Кіріспе

Celemantia (немесе Kelemantia; қазіргі сайт атауы Leányvár) – қазіргі Iža муниципалитетінің (Hun: Izsa) аумағында орналасқан, Словакиядағы Комарнодан шығысқа қарай 4 шақырым жердегі римдік кастеллум және елді мекен. Бұл қазіргі Словакиядағы ең ірі белгілі римдік кастеллум. Ол Рим лимесінің, империяның шекаралық аймағының бір бөлігі болды. 2-ші ғасырда Claudius Ptolemaios бұл аймақтағы "Celemantia" атты германдық елді мекені туралы айтқан. Ол кастеллумның жанындағы азаматтық елді мекеннің қалдықтарымен немесе басқа белгісіз елді мекендермен сәйкес келуі мүмкін, немесе кейбір тарихшылардың пікірінше, бұл атау кастеллум мен азаматтық елді мекеннің қалдықтарына бірдей қатысты. Кастеллумның құрылысы 1-ші ғасырдың екінші жартысында басталды. Ол Маркоман соғыстары (166–180 жж.) кезінде жаулап алынып, германдық тайпалар тарапынан өртеліп, кейін қайта салынды. Шамамен 400 жылға қарай (Ұлы көш-қон кезеңінің басталуы) құлауға ұшырады. 18-ші ғасырдың соңына дейін қираған орындары анық көрініп тұрды, бірақ содан кейін адамдар Комарнодағы қамал мен басқа да ғимараттарды салу үшін олардан тастарды пайдаланды. Жергілікті аңыз бойынша, римдік әскер Валентин бұл қамалға әйелдерін ұстаған. Бұл қияли оқиға венгр тілінде "Қыз қамал" деген мағына беретін Leányvár атауының шығуын түсіндіреді. Дегенмен, бұл атау, мүмкін, қамалдың қираған қалдықтарын Венгрия королі Бела IV-нің Маргитсигет доминикан монахтарына сыйға тартқандығымен байланысты, олар кейіннен олардың арасында шағын бекініс салған. 2021 жылдың шілдесінде Целемантия Рим империясының Дунай лимесінің батыс бөлігінің құрамында ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді.