Кіріспе

1990 жылы түсірілген Волкер Шлёндорфтың фильмі

"Қыздың ертегісі" – 1990 жылы түсірілген дистопиялық фильм, ол канадалық автор Маргарет Этвудтың 1985 жылы жарық көрген, осы аттас романы негізінде жасалған. Фильмді Волкер Шлёндорф режиссерлік еткен, басты рөлдерде Наташа Ричардсон (Офред), Фэй Дунауэй (Серена Джой), Роберт Дювалл (Командир), Айдан Куинн (Ник) және Элизабет МакГоверн (Мойра) сомдаған. Сценарийін драматург Харольд Пинтер жазды. Бұл романның алғашқы бейімделуі, ал 2017 жылы ілесе бастаған Hulu телесериалы одан кейін жарық көрді. "Қыздың ертегісі" фильмінің түсірілімі көптеген қиындықтарға тап болды, сценарист Харольд Пинтер түпнұсқа сценарийінен маңызды өзгерістер енгізілгендіктен, соңғы нәтижеге наразы екенін білдірді. Пинтер сценарийдің тек бір бөлігін ғана жазды және режиссер мен авторға өзгерістер жасауға толық еркіндік берді. Ол өзінің есімін титрлерден алып тастауға тырысты, бірақ бұл әрекеті сәтсіз аяқталды. Фильмге сыншылар аралас баға берді, Rotten Tomatoes сайтында 30% мақұлдау көрсетілді, ал сыншылар фильмнің мәні мен тақырыптарына қатысты күмән білдірді.

Сюжет

Жақын болашақта Ғилақад республикасында (бұрынғы Америка Құрама Штаттары) соғыс өршіп жатыр, ал ластану халықтың 99% -ын тұқымсыз етті. Кейт күйеуі Люк пен қызы Джиллмен бірге Канадаға көшіп кетуге тырысатын әйел. Олар шекарадан өтпек болып, топырақ жолмен жүргенде, Ғалақад шекара күзетшілері оларға кері бұрылуға бұйырады, әйтпесе олар оқ атып өлтіреді. Люк олардың отын тартып, Кейтке қашуды айтады, ол да атылады. Кейт тұтқындалады, ал Джилл елге адасып, ертіп жүрмейтін болып кетеді. Билік Кейтті басқа бірнеше әйелдермен бірге оқу орнына алып барады, онда әйелдер құл болып дайындалады, олар елдің діни фундаменталистік режимін басқаратын артықшылықты, бірақ құнарсыз жұптардың кәнизактары болып табылады. Ол Ескі Келісімдегі ортодоксалдылықпен скриптпен топтық ән айту және ырымдық зорлық-зомбылықпен араластыратын Қызметші қыздар культіне ілесуге қарсылық көрсеткенмен, Кейт көп ұзамай "Командирдің" (Фред) және оның суық, икемсіз әйелі Серена Джойдың үйіне тағайындалады. Ол жерде оған "Офред" ("Фредтің") деген ат қойылады. Командирдің соңғы кәнизагы ретінде оның рөлі эмоциясыз, ол Серенна Джойдың аяқтары арасында жатыр, ал Командир оны зорлайды, екеуі де ол бала туады деп үміттенеді. Кейт бұрынғы өмірін үнемі сағынады, бірақ күйеуінің өлімі мен қызының жоғалуы туралы түстер оны қинайды. Бір дәрігер Ғалақадтың көптеген жетекшілері әйелдері сияқты құрсақ көтермейтіндер екенін түсіндіреді. Балалы болуды қатты қалаған Серена Джой Кейтті неке адалдығын бұзу үшін жазалауды (аяулау арқылы өлім) тәуекелге салуға көндіреді. Кейт бұған келіскенде, Серена Джой Кейтке қызы Джиллдің тірі екенін айтады және басқа Командирдің үйінде тұрғанын көрсететін фотосуретті ұсынады, бірақ Кейтке қызын ешқашан көре алмайтынын айтады. Командир Кейтке жақындауға тырысады, егер ол өзін көбірек рахаттаса, ол жақсы қызметші болады деп сезінеді. Кейттің кітапханашы ретінде жұмыс істегенін пайдаланып, ол оған заттар алуды қиындатады және оған жеке кітапханасына кіруге мүмкіндік береді. Алайда, түнгі сапар кезінде командир Кейтпен рұқсатсыз жыныстық қатынасқа түседі. Серен Джой таңдаған екінші адам Ник болып шықты, Командирдің жанашыр шофері. Кейт Никке жақын болып, ақырында балаға толғады. Кейті ақырында командирді өлтіреді, содан кейін оны алып кетуге полиция бірлігі келеді. Полицейлерді үкіметтің құпия полициясы - "Көздер" тобының мүшелері деп ойлап, ол олардың Ник де қатысатын қарсылық қозғалысының (Mayday) сарбаздары екенін түсінеді. Кейін Кейт олармен бірге қашып кетеді, эмоционалды сахнада Никпен бөліседі. Енді тағы да еркін және киімсіз киім киіп, бірақ белгісіз болашаққа тап болған жүкті Кейт көліктік трейлерде жалғыз өмір сүреді, ал көтерілісшілерден барлау мәліметтерін алады. Ол өзінің және Никтің қайта қосылатынына үміттеніп, көтерілісшілердің көмегімен қызын табуға шешім қабылдайды.

