Кіріспе

SMS Wolf (бұрынғы Ханза жүк кемесі Wachtfels) – Бірінші дүниежүзілік соғыста Императорлық неміс теңіз күштерінің қаруланған сауда кемесі немесе қосымша крейсері. Ол Императорлық теңіз күштерінде осы атпен аталған төртінші кеме (сондықтан Германияда оны көбінесе Вольф IV деп атайды), одан бұрын екі канонерлік қайық және әрекетке түспей демобилизацияланған тағы бір қосымша крейсер болған.

Сипаттама және тарих

Коммерциялық рейдер ретінде "Волк" алты зеңбірекпен, үш SK L/55 зеңбірегімен және бірнеше кішкентай калибрлі қарулармен, сондай-ақ төрт торпеда түтігімен жабдықталған. Ол сонымен қатар 450-ден астам минаны алып жүрді, оларды жау порттарынан тыс жерге тастау үшін. Ол Үнді мұхитында және Австралияның оңтүстік жағалауында бірнеше кемелерді қырып салған миналық далаларды орнатты. Оның командирі фрегаттенкапитан (командир) Карл Август Нергер болды, ол 1918 жылғы ақпан айында Германияның Киль қаласына қайтқанға дейін басшылық етті. "Волк" жоғары жылдамдыққа есептелмеген, ең жоғары жылдамдығы шамалы болды. Оның артықшылықтары алдау (көрінісін өзгерту үшін көтеріліп немесе түсірілетін жалған түтік және мачталар), соңғы сәттерге дейін қаруын жасыратын жалған қабырғалар және 8000 тонналық көмір қоймасының арқасында 8 түйінмен жүзгенде күніне 35 тонна көмірді жағып, аса үлкен қашықтыққа ие болуы болды. 1916 жылғы 30 қарашада "Волк" 348 адамнан тұратын экипажымен Киль портынан шықты. Скагеррактан Солтүстік Атлантикаға дейін қадағалауда, ол Шотландияның солтүстігінен өтіп, Жақсы Үміт мүйісін айналып оңтүстікке бет бұрды, онда миналарының бір бөлігін орналастырды. Ол Коломбо мен Бомбей порттарына миналар тастады, содан кейін Оңтүстік Азия, Австралия және Жаңа Зеландия суларына кірді. "Wölfchen" (Wolf Cub) – Friedrichshafen FF.33e екі орындық гидросамолетінің көмегімен ол жау кемелерін және жүк тасымалдаушы кемелерді анықтап, басып алды. Олардың экипаждарын және құнды заттарды ("Волкқа" көмір және неміс соғыс машинасының үлкен қажеттілігі болған маңызды металдар сияқты) аударғаннан кейін, ол кемелерді батырды. "Волк" 35 сауда кемесі мен екі әскери кемені жойды, барлығы шамамен 110 000 тонна. 451 күннен кейін ол 1918 жылғы 24 ақпанда 467 әскери тұтқынмен Киль портына қайтып келді. Ол сонымен қатар резеңке, мыс, мырыш, латунь, жібек, копра, какао және басқа да маңызды материалдарды алып келді. "Волк" Бірінші дүниежүзілік соғыста ешқандай қолдаусыз ең ұзақ сапарды жасады. Капитан Нергерге ең жоғары неміс ордені – "Pour le Mérite" ордені табысталды. Соғыстың қалған бөлігінде "Волк" Балтық теңізінде қолданылды. Соғыстан кейін ол Францияға өткізіліп, Париждің Compagnie des Messageries Maritimes компаниясына сатылды, қайта жабдықталды және "Antinous" деп аталды. Ол 1931 жылы Италияда металлға тапсырылды. Экипаж мүшелерінің бірі жас Теодор Пливье болды, ол кейін революционер, коммунист және танымал жазушы атанды. Ол өзінің алғашқы романында "Des Kaisers Kulis" ("Императордың кулилері") "Волк" бортындағы тәжірибесін бейнеледі. Кітап театрлық қойылымға айналдырылып, Ұлттық-социалистік билік орнағаннан кейін тыйым салынды. Тағы бір экипаж мүшесі – автор Горх Фоктің інісі Якоб Кинау болды. Кинау "Волк" кемесінде "Minenbootsmannsmaat" қызметін атқарды. 1934 жылы Гамбургтегі Quickborn Verlag баспасында жарияланған саяхат күнделігінде ол басқа "Волк" экипажының естеліктерінде сипатталмаған кемедегі бүлік туралы кейбір мәліметтерді айтты. "Волк" орнатқан минаға соқтығысып, Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралының жағалауында батып кеткен.

