Кіріспе

Америкалық саясаттанушы (1917–1970)

Клинтон Лоуренс Росситер III (18 қыркүйек 1917 – 11 шілде 1970) – Корнелл университетіндегі американдық тарихшы және саясаттанушы (1947–1970), «Американ президенті» және тағы 20 кітаптың авторы. Ол «Республиканың тұқымы» кітабы үшін Банкрофт сыйлығы мен Вудроу Уилсон қоры сыйлығын алды.

Ерте өмір және білім

Росситер 1917 жылдың 18 қыркүйегінде Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы – Винтон Гудрих Росситер, қор брокері, және Дороти Шоу. Клинтон Нью-Йорк штатының Бронксвилл қаласында төрт бауырластың үшіншісі болып өсті: Дороти Энн Росситер, Уильям Уинтон, Гудрих Росситер, Клинтон және Джоан Росситер. Ол отбасы мен қоғамдық үміттерге басымдық беру арқылы тәрбиеленді. Росситер Коннектикут штатының Симсбери қаласындағы Вестминстер дайындық мектебінде оқыды, содан кейін Корнелл университетіне түсті, онда 1939 жылы Phi Beta Kappa құрметті дипломмен бітірді және Quill and Dagger қоғамының мүшесі болды. 1942 жылы Принстон университеті оған «Конституциялық диктатура: заманауи демократиялардағы дағдарыс үкіметі» тақырыбындағы диссертациясы үшін философия докторы (Ph.D.) дәрежесін берді.

Мансап

Америка Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін Росситер АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервіне қосылып, үш жыл бойы, көбінесе Тынық мұхитындағы "Алабама" кемесінде артиллерия офицері болып қызмет етті, лейтенант шеніне жетті. 1946 жылы Росситер Мичиган университетінде қысқа мерзім оқытты, 1947 жылы Корнелл университетіне көшті, онда ол сегіз жылдың ішінде оқытушыдан толық профессорға дейін өсті. 1956 жылдан 1959 жылға дейін ол Үкімет кафедрасының меңгерушісі болды, содан кейін Джон Л. Американдық институттардың аға профессоры атанды. 1950 жылдары Росситер "Америка өміріндегі коммунизм" сериясының редакторы болды, бұл серия "Республика қоры" тарапынан жарық көрді, ол Ford қорынан қаржыландырылатын коммерциялық емес ұйым. 1960-1961 оқу жылын Англиядағы Кембридж университетінде американдық тарих және институттар профессоры ретінде өткізді.

Өлім

Росситер 1970 жылғы 11 шілдеде Нью-Йорк штатының Итака қаласындағы үйінде 52 жасында қайтыс болды. "Нью-Йорк Таймс" газеті оның ұлы Калеб Росситердің әкесінің денесін үйдің жертөлесінде тапқанын хабарлады. Томпкинс округының (Нью-Йорк штаты) сот-медициналық сарапшысы өлімнің себебін өз-өзіне қол жұмсау деп саралады, және бұл кеңінен жарияланды. Росситердің соңғы депрессия кезеңіне сыртқы оқиғалар зор ықпал етті. Оның сүйікті Корнелл университеті нәсілдік шиеленістерге, соның ішінде 1969 жылғы сәуірде студенттер одағы ғимаратын қарулы түрде басып алуға ұшырады. Бұған жауап ретінде Росситер Корнелл университетінің профессорлық құрамындағы орташа көзқарасты білдіруші ретінде танылды, афроамерикандық студенттердің наразылығын түсінуге шақырды, бірақ оны басқа профессорлар сатқын деп айыптады, олардың кейбіреулері, соның ішінде Аллан Блум, одан әрі сөйлесуден бас тартты.

