Чарльз Уилсон Кросс: Канада саяхатшысы және Әлбертаның бірінші бас прокуроры

Кіріспе

Канадалық саясаткер (1872–1928)

Чарльз Уилсон Кросс (30 қараша 1872 – 2 маусым 1928) – Альбертаның заң шығарушы жиналысында және Канаданың Өкілдер палатасында қызмет еткен канадалық саясаткер. Ол сондай-ақ Альбертаның алғашқы бас прокуроры болды. Онтариода туған ол Эдмонтонға батысқа келіп, заңгерлікпен айналысудан бұрын Осгуд Холл заң мектебінде заң оқыды. Ол Канаданың Либералдық партиясымен белсенді айналысты, ал Альберта 1905 жылы құрылғанда премьер-министр Александр Камерон Резерфорд оны алғашқы бас прокурор етіп тағайындады. Альберта және Ұлы су жолдары темір жолына қатысты жанжалға ілігіп, 1910 жылы Резерфордтың үкіметімен бірге отставкаға кетті. Парламент мүшесі ретінде ол Резерфордтың ізбасары Артур Сифтонның үкіметіне қарсы либералдардың жетекшісі болды, бірақ 1912 жылы Сифтон оны қайтадан бас прокурор етіп тағайындады. Кросс 1918 жылға дейін Сифтон мен оның ізбасары Чарльз Стюарт басшылығымен осы қызметте болды, содан кейін Стюарт Кростың отставкасын беру туралы өтінішіне жауап алмағандықтан оны қызметтен босатып жіберді. Кросс 1925 жылға дейін провинциялық саясатта қалып, бірақ оның рөлі едәуір төмендеді. Провинциялық саясаттан кеткеннен кейін ол Канаданың Өкілдер палатасына сайланды, бірақ 1926 жылғы қайта сайлауда жеңіліске ұшырады. Ол 1928 жылы қайтыс болды.

