Жатин Дас: Британдық тәуелсіздік күрескерінің қаһармандық ерлігі
Jatindra Nath Das
Жатин Дас (1904-1929) – Ұлыбританиядан Индияның тәуелсіздігі үшін күрескен революционер. 63 күндік ашаршылықтан қаза тапты. Тарихы мен өмірі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістан революционері (1904–1929)
Indian revolutionary (1904–1929)
Джатиндра Натх Дас (27 қазан 1904 – 13 қыркүйек 1929), Жатин Дас деп кеңінен танымал, – Үндістан тәуелсіздігі үшін күрескен белсенді және революционер. Ол Үндістанды Британ үкімшілігінен азат ету мақсатында жұмыс істеді және «Хиндустан Социалистік Республикалық Ассоциациясының» мүшесі болды. Ол 63 күндік аштықтан кейін Лахор орталық түрмесінде қайтыс болды.
Jatindra Nath Das (; 27 October 1904 – 13 September 1929), better known as Jatin Das, was an Indian independence activist and revolutionary who worked to make India independent from the British Raj and was a member of the Hindustan Socialist Republican Association. He died in the Lahore Central Jail after a 63 day hunger strike.
Ерте өмір
Дас 1904 жылы Калькуттада дүниеге келген. Ол бірінші сыныптан жоғары және орта білім беру сатысынан жоғары сыныпқа дейінгі емтихандарды бірінші дәрежеде тапсырды. Ол Бенгалиядағы революциялық ұйым – Анушилан Самитиге қосылды. Сондай-ақ, 1921 жылы 17 жасында Махатма Гандидің ынтымақтастыққа қарсы қозғалысына қатысты. 1925 жылы қарашада, Калькуттадағы Бангабаси колледжінде B.A. білімін алған кезінде, Дас саяси қызметі үшін тұтқындалып, Майменсинг түрмесіне қамалды. Түрмеде отырғанда, ол саяси тұтқындарға жасалған зорлық-зомбылыққа наразылық білдіру үшін аштық жариялады. 20 күн аштық ұстағаннан кейін түрме бастығы кешірім сұрап, ол аштығын тоқтатты. Сачиндра Нат Саньял оған бомба жасауды үйретті. 1929 жылы 14 маусымда, Бхагат Сингх пен Батукешвар Датттың жиналыс залының ортасына лақтырған бомбаны жасаумен байланысты революциялық қызметтері үшін ол қайтадан тұтқындалды және Лахор түрмесіне қосылып, Лахор құпия ісі бойынша сотталуға жіберілді.
Das was born in 1904 at Calcutta. He passed the matriculation and intermediate examinations in the First Division. He joined the Anushilan Samiti, a revolutionary group in Bengal, and also participated in Mahatma Gandhi's non cooperation movement in 1921, aged 17. In November 1925, while studying for a B. A. at Bangabasi College in Calcutta, Das was arrested for his political activities and was imprisoned at the jail in Mymensingh. While interned there, he went on a hunger strike to protest the ill treatment meted out to the political prisoners. After fasting for twenty days, the jail's superintendent apologised and he gave up the fast. Sachindra Nath Sanyal taught him how to make bombs. On 14 June 1929, he was again arrested for revolutionary activities on making the bomb which was thrown in the center of Assembly hall during a regular session by Bhagat Singh and Batukeswar Dutt and was imprisoned in Lahore Jail to be tried under the supplementary Lahore Conspiracy Case.
Ашықтық ұрысы
Лахор түрмесінде Дас басқа революциялық күрескерлермен бірге үнді саяси тұтқындарына еуропалықтармен тең жағдай талап етіп, тағы бір аштық ереуілін бастады. Түрмедегі үнді тұтқындарының жағдайы өте нашар еді. Үнді тұтқындары киетін формалар бірнеше күн бойы жуылмайтын, ал асханада тышқандар мен тарақандар жүріп, тамақты жеуге қауіпті ететін. Үнді тұтқындарына газеттер сияқты оқу материалдары мен жазуға қағаз да берілмеді. Ал сол түрмедегі британдық тұтқындардың жағдайы мүлдем басқаша болды. Дастың аштық ереуілі 1929 жылдың 13 шілдесінде басталды және 63 күнге созылды. Түрме әкімшілігі оған және басқа тәуелсіздік үшін күрескендерге күшпен тамақ беруге тырысты. Соңында түрме әкімшілігі оны шартсыз босатуды ұсынды, бірақ үкімет бұл ұсынысты қабылдамай, кепілдікпен босатуды ұсынды.