Рейд тарихының қысқаша мазмұны

Теңізде 15 ай бойы «Вольф» 38 391 тонналық 14 кемені батырып, тұтқынға алды. Одан әрі, ол миналық өрістер құрды, олар тағы 13 кемені батырды. Ең ауыр шығын – Кадистен Манилаға бағытталған испандық почта кемесі болды. Ол Кейптаун жанында «Вольф» орнатқан минаға тиіп, төрт минут ішінде суға батып кетті. 134 адам, оның ішінде 12 әйел және 5 бала қаза тапты. 24 адам аман қалды.

+ «Вольф» батырған немесе тұтқынға алған кемелер:

Күні Кеме түрі Ұлттығы Тоннажы (GRT) Тағдыры
27.1.17 Turritella, бұрынғы Gutenfels жүк кемесі британдық (тұтқынға алынған, бұрынғы неміс) 5 528 Көмекші мина тартушы «Ильтис» ретінде қолданылды; тұтқынға алудан қашу үшін батырылды
15.3.17 1.3.17 Jumna жүк кемесі британдық 4 152 Батырылды
11.3.17 Wordsworth жүк кемесі британдық 3 509 Батырылды
30.3.17 Dee желкенді кеме британдық 1 169 Батырылды
2.6.17 Wairuna жүк кемесі британдық 3 947 Батырылды
16.6.17 Winslow желкенді кеме АҚШ 567 Батырылды
9.7.17 Beluga желкенді кеме АҚШ 507 Батырылды
14.7.17 Encore желкенді кеме АҚШ 651 Батырылды
6.8.17 SS Matunga жүк кемесі австралиялық 1 618 Батырылды
26.9.17 Hitachi Maru жүк кемесі жапондық 6 557 Тұтқынға алынды. Бір айдан астам уақыт бойы жібек, мыс және көмірден айырылып, 7 қарашада 1917 жылы Каргадос-Карахос аралдарына батырылды
10.11.17 Igotz Mendi жүк кемесі испандық 4 648 Осылай қалдырылды; Дания жағалауында қирады
24.2.18 30.11.17 John H Kirby желкенді кеме АҚШ 1 296 Батырылды
15.12.17 Marechal Davout желкенді кеме француздық 2 192 Батырылды
4.1.18 Storebror желкенді кеме норвегиялық 2 050 Батырылды

+ «Вольф» миналарынан батырылған кемелер:

Күні Кеме түрі Ұлттығы Тоннажы (GRT) Орны
26.1.17 Matheran жүк кемесі британдық 7 654 Кейптаун
12.2.17 Cilicia жүк кемесі британдық 3 750 Кейптаун
26.5.17 Carlos de Eizaguirre жүк кемесі испандық 4 350 Кейптаун
10.8.17 City of Exeter жүк кемесі британдық 5 604 Кейптаун
17.2.17 Worcestershire жүк кемесі британдық 7 175 Коломбо
21.2.17 Perseus жүк кемесі британдық 6 728 Коломбо
16.6.17 Unkai Maru жүк кемесі жапондық 2 143 Бомбей
24.6.17 Mongolia жүк кемесі британдық 9 505 Бомбей
29.7.17 Okhla жүк кемесі британдық 5 288 Бомбей
17.11.17 Croxteth Hall жүк кемесі британдық 5 872 Бомбей
26.6.18 Wimmera жүк кемесі австралиялық 3 622 Жаңа Зеландия
6.7.17 Cumberland жүк кемесі британдық 9 471 Австралия
18.9.17 Port Kembla жүк кемесі британдық 4 700 Жаңа Зеландия

Сонымен қатар, 6.2.17 күні британдық әскер тасымалдау кемесі HMT Tyndareus Кейптаун жанында «Вольф» минасынан зардап шегіп, шеберлікпен жүргізілген теңізшілік арқасында ғана батып қалмады.

Фильм

1918 жылдың ақпан-наурызында Bild und Filmamt (BUFA) 13 минуттық үнсіз фильмін жасады. С. М. көмекші крейсері "Күлік" Киль қаласында түсірілген. Фильмде SMS Wolf Кельге оралып келгені, капитан Нергерге Pour le Mérite ордені табысталғаны және кемені аралап көрген түрлі маңызды тұлғалар көрсетіледі. Кеменің әртүрлі бөліктерінің түсірілімдері, сондай-ақ саяхат барысында ұсталған тұтқындардың кадрлары да көрсетілген.