Ирландиядағы қасиетті құдық пен шіркеу: Наomh Dúileach шіркеуі

Кіріспе

Қасиетті құдықпен шіркеу, Дублин округі, Ирландия

Сент-Дулаг шіркеуі – Ирландияда әлі күнге дейін қолданылып келе жатқан ең көне тас шатырлы шіркеу. Ол Дублин қаласынан шамамен 10 километр қашықтықта, Балгриффин кентінің солтүстігінде, Фингал аймағында және дәстүрлі Дублин округінде орналасқан, "Балгриффиндегі Сент-Дулаг шіркеуі" деп белгіленген. Оның кешеніне қасиетті құдық үстінде салынған сегізбұрышты крещениелік (баптистерий), Ирландиядағы жалғыз сақталған жеке крещениелік және су қоймасының үстіндегі тас құрылыс кіреді. Сент-Дулаг – Ирландия шіркеуінің "Малахайд, Портмарнок және Сент-Дулаг" біріккен приходтарындағы екі шіркеудің бірі.

Тарих және мәртебесі

Шіркеудің ең көне бөлігі XII ғасырдан бастап ортағасырлық кезеңге жатады және кішкентай монахтар мекені болған деп саналады. Дегенмен, осы орында жүргізілген зерттеулерге сәйкес, христиандық қызмет Сент-Патрик заманына дейін барып жетеді. Хадсон (2005) Дублин корольдігінің патшасы Ситрик Сент-Дюло, Портрейн және Ричрейн (вероятно, Ламбей аралы) жерлерін Қасиетті Троицаға (Христос шіркеуінің кафедралық соборы, Дублин) сыйға бергенін мәлімдейді. 1179 жылы Папа Александр III Дублин архиепископы Лоренс О’Тулге «Клохардағы шіркеу жерлерін» берді, яғни ол жер шіркеуге тиесілі болды, бірақ ғимарат туралы ешқандай мәлімет жоқ. Паптық құжаттағы басқа орындарда ғимараттар көрсетілген, бұл Сент-Дюлода сол кезде пайдалы ғимарат болмаған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Сол кезде Қасиетті Августин канондары Христос шіркеуін басқарды. Қазіргі ғимараттың құрылысы осы шақта басталған болуы мүмкін. Алайда, 14-шы ғасырдың басындағы паптық салық тізімдерінде Сент-Дюлодағы шіркеу туралы ешқандай ақпарат жоқ. 1406 жылға дейін ғана Сент-Дюлодағы шіркеу туралы алғашқы нақты мәліметтер келтірілді, сол кезде Армағ архиепискобы Дублин епархиясындағы Сент-Дюло шіркеуіне барып, жергілікті капеллан Юстас Рошке күнәларын мойындаған және шіркеуге төлем жасағандардың барлығына кешірім берді. Рейчел Мосс бұл шіркеудің ортағасырлық ғимараттың шығыс бөлігі екенін айтады және жиналған қаражат ғимаратты кеңейтуге түрткі болған болуы мүмкін деп болжайды. Осының бәрінен қазіргі ғимараттың құрылысы Рим папасы Қасиетті Троицаға жер бергеннен кейін көп ұзамай басталған, ал келесі ғасырларда әртүрлі баяндамаларға негізделген болжамдар бойынша қосымшалар мен өзгерістер енгізілген болуы мүмкін. Англия реформациясынан кейін шіркеу мен оның мүлкі ресми шіркеудің бақылауына өтті. Рим-католик халқының көпшілігі өз қызметтерін басқа жерде, көбінесе жеке үйлерде өткізуге мәжбүр болды. Бұл дәстүрлі рәсім шіркеуде кем дегенде 18-ші ғасырға дейін сақталды. 1974 жылдан бері Донахмедедегі Қасиетті Троица шіркеуі сол ауданның рим-католик тұрғындарына, соның ішінде кейінірек салынған Клонгриффин және Балгриффинге қызмет көрсетуде.