Жазу

Стивен Гейлдің "Ақ кесу" атты кітабында жазылғандай, "Қызметші қыздың ертегісінің соңғы нұсқасы Пинтердің басқа фильмдеріне қарағанда оның сценарийінен туындаған нәтижеге жақын емес. Ол сценарийдің тек бір бөлігін жазды: хабарлама бойынша, ол "шаршаудан сценарий жазуды тоқтатты". Фильмге өте наразы болғандықтан, ол өзінің атын титрлерден алып тастауға тырысты (1994 жылы ол маған бұл фильмдегі оның сценарийінен болған үлкен ауытқуларға байланысты екенін айтты), бірақ оның аты сценарийші ретінде қалып қойды". Гейл былай деп жалғастырады: "Фильм түсіріліп жатқан кезде, түпнұсқа режиссер Карел Рейзді ауыстырған режиссер Волкер Шлёндорф Пинтерге қоңырау шалып, сценарийге өзгерістер енгізуді сұрады". Дегенмен, "Пинтер сол кезде өте шаршағанын еске түсіріп, Шлёндорфқа қайта жазулар үшін Атвудқа хабарласуын ұсынды. Ол режиссер мен авторға қалаған өзгерістерін қабылдауға толық еркіндік берді, себебі, оның пікірінше, "еңбекқор автор өз жұмысын бұрмалағысы келмейді". Соңында, Атвуд ғана емес, түсірілімге қатысқан көптеген адамдар да өзгерістер енгізді". Ол былай деп қосады: "Ең бастысы, ол сценарийін жариялаудан бас тартқан "Қызметші қыздың ертегісі" және сол себепті атын қоюдан бас тартқан "Күннің қалдықтары" (84н3)".

Пинтердің сценарийі

Кристофер Хадгинс "Пинтер өзінің аяқталған үш киносценарийін – "Қыздың әңгімесі", "Күннің қалдықтары" және "Лолита" – жариялаудан бас тартқан себептерін" одан әрі талқылайды. Хадгинс олардың барлығын "фильмдерді түсіруге қолданылған сценарийлерге қарағанда айқын басымдығы бар" "шебер киносценарийлер" деп есептейді; әлдебір сәттілікке қарыздымыз ("әр түрлі бақытты жұлдыздарға шүкір"), ол "Бұл Пинтердің киносценарийлері енді жеке коллекцияларда ғана емес, сонымен қатар Ұлыбритания кітапханасындағы Пинтер мұрағатында да қолжетімді" дейді. Бұл эсседе, ол алғаш рет 2006 жылдың наурызында Италияның Турин қаласында өткен 10-шы Еуропа театр сыйлығының симпозиумында – "Пинтер: құмарлық, поэзия, саясат" тақырыбында – баяндама жасаған. Хадгинс "осы үш жарияланбаған киносценарийді бір-бірімен салыстырып зерттейді" және "Пинтердің бейімделу процесі туралы бірнеше қызықты ойлар ұсынады".

Фильм түсіру орындары

Ағашқа ілу сахнасы Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласындағы Дьюк университетінің кампусындағы Дьюк шіркеуінің алдында түсірілді. Бірнеше сахна Солтүстік Каролина штатының Рали қаласындағы Сент-Мэри мектебінде түсірілді. ("The Staircase" осы фильмге және Паттерсон үйіне орын ретінде қолданылды.)

Қабылдау

Rotten Tomatoes 23 сыншының 7-сі фильмге оң пікір білдіргенін, орташа бағасы 4.9/10 және мақұлдау деңгейі 30% болғанын хабарлады. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың екеуін беріп, "фильм не айтқысы келіп тұрғанына нақты көз жеткізбедім" деп жазды және "фильмнің соңында біз үлкен тақырыптар мен терең ойлардың, сондай-ақ жақсы ниеттердің бұлыңғырланып бара жатқанын сезінеміз" деді. Entertainment Weekly журналына жазған мақаласында Оуэн Глейберман фильмге "C-" бағасын беріп, "көру жағынан әсерлі" екенін, бірақ "кітаптағыдай параноидтық әуесқойлық" екенін айтты. National Review журналының Джон Саймон "Қыз құлының әңгімесін" "жетілмей және жалықтыратын" деп сипаттады.

Пайдаланылған әдебиеттер

Биллингтон, Майкл. Гарольд Пинтер. Лондон: Фабер және Фабер, 2007. (13). Жаңартылған 2-ші басылымы. Гарольд Пинтердің өмірі мен шығармашылығы. 1996. Лондон: Фабер және Фабер, 1997. (10). Басып шығарылды. Гейл, Стивен Х. Шарп Кот: Гарольд Пинтердің сценарийлері және көркемдік процесс. Лексингтон, Кентукки: Кентукки университетінің баспасы, 2003. (10). (13). Басып шығарылды. –––, ред. Гарольд Пинтер фильмдері. Албани: СУНИ П, 2001. Басып шығарылды. [Эсселер жинағы; «Қызметші қыздың ертегісі» туралы эссе жоқ; 1, 2, 84n3, 125 беттерде айтылған.] Хадгинс, Кристофер С. «Харольд Пинтердің жарық көрмеген үш сценарийі: Қызметші қыздың ертегісі, Күннің қалдықтары, Лолита». The Pinter Review: Нобель сыйлығы / Еуропа театр сыйлығы томы: 2005–2008. Ред. Фрэнсис Гиллен және Стивен Х. Гейл. Тампа: Тампа университетінің баспасы, 2008. 132–39. (қатаң мұқаба). (жұмсақ мұқаба). Басып шығарылды. Джонсон, Брайан Д. «Жоғары шайқас: Қызметші қыздың қиын уақыты». Maclean's, 26 ақпан 1990. Басып шығарылды. Портман, Джейми (CanWest News Service). «Қызметші қыздың ертегісі емес: Наташа Ричардсон ашық сөйлейтін мансапқа ие». Canada.com. CanWest News Service, 18 наурыз 2009. Желілік ресурс. 24 наурыз 2009.