Кіріспе

Неміс астрономы және астрофизигі Пол тен Брюггенкате (24 ақпан 1901 – 14 қыркүйек 1961) – неміс астрономы және астрофизигі болған.

Жастар және білім беру

Тен Брюггенкате Швейцарияның Ароса қаласында дүниеге келді және Швейцария, Нидерланды және Германияның бірнеше мектебінде оқыды. Ол Мюнхен университетінде докторантурасын оқып, Хьюго фон Зеелигердің жетекшілігімен докторлық диссертациясын бастады. Бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты Зеелигер докторлық диссертацияларын Ханс Кинлеге тапсыруға мәжбүр болды. Тен Брюггенкате Мюнхен университетін бітірді және 1924 жылы Ханс Кинлемен бірге Геттинген университетінің обсерваториясына көшті. Тен Брюггенкате 1926 жылға дейін Геттинген университетінде ассистент болып жұмыс істеді, содан кейін Жаваға сапарлады. Ол онда голланд астрономы Джоан Воутемен Лембанг маңындағы Босша обсерваториясында жұмыс істеді және Цефеидтік айнымалы жұлдыздарды зерттеуді бастады. Босша обсерваториясында екі жыл жұмыс істегеннен кейін, ол АҚШ-та Маунт-Уилсон обсерваториясына және Гарвард колледжінің обсерваториясына барды. 1929 жылы ол Солтүстік Германиядағы Грайфсвальд университетіне көшті, онда 1935 жылы Цефеидтік айнымалы жұлдыздар тақырыбы бойынша ғылым кандидаты (habilitation) дәрежесін алды. Осы жұмыстың көп бөлігі Лембангте жүргізілген байқауларға негізделген.

Академиялық мансап

1935 жылы Тен Бруггенкате Потсдам обсерваториясының бас астрономы болды. Сол кезде Потсдамдағы ең құнды құрал – Эйнштейн мұнарасындағы күн телескопы болды. Сол кезден бастап Тен Бруггенкатетің зерттеулерінің басты бағыты Күнге ауды. 1941 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, ол Геттинген университеті обсерваториясының директоры болды. Күнді бақылауға деген қызығушылығынан, ол жаңа күн телескобын іздеді. Геттингеннің оңтүстік-шығысында орналасқан Хайнбергтегі бар обсерватория аймақтағы ең қолайлы орын болды. Әскерилердің қысқа толқынды радиобайланысқа Күннің әсеріне деген қызығушылығы соғыс жылдарында осы обсерваторияның салынуына мүмкіндік берді. Әскери демеушілік және Тен Бруггенкатетің Потсдамдағы күн телескобы туралы терең білімі жаңа телескоптың құрылысына көмектесті. Соғыстан кейін бақылаулар жалғасты. Тен Бруггенкате Германиядағы көбінесе бұлтты аспанмен салыстырғанда ауа райы қолайлырақ болған Швейцарияда екінші күн обсерваториясын құрды. Локарно обсерваториясы 1950 жылдардың соңында жоспарланып, салынды. Тен Бруггенкате 1958 жылдан 1961 жылға дейін Геттинген ғылым академиясының президенті болды. Тейде обсерваториясында Кипенхейер Күн физикасы институтының телескоптары да орналасқан. Ай бетіндегі Тен Бруггенкате кратері оның құрметіне аталған.