The oldest part of the church as it stands is medieval dating from the 12th century, and believed to have been home to a small monastic settlement. However, according to studies on the site, Christian activity here dates back to the time of St. Patrick. Hudson (2005) states that King Sitric of Dublin gave land at St Doulough's, Portrane and Reachrain (probably Lambay Island) to Holy Trinity (Christ Church Cathedral, Dublin). In 1179, Pope Alexander III gave the "church lands at Clochar" to Laurence O'Toole, Archbishop of Dublin, so it was already church land but there was no mention of a building. In regard to the other sites mentioned in the papal document, buildings are noted, suggesting that there may have been no useful building then at St Doulough's. The Canons Regular of St Augustine had by then been administering Christ Church. It seems possible that construction of the present building started about that time. However, there is no mention of a church at St Doulough's in the papal taxation lists of the early 14th century. It is not until 1406 that the first definite mention of a church at St Doulough's is made, when indulgences were granted by the Archbishop of Armagh to all who visited the church of St Doulough in the diocese of Dublin and confessed their sins to the resident chaplain Eustace Roche, and made a payment to the church. Rachel Moss believes that the church referred to is the eastern end of the medieval building and speculates that the funds generated may have then spurred building expansion. It seems likely from all this that construction of the present building started soon after the granting of the site to Holy Trinity by the Pope, and that additions and alterations were made in succeeding centuries, the dates of which are guesswork based on various narratives. Following the English Reformation, the church and its assets came into the control of the Established church. The majority Roman Catholic population was obliged to conduct its services elsewhere, often in private accommodations. There was a regular "pattern" held at the church until at least the 18th century. Since 1974, the church of the Holy Trinity in Donaghmede has served the Roman Catholic parishioners of that area, including later built Clongriffin, and Balgriffin.

Сент-Дулаг

Сент-Дюлаг (Наом Дулич) туралы көп мәлімет белгілі емес, ол шіркеуге есімін берген. Ол шамамен 7 ғасырдың басында өмір сүрген, усақ тіршілік көретін / анкорит болған деп саналады. Ол шіркеуге жақын шағын бөлмеде жеке өмір сүрген және сыртқы әлеммен байланысы аза болған. Анхоризм кельт шіркеуінің ерекшелігі және Ирландияның ерте христиандығы мен Шығыс шіркеулері арасындағы көптеген қызықты ұқсастықтардың бірі. Сент-Дюлагтың тарихы туралы ешқандай жазба қалмаған, оның өмір сүрген мерзімі болжамдарға негізделген. Ривз (1859) Сент-Дюильхтың қасиетті шежірелерде Синеллдің ұлы Малахтың ұлы ретінде, ал Фергус Мак Россадан тараған сегізінші ұрпақ ретінде есімдерінің тізімінде кездесетінін айтады. Ривз сондай-ақ Сент-Мобиді (Leabhar Laighin, Лейнстер кітабында айтылғандай) Сент-Дюильхтың інісі ретінде атайды. Тигернах 630 жылы Сент-Мобидің қайтыс болғанын жазған, сондықтан Ривз шамамен 600 жылды Сент-Дюильхтың өмір сүрген кезеңі деп есептейді. Донегал мартирологиясында оның Конмак ұрпағынан, Фергустың ұлы, Ростың ұлы, Рудхрайддің ұлы екендігі айтылады, ал Клохар оның шіркеуінің аты ретінде берілген. Грангегорманның гаэл тіліндегі атауы – Cill Duiligh, бұл оның осы жермен байланысы болғанын көрсетеді. Сент-Дюильхқа сілтеме жасайтын басқа да ерте құжаттар бар (Рейчел Мосс, 2003), ал бұл орын 1500 жылдардың соңына дейін көптеген құжаттарда Клохар деп аталған. Шіркеу туралы ең алғашқы тарихи мәліметтер 9 ғасырда Оенгус мартирологиясында жазылған; бұл мәтінде шіркеу Дуильх Каин Клошаир деп аталған. Сент-Дюлаг туралы алғашқы жазбалар аз, бірақ аңыз бойынша ол анкорит болған. Христиан шіркеуінің күнтізбесінде ол «Епископ және Мойындалған» деп сипатталған, бұл оның діни қызмет атқарғанын көрсетеді. Кейінірек Сент-Дюлагта тұрған Евстас Рош та мойындалған, ал 1406 жылғы жазбада оған мойындаған және шіркеуге қайырымдылық жасағандарға кешірім берілгені айтылған. Дюлаг есімінің шығу тегі туралы басқа да пікірлер болған, бірақ олар сенімсіз болған. Доктор Ледвич, «Ирландияның ежелгі ескерткіштері» еңбегінде, 1833 жылғы «Дублин Пенни Журналында» келтірілгендей, шіркеуді норвег Сент-Олаве негізін салған, ал оның есімі бұрмаланып Дюлаг болып кеткен делінген. Шындығында, Ұлыбританияда норвег әулиесіне арналған бірнеше шіркеу бар. Дегенмен, бұл ғимараттың архитектурасы ирландиялық екеніне келісім бар. Доктор Ледвич шіркеудің батыс жағы шығыс жағына және мұнараға қарағанда ескірек деп санайды. Доктор Ледвич кейбір терезелердің шектері әртүрлі жерлерден жиналған (немесе тоналған, норвегтерге тән екені айтылған) әртүрлі оюлы тастардан жасалғанын көрсеткен. Қалай болғанда да, бұл тастардың норвегтерден кейін көп уақыт өткен соң қайта орналастырылғанын өзгерістер тізбегі көрсетеді. Алайда, доктор Ледвичтің шіркеуді негіздеген әулие және оның құрылыс мерзімі туралы пікірлері Ривз, Мосс және Харбисонның зерттеулерімен жоққа шығарылды. Орынның солтүстігінде иірілген ор қазылған. Бұл 6 немесе 7 ғасырға дейін салынған деп есептеледі (Рейчел Мосс, 2002) және христиандық қоныс пен зират болғанын көрсетеді. Сент-Дюлаг сол кезде осы орында тұруы мүмкін. 2015 жылы Grassroots Archaeology компаниясы жүргізген қазба жұмыстары бұл теорияны жоққа шығармайды және бір кезде бүкіл орынды дөңгелек ор қоршағанын көрсетеді. Grassroots Archaeology жүргізген зерттеулер шіркеудің батысындағы, жолға жақын жердегі ортағасырлық орға жақын жердегі бір нүктеге бағытталған. Жолдың осы жерде шіркеуден бұрылуы осындай ерекшеліктің болуын көрсетеді. Сент-Дюлагтың мерекесі 17 қарашада аталады.