Ерте өмір

Крос Мадок қаласында, Онтариода саудагер Томас Крос пен оның әйелі Мари Монсидің отбасында дүниеге келген. Ол Жоғарғы Канада колледжінде, Торонто университетінде және Осгуд Холл заң мектебінде оқыды. 1897 жылы ол батысқа, Эдмонтонға көшіп барды, онда Уильям Шортпен заң практикасын ашты; ол бүгін Дункан Крейг ЛЛП ретінде бар. Солтүстік-Батыс аумақтарынан бір немесе бірнеше жаңа провинция құру идеясы кең тараған кезде Крос Эдмонтон қалалық кеңесі Оттаваға барып, Эдмонтонның мүдделерін қорғау үшін таңдаған үш адамның бірі болды. Альберта провинциясын құру туралы шешім қабылданғаннан кейін, оны кім басқарады деген сұрақ туындады: Солтүстік-Батыс территориялар федералды саясатта консерватор болған премьер Фредерик В. А. Г. Хольтенмен партиялық емес негізде басқарылды. Кейбір либералдар, мысалы Питер Талбот, Хольтеннің Альбертаның бірінші премьер-министрі болуына, партиялық емес үкімет басшысы ретінде немесе либералдар мен консерваторлардың коалициясы құрған үкімет ретінде бейімделген. Крос олардың арасында жоқ. Кростың пікірі басым болды, ал Альбертаның бірінші вице-губернаторы либерал Джордж Булия Александр Камерон Рутерфордты үкімет құруға шақырды. Хольтен провинциялық құқық партиясын басқару үшін Альбертамен бірге Солтүстік-Батыс аумақтарының бір бөлігінен құрылған Саскачеванға барды. Крос 32 жаста болғанымен, Рутерфорд оны Альбертаның бірінші Бас прокуроры ретінде өзінің кабинетіне тағайындады. Крос сайлауда Грисбахтың депозитін жоғалтып алғандай жеңіске жетті. Альбертаның жаңа Заң шығарушы жиналысының қараған алғашқы мәселелерінің бірі провинциялық астананы таңдау болды. Автономияның шарттары Эдмонтонды уақытша астанаға айналдырды, бірақ Калгариді тұрақты таңдау жасауға қозғалыс болды. Бұл қозғалысты заң шығарушы органда Кростың кабинет әріптесі, Қоғамдық жұмыстар министрі Уильям Генри Кушинг басқарды. Ол Калгариде заң шығарушы ғимаратты Эдмонтонға қарағанда салу арзан болатынын және Калгари провинцияның экономикалық орталығы екенін, сондықтан астана болуы керектігін айтты. Крос Эдмонтонның Канаданың тері саудасының астанасы ретінде тарихы және провинцияның ортасына жақын орналасқан географиялық орны оған күшті талап берді деп жауап берді. Эдмонтон 16-8 дауыспен таңдалды. Бұл Крос пен Кушингтің келіспейтін соңғы мәселесі болмақ. Бас прокурор ретінде Кросс қылмыстық іс жүргізуді қадағалауға жауапты болды. Ол әсіресе жексенбіде көптеген іскерлік іс-әрекеттерге тыйым салған демалыс күнін сақтау туралы заңның күшін қатаң қолданды. Ол сондай-ақ жұмысшылардың зиянды жағдайларын өтеу туралы жаңа заң енгізді, оның басты бөлігі зиянды жағдайды өтеуді зардап шеккен жұмысшының сот ісі нәтижесінде емес, автоматты түрде жасау болды. Заң жобасы жұмысшы қозғалысының кейбір мәселелерін шешкенімен, Бойл A&GW активтерін мемлекет есебінен стандарттан төмен темір жол салуға арналған үкіметтік кепілдіктерді пайдаланып отыр деп сенген, мемлекет меншігінен айыру туралы ұсыныс жасады. Крос үкіметтің бұл ұсынысқа қарсылығын білдірді. 9 наурызда Крос кенеттен Бас прокурорлық қызметінен кетті; Вудс келесі күні де қызметінен кетті. Крос өзінің себебі ретінде Рутерфорд оған Кушингтің министрлік құрамына қайта кіретінін айтты, ал Крос бұл оның ұстанымын ұстай алмайтындай етті деп санайды. Кушинг басқаша есеп берді: ол оны Рутерфорд кабинетіне қайта кіруді сұрады және премьер-министр оған егер ол қайта кірсе, Крос отставкаға кетеді деп айтты. Алайда ол бұған келіскенін жоққа шығарды және Кросты өз әңгімесін толығымен ойлап тапқан деп айыптады. Рутерфорд 11 наурызға дейін үнсіз қалды, ол Кростың отставкасынан бас тартқанын және әлі де Бас прокурор екенін мәлімдеді. Көп ұзамай Бойль өзінің жеке айыптауларын айтып, Кросс бағынысындағы арақ лицензиясы бөлімінің агенттері лицензияға айырбастау үшін қонақ үй иелерінен пара талап еткенін және Крос мұны білетінін айтты. Крос айыпты жоққа шығарды. Дағдарыс Либералды партияны екі лагерьге бөлді: Кросс пен Рутерфорд бастаған үкіметті қолдаушы либералдар және Кушинг пен Бойль бастаған көтерілісші либералдар. Көтерілісшілердің мақсаты - Рутерфордтың орнына Кушингті тағайындау еді. Заң шығарушы органнан тыс маңызды либералды партиялардың көбісі, соның ішінде Булия мен Оливердің Рутерфордқа деген сенімдері болмаса да, Кушинге деген сенімдері аз болды. Кейбір газеттер бұл күресті Альбертаның ең көрнекті либералы Оливер мен Кросс арасындағы ықпал үшін болған шайқастың көрінетін бөлігі ретінде сипаттады. Рутерфорд ешқашан сенімсіздік дауысын жоғалтпағанымен, Булия оны Артур Сифтонға, провинцияның бас судьясына, қызметтен кетуге мәжбүр етті. Кростың бірнеше қолдаушылары Сифтонның үкіметін қолдау үшін Кросты Бас прокурор ретінде сақтап қалу туралы уәде алуға тырысты, бірақ Сифтон келісуге дайын болмады. Рутерфорд ақыры Булияның тілегіне бойынып, оның үкіметінің қалған бөлігі, соның ішінде Крос та оны ұстады. Кейінірек болған құпия хабарлар Крос пен оның ізбасарлары Сифтон премьер-министр болып тағайындалғаннан кейін шамамен бір жылдан кейін Канаданың Жоғарғы сотына тағайындалатынына сенгендіктен ғана отставкаға кеткенін көрсетеді, содан кейін Кросс үкімет құруға шақырылатын болады. Кейінірек жасалған комиссия Кростың A&GW оқиғасына қатысты қылмыстық әрекеттерге кінәлі емес деп тапты, бірақ оны және Рутерфордты темір жолға тым жомарт шарттар бергені үшін сынады.