In Lahore Jail, Das began another hunger strike along with other revolutionary fighters, demanding equality for Indian political prisoners with those from Europe. The conditions of Indian inhabitants of the jails was deplorable. The uniforms that Indian prisoners were required to wear in jail with were not washed for several days, and rats and cockroaches roamed the kitchen area making the food unsafe to eat. Indian prisoners were not provided with any reading material such as newspapers, nor paper to write on. The condition of the British prisoners in the same jail was strikingly different. Das's hunger strike started on 13 July 1929 and lasted 63 days. The jail authority took measures to forcibly feed him and the other independence activists. Eventually, the jail authority recommended his unconditional release, but the government rejected the suggestion and offered to release him on bail.
Өлім және соңынан
Дас 1929 жылдың 13 қыркүйегінде қайтыс болды. Дургавати Деви Лахордан Калькуттаға дейін пойызбен өткен жерлеу шеруін басқарды. Мыңдаған адамдар Дасқа құрмет көрсету үшін теміржол станцияларына ағылып келді. Калькуттадағы екі шақырымдық шеру табытты кремация алаңына жеткізді. Субхаш Чандра Бос Хаура теміржол станциясында Дастың табытын қабылдап, жерлеу шеруін кремация алаңына дейін бастап барды. Дастың түрмеде аштан өлгені заңсыз ұстауға қарсы күрестің маңызды сәті болды. Оның өлімінен кейін вице-король Лондонға "Конспирация ісі бойынша айыпталушы Дас мырза бүгін сағат 13:00-де қайтыс болды. Түнде аштан өлушілердің бесеуі ашынан өлуден бас тартты. Сондықтан, аштан өліп жатқандардың қатарында тек Бхагат Сингх пен Батукешвар Датт қалды" деп хабарлады. Елдің дерлік барлық басшылары құрмет көрсетті. Мұхаммед Алам мен Гопи Чанд Бхаргава наразылық білдіріп, Пәнджаб заң шығару кеңесінен отставкаға кетті. Мотилал Неру Лахор түрмесіндегі адамгершіліксіздікке қарсы наразылық ретінде Орталық Ассамблеяның жұмысын тоқтатуды ұсынды. Сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс 55 дауысқа қарсы 47 дауыспен қабылданды. Жавахарлал Неру: "Үндістан шейіттерінің ұзын және даңқты тізіміне тағы бір есім қосылды. Бастарымызды иіп, жеңіс біздің қолымызға тигенше, күресті жалғастыруға күш сұрап дұға етейік, ол немесе қанша уақытқа созылса да, қандай салдарға әкелсе де" деді. Бос Дасты "Үндістанның жас Дадхичиі" деп атады, бұл демонды өлтіру үшін өмірін құрбан еткен мифологиялық йоги Дадхичиге сілтеме жасады.
Das died on 13 September 1929. Durgawati Devi led the funeral procession, which went from Lahore to Calcutta by train. Thousands of people rushed to the railway stations to pay homage to Das. A two mile long procession in Calcutta carried the coffin to the cremation ground. It was Subhash Chandra Bose, who received the coffin of Das at Howrah railway station and led the funeral procession to the cremation ground. The hunger strike of Das in prison was one crucial moment in the resistance against illegal detentions. After his death, the Viceroy informed London that "Mr. Das of the Conspiracy Case, who was on hunger strike, died this afternoon at 1 p. m. Last night, five of the hunger strikers gave up their hunger strike. So, there are only Bhagat Singh and Batukeshwar Dutt who are on strike." Tributes were paid by almost every leader in the country. Mohammad Alam and Gopi Chand Bhargava resigned from the Punjab Legislative Council in protest. Motilal Nehru proposed the adjournment of the Central Assembly as a censure against the inhumanity of the Lahore prisoners. The censure motion was carried by 55 votes against 47. Jawaharlal Nehru said "Another name has been added to the long and splendid roll of Indian martyrs. Let us bow our heads and pray for strength to act to carry on the struggle, however long it may be and whatever consequences, till the victory is ours ". Bose described Das as the "young Dadhichi of India", referring to the well known mythological yogi Dadhichi who sacrificed his life for the sake of killing a demon.
Танымал мәдениет
Тамил жазушысы Ки. Раджанараянанның 1989 жылғы жартылай тарихи романы "Гопаллапуратху макал" Дасқа сілтеме жасайды. 2002 жылғы "Бхагат Сингх туралы аңыз" фильмінде Дас рөлін Амитаб Бхаттачарджи сомдады. 2009 жылы "Жаңғырықсыз шейіт Джатин Дас" атты 35 минуттық деректі фильм шықты.
Tamil writer Ki. Rajanarayanan's semi historical novel Gopallapurathu Makkal (1989) makes a reference to Das. In the 2002 film The Legend of Bhagat Singh, the character of Das was played by Amitabh Bhattacharjee. A 35 minute documentary film titled Immortal Martyr Jatin Das was released in 2009.