Very little is known of St Doulagh (Naomh Dúileach) who gave his name to the church. It is calculated that he lived in the early 7th century and was a hermit/anchorite. He is said to have lived isolated, in a cell attached to the church, and to have had only minimal contact with the outside world. Anchoritism was a feature of the Celtic church and one of many interesting points of similarity between Ireland's early Christianity and the Eastern churches. There is no extant history of St Doulough, and his dates are a matter for conjecture. Reeves (1859) stated that St Duilech is mentioned in Sacred Genealogies as the son of Malach, son of Sinell, and eighth in descent from Fergus Mac Rossa who is supposed to have lived in Christian Ireland. Reeves also mentions a St Mobhi (as told in the Leabhar Laighin, Book of Leinster) as an uncle of St Duilech. St Mobhi's death was mentioned by Tighernach as 630, and thus Reeves assigns the year 600 as approximately the time St Duilech lived. The Martyrology of Donegal says he was of the race of Conmac, son of Fergus, son of Ros, son of Rudhraidhe, and Clochar is given as the name of his church. The Gaelic for Grangegorman is Cill Duiligh, which suggests he had a connection with that place. There are other early documents that refer to St Duilech of Clochar (Rachel Moss, 2003) and the site is referred to as Clochar in many documents up to the late 1500s. The earliest historical reference to the church dates from the ninth century, in The Martyrology of Oengus; in that text, the church is called Duilech Cain Clochair. The early documentation of St Doulough is sketchy, but legend has it that he was an anchorite. In the Calendar of Christ Church, he is described as ‘Episcopus and Confessor’, suggesting a ministry. A later anchorite, resident in St Douloughs, Eustace Roche, was also a confessor and the record of 1406 states that indulgences were granted to those who confessed to him and made a donation to the church. There was an alternative view of the origins of the name Doulough, but it was more tenuous. Dr Ledwich, in Antiquities of Ireland, is quoted in an 1833 edition of the Dublin Penny Journal to the effect that the church was founded by St Olave, a Norseman, and that this name was corrupted to Doulough. Indeed, there are a number of churches in Britain dedicated to the Norse saint. However, the architecture of this building is agreed to be Irish. Dr Ledwich took the view that the western end of the church was much older than the eastern end or the tower. Dr Ledwich pointed out that the framing of some windows suggests that they were made by assorted carved stones gathered (possibly pillaged, which is what Norsemen were said to be prone to) from various sites. In any case, further re arranging of these stones in times long after the Norsemen, is indicated by a sequence of alterations. However, Dr Ledwich's views of the founding saint and the dating of the church have been disproved by recent scholarship, especially by Reeves, Moss and Harbison. There is a curved ditch to the north of the site. This is thought to date from the 6th or 7th century (Rachel Moss, 2002) and indicates a Christian settlement and graveyard. St Doulough could have occupied the site at that time. Excavation work on the ditch by Grassroots Archaeology in 2015 at least does not disprove this theory, and suggests that a circular ditch once enclosed the entire site. The investigation by Grassroots Archaeology centred on a spot to the west of the church, by the road entrance where there was a ditch in medieval times. The fact that the road curves away from the church at this point suggests such a feature. The feast day of St Doulagh is November 17.