Cross was born in Madoc, Ontario to merchant Thomas Cross and his wife, Marie Mouncey. He studied at Upper Canada College, the University of Toronto, and Osgoode Hall Law School. He moved west to Edmonton in 1897, where he opened a law practice with William Short; it exists today as Duncan Craig LLP. When the idea of creating one or more new provinces out of the Northwest Territories gained currency, Cross was one of three people selected by Edmonton City Council to travel to Ottawa and ensure that Edmonton's interests were respected. Once the decision was made to create the province of Alberta, the question emerged of who would govern it: the Northwest Territories were governed on a non partisan basis by Premier Frederick W. A. G. Haultain, who was a Conservative in federal politics. Some Liberals, such as Peter Talbot, were amenable to Haultain's becoming the first Premier of Alberta, either as the head of a non partisan government or one formed by a coalition of Liberals and Conservatives. Cross was not among them. Cross's view prevailed, and Alberta's first Lieutenant Governor, Liberal George Bulyea, invited Alexander Cameron Rutherford to form a government. Haultain went to Saskatchewan, created from a portion of the Northwest Territories at the same time as Alberta was, to lead the Provincial Rights Party. Though Cross was only 32, Rutherford named him to his cabinet as Alberta's first Attorney General. Cross won the election with such a margin that Griesbach lost his deposit. One of the first questions considered by the new Legislative Assembly of Alberta was the choice of provincial capital. The terms of autonomy had made Edmonton the provisional capital, but there was a movement to make Calgary the permanent choice. This movement was led in the legislature by Minister of Public Works William Henry Cushing, Cross's cabinet colleague, who argued that it would be cheaper to build a legislature building in Calgary than in Edmonton and that Calgary was the economic centre of the province and therefore ought to be capital. Cross countered that Edmonton's history as capital of the Canadian fur trade and its geographic location close to the centre of the province gave it the stronger claim. Edmonton was eventually selected by a vote of 16 to 8. It would not be the last issue on which Cross and Cushing disagreed. As Attorney General, Cross was responsible for overseeing prosecutions. He was especially aggressive in his enforcement of the Sabbath Observance Act, which prohibited most business activities on Sundays. He also introduced new workers' compensation legislation, the highlight of which was making compensation automatic, rather than the result of a lawsuit by the injured worker. Though the bill addressed some of the labour movement's concerns, Boyle followed with a motion that the assets of the A&GW, which he believed was taking advantage of the government's guarantees to build a sub standard railway at government expense, be expropriated. Cross led the government's opposition to the motion. On March 9, Cross abruptly resigned as Attorney General; Woods resigned the next day. Cross gave as his reason that Rutherford had told him that Cushing was re entering cabinet, and Cross felt that that made his position untenable. Cushing gave a different account: he said that he had been asked by Rutherford to re enter cabinet, and that the Premier had told him that if he did, Cross would resign. However, he denied ever having agreed to do so, and accused Cross of fabricating his story completely. Rutherford stayed silent until March 11, when he announced that he had refused Cross's resignation, and that he was still Attorney General. Soon after, Boyle made his own set of accusations, saying that agents of the liquor license department, which was under Cross, had been demanding bribes from hoteliers in exchange for licenses and that Cross was aware of this. Cross denied the charge. The crisis divided the Liberal Party into two camps: the pro government Liberals, led by Cross and Rutherford, and the insurgent Liberals, led by Cushing and Boyle. The insurgents' objective was to replace Rutherford with Cushing. Though most important Liberals outside the legislature, including Bulyea and Oliver, lacked confidence in Rutherford, they had little more in Cushing. Some newspapers characterized the struggle as the visible element of a battle for influence between Oliver, long Alberta's most prominent Liberal, and Cross, seen as its rising star. Though Rutherford never actually lost a confidence motion, Bulyea pressured him to resign in favour of Arthur Sifton, the province's chief justice. Several of Cross's supporters attempted to extract a promise to keep Cross as Attorney General in exchange for their support of Sifton's government, but Sifton was unwilling to agree. Rutherford eventually and reluctantly complied with Bulyea's wishes, and the rest of his government, including Cross, followed suit. Subsequent rumours suggested that Cross and his followers had agreed to resign only because of a belief that Sifton would be appointed to the Supreme Court of Canada after approximately a year as Premier, with Cross then being asked to form a government. A subsequent commission declined to find Cross guilty of wrongdoing in relation to the A&GW incident, but criticized him and Rutherford for granting over generous terms to the railway.

