Кіріспе
1990 жылғы графикалық роман Честер Браунның графикалық романы Плейбой - канадалық мультфильмші Честер Браунның 1990 жылы Браунның Yummy Fur комиксінде сериалдалған және 1992 және 2013 жылдары әртүрлі қайта қаралған кітап басылымдарында жинақталған графикалық романы. Ол Браунның Playboy Playmate модельдеріне мастурбация жасаудан қорқатыны мен кінәсін сезінуін көрсетеді. Бұл оқиға Браунның жасөспірім кезінде Playboy журналының бірінші санын сатып алуымен басталады. Оның мастурбациямен айналысуы өзін кінәлі сезінуіне және қатты уайымдауына әкеп соғады. Оның қайшылықты сезімдері оны ересек кезіне дейін, ол өзін комикстер арқылы аша отырып, оларды тазартады. Қарапайым, экспрессивті суреттердің таңғажайып пішінді панельдерінің еркін, органикалық орналасуы Браунның 1980 жылдардағы "Бақытты клоун Эд" сияқты жұмысындағы беттер сияқты толығырақ тормен қарама-қарсы келеді. "Плейбой" Браунның 1990-шы жылдардың басындағы автобиографиялық кезеңінің бір бөлігі болып табылады және ол толық әңгіме ретінде жоспарлаған алғашқы кітап ұзындығы болды. Браун оны өзінің келесі графикалық романы болған "Мен сені ешқашан ұнатпаймын" (1994) деген ұзын шығарма ретінде ойлап тапты, бірақ үлкен әңгімені бірден өңдеуге тым күрделі деп тапты. Бұл оқиға адалдықты ашты деп мақталған, ал порнографияны дәріптеу деп қарастырғандардың сын-пікірлері болды. Playboy баспасының басшысы Хью Хефнер Браунға жазған хатында жыныстық революциядан кейінгі әлемде Браунның жыныстық алаңдаушылығы туралы алаңдаушылық білдірді.
the graphic novel
The Playboy is a graphic novel by the Canadian cartoonist Chester Brown, serialized in 1990 in Brown's comic book Yummy Fur and collected in different revised book editions in 1992 and 2013. It deals with Brown's guilt and anxiety over his obsessive masturbation to Playboy Playmate models. The story begins with Brown's first purchase of an issue of Playboy as a teenager. His obsessive masturbation gives him great guilt and anxiety, and out of fear of being caught he repeatedly rids himself of copies of the magazine, only to retrieve them later. His conflicting emotions follow him into adulthood until he purges them by revealing himself through his comics. The free, organic arrangement of odd shaped panels of simple, expressive artwork contrasts with Brown's more detailed grid like pages in his 1980s work, such as Ed the Happy Clown. The Playboy forms part of Brown's early 1990s autobiographical period, and was the first book length work he planned as a complete story. Brown conceived it as a longer work with what became his next graphic novel, I Never Liked You (1994), but found the larger story too complex to handle at once. The story has attracted praise for its revealing honesty, and criticism from those who saw it as glorifying pornography. The Playboy publisher Hugh Hefner wrote to Brown to express concern over Brown's sexual anxieties in a post sexual revolution world.
Өмірбаян
Честер Браун Монреальдің үлкен ағылшын тілді азшылық тұратын Шатогуэй қаласында өсті; ол француз тілінде сөйлей алмайды. Өзін жас кезінен комикстерге құмар болған "ұяң жасөспірім" деп сипаттады. Супергерой комикстерін салу арқылы мансап жасауды армандады, бірақ орта мектепті бітіргеннен кейін Marvel немесе DC компанияларында жұмыс таба алмады. Торонтоға көшіп, тәуелсіз баспагерлер қауымдастығын ашты. 1983 жылы "Yummy Fur" атты мини-комикстің шығаруын бастады. Торонтодағы Vortex Comics 1986 жылы "Yummy Fur" комиксін жариялай бастады. Альтернативті комикстерде "Эд, бақытты клоун" атты сюрреалистік сериалмен танымал болғаннан кейін, Браун Джули Дусет және Джо Мэтттің автобиографиялық туындыларын оқығаннан соң өзінің өмірбаянын жазуға көшті. Торонтолық суретші Сеттің жұмысы Браунды 1990 жылдардың басында сурет салу стилін ынталандырып, қарапайымдауға бағытталды. Ол автобиографиялық кезеңін бірнеше қысқа әңгімелермен бастады, біртіндеп панельдерін еркін орналастырып, суреттерін қарапайым етуге көшті.
