Кіріспе

Үндістандағы өзен.

Курс

Анандапурде өзен жазыққа еніп, Ахуапада дельталық аймақ жасайды. Өзен, Чандабали маңындағы Дхамра сағасында Брахмани өзенімен қосылғаннан кейін Бенгал шығанағына құйылып, белгілі бір қашықтықты жүзеді. Өзеннің 65 саласы бар, олардың 35-і сол жағынан, ал 30-ы оң жағынан қосылады. Одишадағы өзен алабы сегіз ауданның 42 аймағында орналасқан. Буди, Канджори, Амбаджара, Мушал, Кусей, Саланди – Байтарани өзенінің бірнеше салалары.

Орналасқан жері

Өзен бассейнінің басым бөлігі Одиша штатында орналасқан, ал жоғарғы ағысының шағын бөлігі Жаркханд штатында. Шығыс Гаттардың батыс беткейіндегі Жоғарғы Байтарани алабы, Панпош-Кеонжар-Паллахара платосын қамтиды және Одишаның бес маңызды морфологиялық аймағының бірі – "Орталық плато" құрайтын екі платоның бірі болып табылады.

Плотиналар мен бөгеттер

Байтарани және оның ірі саласы Саланди өзендеріндегі бөгеттер мен тоғандар суғаруға қолданылады. Құрылысы жоспарланған Бхимкунд және Жоғарғы Байтарани көп мақсатты жобалары осы өзен мен оның салаларында одан да көп бөгеттер салуды көздейді, олар арқылы қосымша жерлер суғаруға мүмкіндік алады. Жаңа тоған Анандупур қаласының жанында салынды және Одиша штатының бас министрі Навин Патнаик тарапынан ашылды.

Су тасқыны

Байтарани бассейнінде су тасқыны үнемі болып тұрады. Өзен жағасында тұратын халықтың өмірі мен мүлкіне қауіп төнеді. 2005 жылдың шілде айында екі күн жауған жаңбыр өзеннің арнасынан асып, Жажпур және Бхадрак аудандарының 220 ауылында 140 мың адамға әсер етті. Кем дегенде екі жерде бөгеттер бұзылып, адамдар суға шағылысып, көптеген өмірі мен мүлкіне зор зиян келді. Бхимкундта бөгет салу жұмысы ұзақ жылдардан бері тоқтап тұр. Дельталық аймақта өзен төсегін қазу және бөгеттер салу сияқты ұсынылған шаралармен қатар, ағыс бойындағы жерді пайдалану мәселелері де шешілмей отыр, және осы мәселеге қазірге дейін ешқандай назар аударылмаған.

Өнеркәсіп және су сапасы

Бенгал шығанағына су ағып кіруінің нәтижесінде, өзеннің аяғына жақындаған сайын суы тұзды болады. Байтарани алқабы, бай минералды және ауыл шаруашылығы ресурстарымен, сондай-ақ арзан жұмыс күшінің болуымен, түрлі өнеркәсіптерді құру және жұмыс істеу үшін өте қолайлы жағдай жасады. Дегенмен, өнеркәсіптік, ауыл шаруашылығы және кен өндіру салаларындағы басты даму шаралары су сапасының нашарлауына маңызды үлес қосты.

Мәдени әсері

Бұл Баласор ауданы мен Бөлінбеген Катак ауданының арасындағы шекараның бір бөлігін құрайды. "Онда шомылып, садақа берген адам Яманың азабынан мәңгілікке құтылады" деген мәтел бар. Жажпур ауданы – Байтарани өзенінің нығматы. Тарихи дәлелдер осы өзеннің жағасында ерте цивилизация болғанын көрсетеді. Қазіргі кезде аудан маусымдық жаңбыр кезінде жиі болатын үлкен су тасқындарына ұшырауда.