Арқалық орындықтар және шкафқа оралу

Сифтонның A&GW ісі бойынша барлық көрнекті тұлғаларды кабинетке кіргізбеу саясатына сәйкес, Кросс қайта тағайындалмады (Кушинг, Рутерфорд және Бойл да шеттетілді). Заң жобасы қабылданды, бірақ сот оны күштен шығарды. Сифтон ақшаны жиналған мақсатқа жұмсаудан басқа амалы қалмады, сондықтан теміржол құрылысының жаңа саясатын жариялады. Сонымен қатар ол Кроссқа Бас прокурор лауазымына қайта оралуға шақырды. Бойл да білім министрі ретінде кабинетке қабылданды; A&GW ісіндегі басқа да маңызды тұлғалар Кушинг пен Рутерфорд жарықтан шығып, 1913 жылғы сайлаудан кейін заң шығарушы органға оралмады. Кросс Сифтонның ұсынысын қабылдап, халыққа Сифтонның жаңа теміржол саясатының «менің үкіметін қолдауға және оған қосылуға негіз беретінін» мәлімдеді. Сол кездегі дәстүрге сәйкес, Кросс кабинетке тағайындалғаннан кейін заң шығарушы орган мүшелігінен бас тартып, қосымша сайлауда орын үшін күресті. Оның қосымша сайлауы тағы төрт сайлаумен бір уақытта өтті, либералдық газеттер либералдық кандидаттарды қолдауға асықпады, бірақ Эдмонтонда Кроссқа қиындықтар тудырды. «Калгари Альбертан» газетінің редакциондық мақаласында барлық бес қосымша сайлауда либералдық кандидаттарды қайтаруды жақтады және Кросты «бастапқыда [Сифтонға] адал емес, және соңына дейін де адал болмайды» деп сынады. Оливерге тиесілі «Эдмонтон бюллетені» басқа төрт сайлауда сайлаушылардан Сифтонның үкіметін бағалау сұралып жатқанда, Эдмонтонда Рутерфордтың үкіметін бағалау сұралып отырғандай сезім тудырды деп шағымданды. Кросс өзінің басты қарсыласы консерватор Альберт Юингті жеңді, бірақ 1905 және 1909 жылдары көрсеткен нәтижеге қарағанда маржасы әлдеқайда аз болды. Сол сайлауда, мүмкін, қосымша сайлаудағы тар жеңісін еске түсіріп, Кросс екі округте – Эдмонтон мен Эдсон округтерінде сайлауға түсті. Ол екеуін де жеңіп алды (Юинг екі мүшеден тұратын Эдмонтон округінен екінші жеңімпаз болды), осылайша Альберта тарихында бір уақытта екі сайлау округін өкілдік еткен жалғыз адам атанды (бірақ ол жалғыз емес: Сифтон да 1913 жылы, Бойл да 1921 жылы осыны істеді). Эдмонтон сайлауы қызыл тінтіп, бірнеше рет дауыстарды қайта санағаннан кейін ғана Кросс жеңімпаз деп жарияланды. Албертада тыйым салу идеясы күшейді: консерваторлар оны 1913 жылғы сайлау шартына енгізді, ал оны Альбертаның Біріккен фермерлері (UFA) қолдады. Үкімет әдетте бұл идеяға қарсы болды, ал Кросс Манитобаны оның сәтсіздігінің мысалы ретінде көрсетті. Бірақ үкімет (UFA-ның талабы бойынша) тікелей демократия шараларын енгізді, олардың бірі азаматтарға халыққа пікір білдіруге (плебисцит) бастау беруге мүмкіндік берді. Ұйымдасқан тыйым салу қозғалысы осыны пайдаланып, тыйым салу туралы плебисцит ұйымдастырды, оны сайлаушылардың көпшілігі қолдады; заң шығарушы орган 1916 жылғы көктемде тыйым салу заңын қабылдады. Бас прокурор ретінде Кросс оның орындалуын бақылауға жауапты болды.

