Кіріспе

Дали мемориалдық залы – Карнатака штатының Бангалор қаласында орналасқан, Мифтік қоғамға тиесілі мұражай ғимараты. 1909 жылы құрылған Мифтік қоғам Оңтүстік Үндістанда католиктік үндітану зерттеулерінің алғашқы институты болып табылады. 24 783 рупий сомасында салынған Дали мемориалдық залы 1917 жылғы 25 шілдеде Кантерава Нарасимхараджа Вадьяр (Майсурдың Юваражасы) тарапынан ашылды. Бұл зал Майсур мемлекетінің резиденты және Куоргтың бас комиссары болған сэр Хью Дейлидің құрметіне аталған (1910 жыл).

Шығу тегі

Бұл қоғамды Үндістанның өмірін, қоғамын және тарихын білуге құлшынған британдықтар мен үндістандықтар бірлесіп құрды, соның нәтижесінде халық өмір сүрген өркениеттің тарихы, дамуы және бастаулары туралы пайдалы және қызықты ақпарат жиналады деп үміттенеді. Қоғам идеясының авторы Мадрас президенттігіне қарасты Бангалор кантоны округінің коллекторы болған Ф. Дж. Ричардс болды. Ричардс Мифтік қоғамды академиялық "клуб" ретінде көріп тұрды. 1909 жылғы 5 мамырда оның үйінде өткен отырыста осы "клубқа" қызығушылық танытатын мүшелердің тізімі жасалды. Онда Бангалордың еуропалық және үндістандық тұрғындарының он жеті аты-жөні болды. Осылайша Қоғам құрылды. Құрылтайшыларды қатты таң қалдырғандай, клубтың алғашқы жылы 174 мүшеге жетті.

Табард әкесінің

Бұл француз діни қызметкері еді, оның тағдыры Үндістанға келу және Бангалордағы "Дали ескерткіш залы" арқылы өшпес із қалдыру еді. 1886 жылы Бангалорға келген әйгілі отец Антуанетта Мари Табард Сент-Джозеф колледжіне бекітілді. Алайда, ол Үндістанға миссионер болу үшін келгендіктен, оқыту оның ішкі құштарлығын қанағаттандырмады, сондықтан ол епископы доктор Клейнерден оны ауданға жіберуін өтінді. Ол өзін жұмыс істейтін халықпен біріктіргісі келді. Ол Майсурға жергілікті каннада тілін ата Реутеарудан оқуға жіберілді. Атамыз Квенардтың қайтысынан кейін, Сент-Патрик соборының пастыры отец Табард Бангалорға оралып, оның орнына кірді. 1891 жылдан 1926 жылға дейін ол собордың капелланы және Бангалор қаласындағы британ әскерлерінің капелланы болды. Отец Табард Мифтік қоғамның құрылуына зор үлес қосты. Айтуынша, полковник Десарадж Урс бір кезде оған ақ есектер жұбын сыйлаған екен. Отец Табард олардың құнына тең ақшалай үлесім Мифтік қоғамға көбірек пайда келтіретінін айтты. Ертесі күні полковник оған 500 рупиялық чекпен бірге есектер жұбын жіберді. Отец Табард көп ұзамай Кенотаф жолында жер алып, "Дали ескерткіш залын" салып, оны кең ауқымды анықтамалық кітапханамен қамтамасыз етті. Ол төрт айда бір рет жарық көретін журнал шығарып, 10 000 рупиялық резервтік қор құрды. Мифтік қоғам құрылды және ол мемлекетке қызмет етіп, Біріккен Карнатака үшін осы қызметін жалғастыруда.

Құрылыс

Дали мемориалдық залының іргетасы 1916 жылғы 30 тамызда Майсур махаражасы Кришнараджа Водейяр IV қаланды. Құрылыс құны 24 783 ИНР құрады, оның 10 000 ИНР-ін Кришнараджа Водейяр IV қаржылады, ал қалған сомасы Барода махаражасы, Бхопал бегімі және Траванкор раджасы сияқты демеушілерден түсті. Аяқталған Дали мемориалдық залы 1917 жылғы 25 шілдеде Майсур юваражасы Кантерава Нарасимхараджа Вадьяр тарапынан ашылды.

Хью Дейли

Дали мемориалдық залы Майсур мемлекетінің резиденты және Куоргтың бас комиссары болған (1910 ж.) сэр Хью Далидің құрметіне аталған. Ол 1913 жылғы Майсур шартына қол қоюда маңызды рөл атқарды, бұл Майсур үкіметін Британдық Үндістан үкіметімен тең деңгейге жеткізді. Ол сонымен қатар Майсур мемлекеті атынан Мадрас президентімен Кавери өзені суын бөлісу мәселесі бойынша келіссөздер жүргізді. Ол Мифтік қоғамның тұңғыш құрметті президенті де болды.

Құрметті мүшелер

Мифтік қоғам, Калькуттадағы Корольдік Азия қоғамы немесе Пунэдегі Бхарат Итихаса Самшодака Мандал сияқты, Үндістанның өткенін қайта құруға тырысқан, өз түріндегі көптеген алғашқы институттардың қатарында саналады. Оңтүстік Үндістан тарихы бойынша көрнекті тарихшылар мен зерттеушілер – доктор Дж. Ф. Флит, доктор Б. Л. Райс, доктор Жоувейл Дубрейл, сэр Джон Маршалл, Фред Гудвилл, профессор С. Кришнасвами Айянгар, Т. А. Гопинатх Рао, Махамахопадьяя Р. Нарсимахачар, В. Венкая, Х. Кришна Шастри, доктор А. Венкатасуббиях, доктор Р. Шамма Шастри, профессор К. Н. Шастри, профессор Б. М. Шрикантая, Т. Т. Шарма және доктор М. В. Кришна Рао Мифтік қоғаммен тығыз байланыста болды және олардың көптеген жариялымдары Мифтік қоғамның тоқсандық журналында жарық көрді. Қоғам әріптестері жазған ғылыми мақалалармен тоқсандық журнал шығарды. Қоғам кеңесінің мүшелерінің тізімі Майсур Махаражасы мен Барода Махаражасы қоғамның демеушілері болғандығын көрсетеді. Құрметті Фред Гудвилл – қоғамның негіздеуші мүшелерінің бірі және Бангалор қаласымен байланысты. Оның 1780 жылғы 10 қыркүйекте Конжеверам (Канчи) шайқасынан кейін Хайдер Әлидің қолына түскен офицерлер, сарбаздар мен сепуилердің тұтқындалуы мен азаптары туралы баяндамаға негізделген "Бангалор түрме әні" атты ғылыми еңбегі Бангалор тарихының бір бөлігі деп мойындалған.

Кітапхана

Қоғамда 46 000-нан астам кітабы бар, соның ішінде сирек кездесетін көптеген кітаптар сақталған кітапхана бар. Кітапхана қазір Диван С. Хаявадана Рао, Диван В. П. Мадхава Рао, Р. Ананда Рао, профессор К. Н. В. Шастри және профессор Мугали сияқты көрнекті тұлғалардың жеке кітап жинақтарына да үй иесі болып табылады.