Кіріспе

Ашхабад халықаралық әуежайы, Түрікменстан

Ашхабад халықаралық әуежайы, бұрын Сапармырат Түрікменбашы халықаралық әуежайы деп аталған, Түрікменстандағы бес халықаралық әуежайдың бірі. Ол Ашхабад қаласының шегінде орналасқан. 1994 жылы ашылған ескі әуежайда әуе қозғалысын бақылау мұнарасы және 12000 фут (3658 м) ұзындығындағы дәлдікпен ұшып-қону жолағы (12L 30R) бар еді және ол елдің тұңғыш президенті Сапармырат Ниязовтың есімімен аталады. Жаңа әуежай терминалы 2016 жылдың қыркүйегінде, толығымен қайта жобаланып, жаңартылғаннан және оңтүстік ұшып-қону жолағы жылжытылып, солтүстік ұшып-қону жолағымен қатарластырылып, ұзартылғаннан кейін ашылды. Барлық елдердің азаматтары Ашхабад халықаралық әуежайының халықаралық транзиттік аймағы арқылы визасыз транзиттен өту құқығына ие.

Кеңес одағы

Түрікмен азаматтық авиациясы 1927 жылы, Шарджоу мен Ташауз арасында әуе қатынасы басталған жылы, Түрткүл және Ново-Ургенч елді мекендері арқылы (екеуі де Өзбек КСР-інде) ұшып өтті. Бұл бағыт үшін Германиядан төрт жолаушы тасымалдайтын Junkers F.13 ұшағы, сондай-ақ төрт жолаушылық советтік Калинин K 4 ұшағы сатып алынды. Бұл әуе компаниясында сегіз ұшақ болды. Кейін, 1932 жылы жолаушыларды тасымалдау үшін жаңа советтік ұшақтар сатып алынды. Калинин К-5 ұшағында алты, ал Туполев АНТ-9 ұшағында он екі орын болды. Түрікмен КСР әуе флотының осылай толықтырылуымен 1932 жылы Шарджоу әуежайында басқа елді мекендерде тоқтамай, Шарджоу-Ташауз бағытына тікелей қызмет көрсететін әуе бөлімі құрылды. Ашхабадтағы алғашқы әуежай ғимараты 1932 жылы салынды, ал 1934 жылдың соңында екі әуе бөлімі құрылды: біреуі Po 2 ұшақтарымен (ауыл шаруашылығына пайдалану үшін), ал екіншісі TB 3 ұшақтарынан (жүк тасымалы үшін) тұрды. Ғимарат 2013 жылы бұзылды. 2014 жылғы 26 наурызда шағын жолаушылар терминалы ашылды. Терминал 2013 көшесінде (Космонавт бульвары), автобус станциясының артындағы бұрынғы Түрікмен КСР әуежайының орнында орналасқан. Негізгі жолаушылар терминалы салынып біткенге дейін бұл терминал Ашхабадтан ұшып кететін және Ашхабадқа келетін жолаушыларға қызмет көрсетті. 2016 жылы негізгі терминал пайдалануға берілгеннен кейін, терминал ішкі рейстер мен чартерлік рейстерге пайдаланылды. Қазіргі уақытта жүк сақтау орны ретінде қолданылады.

Жаңа ғимарат (2016)

Түрікмен үкіметі 2012 жылы Ашхабадтағы әуежайды қайта құру үшін халықаралық тендер жариялады, ол "Оғуз хан" деп аталатын болды. Түрікменстанда 1990 жылдардың соңынан бері жұмыс істейтін түрік құрылыс компаниясы Polimeks тендердің жеңімпазы деп жарияланды. Жаңа әуежай 2016 жылдың 17 қыркүйегінде президент Гурбангулы Бердымухамедов тарапынан ашылды. Жобаның құны 2,3 миллиард доллар (1,7 миллиард евро) болды және ол сокол пішініндегі ерекше терминалдық дизаймен ерекшеленеді. Жаңа әуежайдың жылдық жолаушылар ағыны 14 миллион адамды, ал сағаттық жолаушылар ағыны 1600 адамды құрайды. Әуежайдың жалпы ауданы 350 000 м² және жолаушылар терминалы, VIP терминалы, жылына 200 000 тонна жүк тасымалдауға арналған жүк терминалы, жаңа әуе қозғалысын басқару мұнарасы (ATCT), үш тарамды ұшақтарға арналған техникалық қызмет көрсету ангары, жанармай құю станциялары, қосымша қызметтер, өрт сөндіру қызметі, ұшу симуляторы, жөндеу және техникалық қызмет көрсету ғимараттары, 3000 автомобильге арналған тұрақ, азаматтық авиация мектебі және медициналық орталық кіреді. Әуежайда сонымен қатар Airbus A380 және Boeing 747-8 сияқты кең корпусты, екі қабатты реактивтік ұшақтарды қабылдайтын 3800 метрлік екінші ұшу-қону жолағы да бар.

Мекемелер

Екінші санаттағы ILS және алаңшамен жабдықталған екі жасанды ұшу-қону жолағы бар, олардың көмегімен барлық типтегі ұшақтарды қабылдауға болады. Әуежайдың барлық қызметтері тәулік бойы жұмыс істейді. Әуежай құрамына жолаушыларды күту залдары, иммиграция, кеден, шекара бақылауы, тәулік бойы анықтама беру қызметі, VIP және CIP залдары, бизнес-клуб, (Түркменстан әуежолдарының) билет кассасы, дүкендер, барлар, жылдам тамақ сату орындары, валюта айырбастау пункті, жаңа багаж тасымалдау жүйесі, халықаралық телефон, ана мен балаға арналған бөлме және (Star Alliance әуе тасымалдаушылары мен Turkish Airlines) кеңселерi кіреді.

Жол

Әуежай М37 тас жолының жанында орналасқан және төрт қатарлы тас жол арқылы оған қосылады. Әуежайда терминалға арналған тұрақ, қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді тұрақтар бар. Жеке көлігімен келген жолаушылар терминал бойындағы көп қабатты (көбінесе жер астындағы) тұрақтарға машинасын қоя алады.

Такси

Ашхабад әуежайында "Автомобиль Улаг Хызматы" компаниясы қызметтер ұсынады.