In keeping with Sifton's policy of excluding all prominent players in the A&GW affair from cabinet, Cross was not re appointed (Cushing, Rutherford, and Boyle were also left out). The bill passed, but was disallowed by the courts. Sifton, left with little choice but to use the money for the purpose for which it had been raised, announced a new policy of railway construction. At the same time, he invited Cross to resume his post as Attorney General. Boyle was also admitted to cabinet, as Minister of Education; Cushing and Rutherford, the other major players in the A&GW affair, had withdrawn from the limelight, and neither would return to the legislature after the 1913 election. Cross accepted Sifton's offer, telling the public that Sifton's new railway policy "made it proper for me to support and join his government". In keeping with custom at the time, once appointed to cabinet Cross resigned his seat in the legislature and contested it in a by election. His by election was held at the same time as four others, and while Liberal papers were unhesitant about endorsing the Liberal candidates in those, in Edmonton they gave Cross a somewhat bumpier ride. The Calgary Albertan, in an editorial advocating the return of Liberal candidates in all five by elections, criticized Cross as "disloyal to [Sifton] in the beginning, and doubtless will be to the end." The Edmonton Bulletin, still owned by Oliver, complained that while in the other four by elections voters were being asked to judge Sifton's government, in Edmonton it appeared that they were being asked to judge Rutherford's. Cross defeated his main opponent, Conservative Albert Ewing, but by a much smaller margin than he had managed in 1905 and 1909. In that election, perhaps recalling the narrowness of his by election win, Cross ran in two ridings, Edmonton and Edson. He won both (Ewing was the second victor from the two member Edmonton district), making him the only person in Alberta history to represent two constituencies at the same time (though not the only one to try: Sifton also did so in 1913, and Boyle would in 1921). The Edmonton contest was a close contest and only after several recounts was Cross declared a winner. Prohibition was gaining currency in Alberta: the Conservatives had included it in their 1913 platform, and it was supported by the increasingly powerful United Farmers of Alberta (UFA). The government generally opposed the idea, and Cross held up Manitoba as example of its failures. But the government had also (at the UFA's behest) introduced direct democracy measures, one of which allowed citizens to initiate plebiscites. The well organized temperance movement did so on prohibition, which was endorsed by a majority of voters in the ensuing plebiscite; the legislature passed the Prohibition Act in the spring of 1916. As Attorney General, Cross was responsible for enforcing it.