Мұра

Росситердің қайтысынан кейін екі онжылдық бойы саяси ғылымдағы академиялық бағыт Росситердің құжаттамалық, түсіндірмелі стилінен сандық, деректерге негізделген тәсілге көшті. Алайда, 1990-жылдары және 21-ғасырдың басында саяси ғалымдар Росситердің жұмысына енгізген маңызды және әдістемелік мәселелерін қайта жаңғыртты және оның ғылыми еңбектеріне жаңаша құрмет көрсетті. Атап айтқанда, 11 қыркүйек оқиғасынан кейін Росситердің 1948 жылғы «Конституциялық диктатура: Қазіргі демократиялардағы дағдарыс үкіметі» (1963 жылы жаңа алғы сөзбен қайта басылды) атты тұңғыш кітабы, дерлік қырық жылдан кейін алғаш рет қайта басылды. Осы зерттеуінде Росситер конституциялық демократиялардың Рим Республикасынан сабақ алып, үкіметтерге демократиялық конституциялық басқарудың қалыпты мүмкіндіктерінен асып түсетін дағдарыстарды шешуге мүмкіндік беретін шұғыл жағдайларға қатысты процедураларды қабылдау және қолдану қажеттігін айтты, бірақ мұндай дағдарыс шараларының өзі конституциялық бақылауға және белгілі бір уақыт шектеріне бағынуы керек екенін дәлелдеді. Оның «1787: Ұлы Конвент» еңбегі Федералдық Конвент пен Конституцияны жасау туралы ең жақсы есептердің бірі ретінде әлі де жоғары бағаланады. 1970 жылдан бері американдық саясатта көп өзгерістер болғанымен, әсіресе «консервативті» және «либералды» сияқты маңызды (бірақ үнемі өзгеріп отыратын) терминдердің мағыналары, оның идеологиялық тұрғыдан күшті тақырыптағы кітабы классикалық тұжырымдама болып қала береді (Луис Харцтың «Америка либералды дәстүрі» еңбегімен бірге) либерализм мен консерватизм сияқты сөздердің мәнділігін сақтайды. Оның «Федералистік қағаздар» басылымы жоғары мектептер мен колледждерде стандартты оқулық ретінде қолданыла береді, бірақ 1990-жылдардың соңында осы басылымның баспагері Росситердің кіріспесі мен талдамалық мазмұнының тізімін Чарльз Р. Кеслердің жаңа кіріспесімен және Генри Кэбот Лодждың 1898 жылғы басылымынан алынған мазмұн тізімімен алмастырды. Росситердің «Сақтау үшін революция» атты мақаласы американдық революцияның бастауларын жоғары сынып оқушыларының буын-буынымен таныстыру үшін пайдаланылды. Оның 1964 жылғы «Александр Гамильтон және Конституция» атты монографиясы Гамильтонның саяси және конституциялық ой-пікірінің эволюциясын және қазіргі уақыттағы маңыздылығын зерттейді, ал 1953 жылы Банкрофт сыйлығын жеңіп алған «Республиканың тұқымы» еңбегі американдық революцияға дейінгі жылдардағы саясат және үкімет туралы американдық ойлаудың тамырларын зерттейді.

Мақалалар

"Президент және еңбек даулары". Саясат журналы, том 11, № 1; 1949 ж. ақпан, 93–120-беттер. "Оқыту және зерттеу: Саяси ғылым 1 және идеологиялық бағыт беру"; The American Political Science Review; 42-том, № 3; 1948 ж. маусым, 542–549-беттер. "Вице-президенттікті реформалау"; Саяси ғылым тоқсаны, 63-том, № 3; 1948 ж. қыркүйек, 383–403-беттер. "Ф.Д. Рузвельттің саяси философиясы: ғылыми зерттеулерге шақыру"; "Саясатты зерделеу", 11-том, № 1; 1949 ж. қаңтар, 87–95-беттер. "Джон Уайз: отарлық демократ"; The New England Quarterly, 22-том, № 1; 1949 ж. наурыз, 3–32-беттер. "Атом заманындағы конституциялық диктатура"; "Саясатты зерделеу", 11-том, № 4; 1949 ж. қазан, 395–418-беттер. "Атом соғысында Конгресс туралы"; Батыс саяси тоқсаны, 3-том, № 4; 1950 ж. желтоқсан, 602–606-беттер. "Америка революциясының саяси теориясы"; "Саясатты зерделеу", 15-том, № 1; 1953 ж. қаңтар, 97–108-беттер. "Жұмылдырудың конституциялық жүйеге тигізетін әсері"; Саяси ғылым академиясының мәжілістері, 30-том, № 3; 1971 ж. мамыр, 60–67-беттер.