Мазмұны
Автобиографиялық оқиға 1975 жылы Честер "Чет" Браунның туған шаһарында, Браун 15 жаста болған кезде орын алады. Онда оның "Плейбой" журналында "Плеймейтс" секілді қыздарға деген құмарлығы баяндалған. Браунның кейіпкері жасырын түрде мастурбирует, ол анықталады деп қорқады, бірақ оған қарсы тұра алмайды. Кейін ол өзін кінәлі сезініп, кейде журналдарды алып тастайды, содан кейін оларды қайтарып алады. Үлкенде ол тастап кеткен журналдарды қайтадан сатып алады. Әңгіме негізінен Браунның жасөспірім шағында өтеді және кітаптың құрылған кезінде аяқталады. Браун өзінің жеке беті бар жарқын қанатты фигурасын пайдаланып, оқиғаны баяндайды және Четті періште мен шайтанның иықтарындағы тропигіне ұқсас жолмен таңдайды. Чет тек оқырманға көрінетін, баяндаушыны ешқашан мойындамайды. Айтқыш Браун туралы әңгіменің жасөспірімдер бөлігінде үшінші тұлғада, бірақ Браунның ересектерінде бірінші тұлғада айтады.
Қысқаша мазмұны
Әңгіме шіркеуде басталады, онда қанатты баяндаушы жасөспірім Четті сатуда болған Playboy журналын сатып алуға көндіреді. Чет оны үйінен едәуір алыста орналасқан дүкеннен сатып алуға батылдық табады, өйткені оны ешкім көрмейді деп үміттенеді. Ол оны үйіне алып келіп, оған мастурбация жасағаннан кейін, журналды үйінің жанындағы орманда ағаш тақтайдың астына жасырып тастайды. Оның құрылыспен машықтануы кінәсінен күреседі, ақыр соңында ол үшін қайта оралады, бұл оқиға бүкіл оқиға бойы қайталанады. Оның маңдайына түскен бұл құмарлық, тіпті, лагерьде жатқанда анасы қайтыс болған кезде де, үйге оралғанда, оның бірінші ойы - орманға жасырып қойған Плейбойды қайтарып алу. Ересекте ол бұрынғы проблемаларды іздеп, Playmate модельдерінің күні мен аттарын жаттап алады және оларды өзін кінәлі сезініп немесе қыз жолдасы табады деп қорқады. Оның мағынасы әйелдермен қарым-қатынасына кедергі келтіреді: ол бір қызбен кездескен кезде, ол өзінің сүйікті Playmates туралы қиялға салып, оған эрекцияны ұстай алатынын және онымен жыныстық қатынасқа түсуге қарағанда мастурбацияны артық көретінін айтады. "Плейбой" журналы Браунның оқиғаның суреттерін түсіріп жатқанын айтады. Ол достарының кітапты көп ұзамай оқитынын білгенмен, олармен оны талқылаудан тартынады.
