінде белгіленген үлгі – MTM Gyn/404 (Мадьяр Табиғат Ғылымдары Мұражайының коллекциясында, Будапешт, Венгрия) және 450 сүйектен тұрады, оның ішінде бас сүйегінің бөліктері (премаксилла, сол жақ префронталь, сол жасқақ, оң жасқақ, жағалық және төртбұрышты сүйектер, сол жақ алдыңғы сүйек, птеригоид, құсу, оң жақ төртбұрышты сүйек және сол жақ төртбұрышты сүйектің фрагменті, базиоципиталь, бір тіл сүйегі), толық емес оң жақ жақ сүйегі, үш мойын омыртқасы, алты арқа омыртқасы, он құйрық омыртқасы, сүйектелген көктамыр фрагменттері, үш цереваль және он үш арқалық қабырға, бес шеврон, сол жақ скандолококорайд, оң жақ скандола, оң жақ беделдің бөліктері, жартылай белдеу және жүзден астам остеодерма.
The species was named by Atilla Ősi in 2005. The generic name is derived from Hungary and the Greek sauros, lizard. The specific name honours András Torma, the amateur paleontologist who discovered the fossil site in 2000. Four specimens of Hungarosaurus tormai are known, all collected from an open pit bauxite mine near the village of Iharkút, Veszprém County, in the Bakony Mountains (Transdanubian Range) of western Hungary. The quarry exposes the Csehbánya Formation (which overlies the Halimba Formation, also Cretaceous in age), which is a floodplain and channel deposit consisting largely of sandy clays and sandstone beds. The specimen designated as the holotype is MTM Gyn/404 (in the collections of the Magyar Természettudományi Múzeum, Budapest, Hungary) and consists of 450 bones, including portions of the skull (premaxilla, left prefrontal, left lacrimal, right postorbital, jugal and quadratojugal, left frontal, pterygoid, vomer, the right quadrate and a fragment of the left quadrate, basioccipital, one hyoid), an incomplete right mandible, three cervical vertebrae, six dorsal vertebrae, ten caudal vertebrae, ossified tendon fragments, three cerival and thirteen dorsal ribs, five chevrons, the left scapulocoracoid, right scapula, portions of the right manus, a partial pelvis, and more than one hundred osteoderms.
Сипаттама
Hungarosaurus – ұзындығы және салмағы белгісіз кішкентай нодозавр болған. Осы динозаврдың бас сүйегі әшекейленген және 32–36 сантиметрге жуық ұзын болған деп есептеледі.
Hungarosaurus was a small nodosaur, measuring in length and weighing The skull of this dinosaur is ornamented and estimated to have been 32–36 centimetres in length.
Филогения
Кладистік талдау нәтижесінде бұл таксонның, Struthiosaurus (тағы бір еуропалық нодозаурид) сияқты, Nodosauridae-дің туынды мүшесі екендігі анықталды. Зерттеулер Hungarosaurus-тың Struthiosaurus-тан сәл көбірек дамыған, бірақ Солтүстік Америкалық нодозавридтер Silvisaurus, Sauropelta және Pawpawsaurus-тан көбірек примитивті екенін көрсетті. Бұл кладистік талдаумен қолдауға алынды, ол Hungarosaurus-тың Nodosauridae отбасының базалық мүшесі екенін ұсынады.
Cladistic analysis on the taxon indicates that it is a derived member of the Nodosauridae, along with Struthiosaurus (another European nodosaurid). The studies show that Hungarosaurus is slightly more advanced than Struthiosaurus, but more primitive than the North American nodosaurids Silvisaurus, Sauropelta and Pawpawsaurus. This was supported by cladistic analysis, which suggests that it is a basal member of the family Nodosauridae.
Палеоэкология
Hungarosaurus tormai-ды тапқан Csehbánya формациясынан сүйекті балықтардың, тасбақалардың, кесірткелердің, крокодилдердің және птерозаврлардың қаңқа қалдықтары, сондай-ақ кішкентай дромеозаврид сияқты терроподтың тістері мен Рабдодон сияқты орнитоподтың тістері де табылды.
The exposure of the Csehbánya Formation that produced Hungarosaurus tormai has also yielded remains of bony fishes, turtles, lizards, crocodiles, and pterosaurs, along with teeth from a diminutive dromaeosaurid like theropod and a Rhabdodon like ornithopod.