Кашинская әулие Анна: тағдыры мен қадірленуінің тарихы

Кіріспе

Кашинская Анна (Анна Кашинская; шамамен 1280 – 2 қазан 1368) – Тверь Михаилдың әйелі, ханшайым. Ол Қашин мен Тверьтің қамқоршысы, тура сенімді әулие ханшайым ретінде құрметтеледі. Ол өмір бойы бастан өткерген қайғылы тағдырымен (ішкі талас кезінде көптеген туыстарының қаза болуы) және одан да қиын болған өлімнен кейінгі жағдайларымен белгілі: ол 1650 жылы Ресей Православ шіркеуімен қасиетті деп жарияланды, бірақ 17 ғасырда Ресей шіркеуінің бөліну кезінде болған күрес 1677 жылы оның қасиеттілігінен айырылуына әкелді – бұл Ресей шіркеуі тарихындағы ерекше жағдай. 1908 жылы Николай II оның қасиеттілігін ресми түрде қайта орнатты. Келесі жылы Қашинде оның құрметінің қайта жаңғыруына арналған кең ауқымды тойлар өтті.

Қасиеттілер қатарына қабылдау және құрметті көрсету

Ханшайым Аннаның есімі көп ғасырлар бойы ұмытылған еді. 1611 жылы литвалық әскерлер Кашин қаласын қоршаған кезде Анна Успенский соборының дьяконы Герасимға көрініп, қаласын жат жұрттықтардан құтқару үшін Құтқарушы мен Құдай анаға дұға еткені айтылады. Оның қабірлері кереметтер жасаған деп хабарланды. 1649 жылы Ресей Православ шіркеуінің Синоды жиналып, оның қабірлері жалпыға бірдей құрметке лайық деп жариялады. Ханшайым қасиетті деп жарияланды. 28 жыл өткен соң, Патриарх Иоахим Мәскеу Синодына Аннаға деген ерекше құрмет пен қадір тұту себебімен оны қасиетті деп тану туралы ұсыныс жасады. Дәстүр бойынша, Ескі Нақты діндарлар Аннаны өздерінің қорғаушысы ретінде таңдады, себебі ханшайым иконаларда екі саусақпен крест жасап тұрған күйде бейнеленген, ал Ескі Нақты діндарлар 1656 жылы Патриарх Никоннан кейін ресми шіркеу саясаты бойынша үш саусақпен емес, екі саусақпен крест жасады. Алайда, Ескі Нақты діндарлар қолданған жазбаларда олардың оны осылай жоғары бағалауының бір себебі, оның бүлінбеген денесіндегі қолы екі саусақпен крест жасап тұрғандығы, олардың ұстанымын растады. Дін қызметкерлері жағдайды өзгертуге көптеген әрекеттер жасағанына қарамастан, оның қолы әрқашан екі саусақты ұстап тұрған күйіне қайта оралды. Оған жауап ретінде Патриарх Иоахим Аннаның қабірлерін жұрттан жасырды. 1678 жылдың қаңтар-ақпанында Мәскеуде өткен Ресей Православ шіркеуінің Ұлы Кеңесінде Патриарх Иоахим Аннаны қасиетті деп танудан айырды: оған дұға етуге тыйым салды және тек оның есімінен дұға етуге рұқсат берді. 1908 жылдың 30 қазанында Киелі Синод Аннаның шіркеу бойынша құрметін қайта жаңарту үшін императордың келісімін сұрады, және 1908 жылдың 7 қарашасының жарлығымен келісім берілді. 1909 жылдың 11 сәуірінде Киелі Синод 12 маусымды Аннаның еске алу күні деп белгіледі. Осы күні Кашинде әулиенің құрметіне арналған салтанатты шаралар өтті, оған Ұлы Герцогиня Елизавета Федоровна қатысты. Содан бері жыл сайын 12 маусымда Кашин қаласының көшелерімен Аннаның иконасымен шеру өтіп тұрады. 1909 жылы Грозныйда оған арналған монастырь ашылды. Бір жылдан кейін Санкт-Петербургте оның атымен шіркеу салтанатты түрде ашылды. 2023 жылдың 18 сәуірінде Тверь қалалық Думасының кезекті отырысында митрополит Амвросий (Ермаков) Тверьдегі жаңа Неке сарайының алдындағы алаңға қасиетті ханшайым Аннаның есімін беру туралы ұсынысты қарастырып, оң шешім қабылдады. Алаңда қасиетті Анна мен оның күйеуі, қасиетті Михаил ханзадаға арналған ескерткіш орнатылған.

The name of the Princess Anna was forgotten for many centuries. It was during the 1611 siege of Kashin by Lithuanian troops that Anna appeared to Gerasim, Sexton of the Dormition Cathedral, and it is said that she prayed to the Saviour and Our Lady for the deliverance of her city from the foreigners. Her relics were reported to work miracles. The synod of the Russian Orthodox Church convened in 1649 and declared her relics worthy of a universal homage. The princess was glorified as a saint. Twenty eight years later, Patriarch Joachim addressed the Moscow Synod with a suggestion to decanonize her because of the uncommon veneration and esteem for Anna among the Old Believers. It was traditionally thought the Old Believers chose Anna as their palladium because the princess was represented on icons as making the Sign of the Cross with two fingers, as the Old Believers practiced, rather than with three, as official church policy required after Patriarch Nikon in 1656. However, writings used by the Old Believers show that one of the reasons they venerated her so highly was that her incorrupt body, on display, showed her hand in the two fingered Sign of the Cross favoured by the Old Believers, vindicating their stance. Despite numerous efforts of the church authorities to change the situation, her hand always went back to the same two fingered position. In response, Patriarch Joachim removed the relics of Anna from public view. Grand Council of the Russian Orthodox Church, Patriarch Joachim collected, held in Moscow from January to February 1678 decanonization Anna of Kashin: forbade her to pray, and allowed only pray for her by her serve memorial service. On October 30, 1908, the Most Holy Synod sought the Emperor's consent to restore the church wide veneration of Anna of Kashin, consent was given by decree of November 7, 1908. On April 11, 1909, the Most Holy Synod designated June 12 as Anna's memorial day. On this day, crowded celebrations were held in Kashin on the occasion of the restoration of the veneration of the saint, which were attended by Grand Duchess Elizabeth Feodorovna. After that, every year on June 12, a procession with the icon of Anna of Kashin was held in Kashin throughout the town. In 1909 a monastic community was dedicated to her in Grozny. A year later, a church was consecrated in her name in St Petersburg. On April 18, 2023, at a regular meeting of the Tver City Duma, they considered the proposal of metropolitan Ambrose (Yermakov), to assign the name of the Holy Princess Anna to the square located in front of the new Wedding Palace in Tver and made a positive decision. There is a monument to St. Anna and her husband, the Holy Prince Michael, on the square.