Стиль және талдау
1980 жылдардың аяғында Браун өзінің сурет салу стиліне қанағаттанбады. Ол оны жеңілдетуге Ed the Happy Clown-ты аяқтайтын уақыттан бастап кірісті, өйткені ол Джон Стэнли және Браунның досы Сет сияқты қарапайым стильді карикатурашылардың жұмыстарын оқыды. Ол бұрын қолданған торлы кестеден бас тартып, параққа әртүрлі, табиғи түрде панелдерді орналастырды. Ол алдымен суреттерді жасап, содан кейін ғана панелдің шекараларын белгіледі, олар олар қоршап тұрған суреттердің пішіндеріне сәйкес келеді және Эрнандес бауырлары немесе Роберт Крамб сияқты шайқалып бос қолмен. Браун эмоцияларды жеткізу үшін суреттерін бұрмалады, бірақ дәстүрлі мультфильмдік тәсілдермен емес. Мысалы, жасөспірім Браун ата-анасының достарына кездескенде, ол ұялып, физикалық түрде кемімейді, бірақ бұрмаланған перспектива арқылы жасайды. Чет интровертті және өзін-өзі оқшаулайды, басқалармен, мысалы, ағасымен қарым-қатынас жасаудан гөрі порнографияны артық көреді. Чет оқиғаның басты орнында, ал қосалқы кейіпкерлер қысқаша ғана көрінеді. Браун Четтің мастурбациясына бейімделген, оның ерекше мастурбация стилі назар аударды: ол төмен қарай қарап, екі қолымен құлақтарының арасына өзінің жынысын сүртеді, МарсиР стилі. Изабелла дұға ететін қос қолмен салыстырылады. Бұл стиль Питер Баггтың мультфильмінен кейін "Честер" деп аталды. Ол мастурбация жасап тұрғанын көріп қорқады, кейін өкініш оны журналдардан арылуға мәжбүрлейді, мысалы, оларды үйінің маңындағы орманға жасырады, бірақ әрқашан оларға қайта оралады. Браунның анасы лагерьде болған кезде қайтыс болады, бұл туралы қысқаша айтылады, өйткені ол лагерден оралған кезде ол дереу орманға барып, онда көмілген Плейбойды қазып алады. Комикстер сыншысы Дарси Салливан бұл сахнада Браунды "оған және басқа әйелдерге деген ауыр сезімдерін осы татуировкалық фетиш үшін бір жағына тастады" деп санайды. Чет қара түсті Плейметтің ортасына тап болған кезде таңғалып, кері қарайтынын сезінеді, бұл оның нәсілшілдік сезімдерін жүзеге асырады. "Плейбойды" аяқтаған кезде Браун Playmates-ке қарап, өзін кінәлі сезінді және оны ұятты жеңуге көмектескен кредиттер басылып шықты. Көптеген адамдар кітапты порнографияны айыптау деп түсінгенмен, Браун үшін бұл бұқаралық ақпарат құралдарын пайдаланғаны үшін өзін кінәлі сезінгендігі туралы. Салливан мен Даррел Эпп сияқты кейбір түсіндірмелер, қараңыз Плейбой порнографиядағы идеалданған суреттердің қоғамдық нормаларды және сұлулықты қалай бұрмалайтынын көрсетеді; келтірілген мысалдардың бірі - Браунның сүйікті Playmates туралы қиялданса, бір қызбен ғана эрекцияны сақтай алатынын айтқан көрінісі. Браун бұл түсіндірмеге қарсылық білдірді, керісінше, ол оны жұмыстағы кемшілік ретінде қарастырады, өйткені ол өзінің қарым-қатынас жасағысы келген нәрсеге жеткілікті мән-жай бермейді: ол жыныстық жағынан тартымды емес әйелмен қарым-қатынасқа түскенін және егер Playboy болмаса, ол басқа әйелдер туралы қиялға батып қалар еді. Дари Салливан бұл кітапта Браунның "Плейбой" мазасы әйелдермен қарым-қатынасына қалай әсер ететінін көрсетті. Салливан "Плейбой" әңгімелерін 1990 жылдардың басындағы "комикстердегі ең адал секс" деп атады, "жалған порнографияның ең айқын экспозициясы" деп атады, өйткені ол "Браунның "Плейбой"мен қарым-қатынасынан басқа ештеңеге қатысты емес". Ол Браунның "Плейбой" журналы барысында әңгіме айтушы ретінде қаншалықты тез жетілгенін және Браун суреттегендей болған немесе болмауы мүмкін көріністердің сенуге тұрарлық екендігін мақтады. Фемнистік мәселелерді мойындаған сияқты, Браун өзін "өзінің құмарлықтарының құрбаны" ретінде сипаттайды және "Плейбой оны ақыл-ойымен бөлек ұстады". Салливанның айтуынша, кітапта порнография тек қана қажеттілікті қанағаттандырмай, сонымен қатар оған тәуелділікті де дамытады. Браунның комикстері сұрақтар қояды, оларға жауап беруге тырыспайды, бұл тәсілді Салливан Джо Мэтттің аз нәзік еңбектерімен салыстырды, онда порнографиялық мағынасы да егжей-тегжейлі баяндалады: ол Мэтттің комикстері оның мағынасын талдап, рационализациялайтынын, ал Браунның ашып көрсеткенін жазды.