Әскерге шақыру және Стюарт кабинеті

1917 жылы 1910 жылдан бері қиындықпен сақталған Альберта либералдық партиясы қайтадан әскери шақыру дағдарысымен қақтығысқа түсті. Роберт Борденнің консервативтік федералдық үкіметі Бірінші дүниежүзілік соғысты жеңу үшін әскери шақыруды қолдады, және ағылшын Канадасының көп бөлігі оны қолдады. Либералдық партияның жетекшісі Уилфрид Лориер әскери шақыруға қарсы болды, бірақ партияның көптеген ағылшын тілді мүшелері оны қолдады және Борден басқаратын біріккен үкіметке көшті. Бұл дау Альберта партиясына да әсер етті: Сифтон әскери шақыруды қолдады, және 1917 жылғы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін (Кросс Эдсонда қайта сайланды, бірақ Эдмонтоннан сайлауға түспеді) премьер-министр лауазымынан кетіп, федералдық саясатқа және Борден үкіметіндегі министрлікке өтті. Кросс әскери шақыруға қарсы болды. Оған Оливер де қосылды, және екеуі де 1917 жылғы федералдық сайлауда Лориерді қолдау үшін жылдар бойына соқтығысқан араздықты ұмытты. Кросс Лориерді бір жағынан батыр деп есептеді, және «Канадалықтардың өз еліне деген бірінші борышы – Оттавадағы пайдакүнемдер тобынан құтылу, олар елді қазіргі аянышты жағдайға жеткізді» деп мәлімдеді. Сифтонның премьер-министр лауазымын алғаннан кейін, оның кабинетіндегі Қоғамдық жұмыстар министрі Чарльз Стюарт тағайындалды. Стюарт әскери шақыруды қолдады, бірақ оны немесе біріккендерді белсенді түрде қолдамады, бірақ оның орнына Кросты бас прокурор ретінде қалдырды, бұл туралы әртүрлі әңгімелер тарады. Кростың басты міндеті – тыйым салуды енгізу болды, ол өте қиын болып жатты. Консерваторлар, әсіресе Джордж Дуглас Стэнли, Кростың басқарудағы кемшіліктерін айыптауға асықпады. Осы уақытта Кросс пен Стюарт арасында араздық туды (консерваторлар Стюартты, біршама ирониямен, өзінің бас прокурорының тым күшті ықпалында екендігін айыптады). Стюарт Кростың міндеттеріне немқұрайлы қарағанын байқады, және Кросс өзінің бөлімінен екі детективті жұмыстан босатудан бас тартқаннан кейін, Стюарт Альберта провинциялық полициясы осы жұмысты жақсырақ атқара алады деп ойлады, ол Кростың отставкасын сұрады. Кросс 12 күн бойы жауап бермегеннен кейін, Стюарт оны 1918 жылдың 26 тамызында жұмыстан босатты. Оның орнына бас прокурор болып Бойль тағайындалды, ол Альберта және Ұлы су жолдары дәуірінде Кростың қарсыласы болған. Кросс тағы бірнеше жыл заң шығарушы органның құрамында болды, бірақ оның жұмысына белсенді қатыспады, және көп ұзамай маңызды тұлға ретінде қарастырылмады. Кросс 1925 жылдың мамырына дейін, яғни федералдық саясатқа қатысу үшін отставкаға шыққанға дейін, заң шығарушы органның мүшесі ретіндегі қызметін жалғастырды.

In 1917, the Alberta Liberal Party, held delicately together since 1910, burst once again into conflict with the conscription crisis. The Conservative federal government of Robert Borden supported imposing conscription to help win World War I, and most of English Canada supported him. The Liberal leader, Wilfrid Laurier, opposed conscription, but many of the party's English speaking members supported it and defected to a Borden led Union government. This dispute had repercussions in the Alberta party: Sifton supported conscription, and shortly after winning the 1917 election (in which Cross was re elected in Edson but did not run in Edmonton) resigned as Premier to move to federal politics and a ministry in Borden's government. Cross opposed conscription. In this he was joined by Oliver, and the two put aside years of animosity to campaign together for Laurier in the 1917 federal election. Cross regarded Laurier as something of a hero, and proclaimed that he was "fairly convinced that the first duty of Canadians to their country is to get rid of the crowd of profiteers at Ottawa who have brought the country to its present condition." Sifton's successor as Premier was Charles Stewart, the Minister of Public Works in his cabinet. Stewart, who supported conscription but did not actively campaign for it or the Unionists, kept Cross as Attorney General, despite rumours that he would not. Cross's major challenge was enforcing prohibition, which was proving challenging. The Conservatives, and in particular George Douglas Stanley, were unreluctant to accuse Cross of mismanagement. In the meantime, a rift was opening between Cross and Stewart (whom the Conservatives accused, somewhat ironically, of being unduly influenced by his Attorney General). Stewart found Cross neglectful of his duties, and after Cross refused to dismiss two detectives from his department whose work Stewart felt could be better done by the Alberta Provincial Police, Stewart requested his resignation. When twelve days passed without a reply from Cross, Stewart fired him August 26, 1918. His replacement as Attorney General was Boyle, his nemesis of the Alberta and Great Waterways era. Cross remained in the legislature for several more years, but took no active role in its proceedings, and soon ceased to be regarded as a major force. Cross continued his indifferent performance as MLA until May 1925, when he resigned to enter federal politics.