Жарияланым
Браун өзінің қазіргі өмірінен алынған автобиографиялық оқиғаларды жазу кезінде қиындықтарға тап болды, себебі оның әңгімесі айналасындағы адамдардың тарихтарымен байланысты болды – ол бейнелеген достары оның оларды суреттеу тәсілімен әрқашан келіспеді. Ол "Хелдерді көрсету" деген туындысында досы Кристің "Хелдер" романындағы оның бейнесіне деген теріс реакциясын көрсетеді. Браун жасөспірім шағы туралы әңгімелерге көшті, өйткені ол сол кездегі таныстарының көпшілігімен байланысын үзіп қалған еді. Браун "Плейбой" журналында және одан кейінгі "Мен сені ешқашан ұнатпадым" (1994) көркем романында аяқталған оқиғаны қамтитын ұзақ әңгіме жазуды жоспарлағанын, бірақ жоспарлау кезінде ол тым күрделі екенін айтты. Ол өмірінен қандай оқиғаларды пайдаланатыны және повествотивтің жалпы пішіні туралы анық идеяға ие болғанын, бірақ алдын ала сценарий жазбағандықтан "импровизация сезіміне" ие болғанын мәлімдеді. Сериал "Yummy Fur" журналының 21–23-ші нөмірінде "Disgust" тақырыбымен жарияланды. 1991 жылы "Yummy Fur" журналының жиырма бесінші нөмірімен Браун баспагерді Монреальдегі Drawn & Quarterly баспасына ауыстырды, олар 1992 жылы "The Playboy" жинағын және қайта қараған нұсқасын шығарды; бұл баспадан шыққан алғашқы графикалық роман болды. Браун 2013 жылы Drawn & Quarterly баспасынан кітапты қайта жазып, қайта безендеп, жаңа форматта шығарды.
Қабылдау және мұра
Бұл әңгіме жанкүйерлер, сыншылар және басқа карикатуристердің мақтауына ие болды және 1991 жылы «Ең үздік жеке нөмір немесе әңгіме» номинациясы бойынша Харви сыйлығына ұсынылды. «The Playboy», «I Never Liked You» және бірнеше қысқа туындылар «The Comics Journal» журналының 20 ғасырдағы ең жақсы 100 ағылшын тіліндегі комикстер тізімінде 38-орынға ие болды, олар «Yummy Fur» автобиографиялық комикстері ретінде танылды. Карикатурист Гилберт Эрнандес былай деді: «Плейбой» және «Мен сені ешқашан ұнатпаймын» – «Маус» романымен қатар ең жақсы графикалық романдардың бірі». Сыншы Фрэнк Янг оны 1990-шы жылдар басындағы автобиографиялық комикстер трендіндегі «шешуші туынды» деп атады. Сыншы Дарси Салливан комикстерге шын ниетпен қызығушылар үшін осы туындыны міндетті түрде оқу керектігін айтты және оны «суретшінің өсуіне ерекше үңілу» деп сипаттады, Браунның жұмысы үш бөлімдік сериал барысында қалай жетілгеніне сілтеме жасады. Браунның айтуынша, бірнеше әйел кітапты порнографияны мақұлдайтындықтан ренжіді. Хью Хефнер «Плейбойлар» жарықтанғаннан кейін Браунға хат жолдап, сексуалдық революция кезінде өскен адамның осындай ұйытқылық пен алаңдаушылыққа тап болатынына алаңдаушылық білдірді. Дарси Салливан «The Comics Journal» журналының бір санында Джо Мэтттің «Peepshow» туындысын, порнографияға құмар автобиографиялық жұмысын «Плейбоймен» салыстырды, ал Браун кейінірек жарияланған санында Мэтттің жұмысын қорғап жауап берді. Браунның порнографияға деген көзқарасы содан бері көп өзгерді. «Плейбойды» жасаған кезде ол порнография сатып алуға ұялатын; екі онжылдықтан кейін ол «Оның үшін төлеу» (2011) еңбегінде проституцияны қылмыстан босатуды жақтады.