Бальгриффиндегі Қасиетті Самсон шіркеуі

Балгриффинде Уэльстің киелісі – Сант Самсонға (Долдың Самсоны) арналған ежелгі шапель болған. Кейде киелі Самсонға Сент-Дулаг монастырын құрған деген дұрыс емес пікірлер кездеседі. Шапель 1543 жылы Сент-Дулаг шіркеуімен біріктірілді, ал 17 ғасырда тастап кетілген шапель қирап, орнынан жойылды. 10 ғасырға жататын шіркеудің іздері, жақында ауылдан 400 метрдей қашықтықта, «шіркеу алаңдары» деп аталатын жердегі қазба жұмыстары кезінде табылды. Балгриффиндегі жаңа тұрғын үйлер Сент-Самсонның есімімен аталып жатыр.

Шіркеу

Негізгі тарихи ғимарат 48 футқа 18 фут көлемде, және цементпен бекітілген жалпақ тастан жасалған қос шатыры бар. Ішкі және сыртқы, көмкершік пішіндес шатыр арасындағы кеңістік пайдалануға жарамды. Шатырдың ортасында кішкентай тас мұнара орналасқан. Оңтүстік жағында қалың аркасы бар кішкентай есік және екі жағында тегіс аркалардың іздері сақталған. Ішінде Әйіп Дұлақтың бейіті деп есептелетін кішкентай бөлме және бұрынғы негізгі құдайға табыну орны болған үлкен бөлме бар, сондай-ақ жоғарғы қабатқа және мұнараға бағыттайтын баспалдақ бар. Баспалдақ бойында приорының бөлмесі, одан кейін дін қызметкерлері тамақтанған және ұйықтаған мүмкін жері орналасқан. 1864 жылы қазіргі заманғы шіркеу құрылысы қосылып, 1865 жылы қасиеттендірілді.

Қасиетті құдық, баптистр және бассейн

Сент-Дулагтың кешені шіркеуден тыс жатқан және жолға сәл жақын орналасқан, топыраққа батып кеткен тас қоршауды қамтиды. Оның ішінде Сент-Дула құдығы деп аталатын бұлақты жауып тұрған сегізбұрышты ғимарат бар. Ғимараттың сыртында тас орындықтары бар ашық ауадағы шомылу алаңы орналасқан, онда бұрынғы кезде қарашаның 17-сі күні зыяратшылар жиналатын. Сегізбұрышты ғимаратқа шомылдыру орны болған деп есептеледі, ол Ирландиядағы жалғыз сақталған дербес шомылдыру орны, ал оның жанындағы алаң ересектерді толық суға батыру үшін пайдаланылған болуы мүмкін. 1609 жылы жоғалып кеткен Feltrim ауылының бір тұрғыны шомылдыру орнын жөндеп, Сент-Патрик, Сент-Дула, Сент-Бриджит және Сент-Колумкилл сияқты қасиеттілердің фреска суреттерімен безендірген. Бойн шайқасынан кейін сэр Ричард Булкелидің әскерлері фрескаларға зақым келтірген. Топыраққа батып кеткен қоршаудан тысқары, қысқа жолмен төмен қарай баспалдақпен кішкене тікбұрышты тас ғимаратқа түсуге болады, онда Сент-Кетерина тоғаны орналасқан. Бұл орын да шомылдыру рәсімдері үшін қолданылған болуы мүмкін. Ол Сент-Дула құдығымен жер асты байланысы арқылы қосылған, ал бір ғана бұлақ екеуін де сумен қамтамасыз етеді.

Крест

Сондай-ақ, кіреберісте жергілікті емес граниттен жасалған крест бар.

Ғимараттың қызметі

Мосс (2003) пікір білдірді, осы ғимараттың оңтүстік-шығыс бөлігі, қазір «Оратория» деп аталады, алдымен салынған. Ең болмағанда, бұл тұруға арналған орын-жай болған, мүмкін шіркеу ретінде де пайдаланылған. Жер қабатында, Ораторияның батысында, жеке кіреберісі бар шағын бөлме орналасқан. Бұл жерде қосымша дін қызметкері немесе шөлге кеткен адам тұрған болуы мүмкін. Ортағасырлық Ирландияда мұндай бөлме шіркеудің батыс жағына монахтар ережелерін сақтайтын, шіркеуге бекітілмеген адам үшін қосылатын еді (О’Киф, 2015). Мүмкін, мұнара үйінің құрылысы 1406 жылы шіркеуге байланысты индульгенция беру арқылы қажетті қаражат жиналғаннан кейін басталған. Әрине, қамалдың мақсаты қарапайым тұрғын жайдан өзгеше. Ораторияның солтүстік-батыс бұрышында екі аркадан тұратын арка бар. Бұл мұнара үйі салынған кезде үлкен қауымды сыйдыру үшін осы жерге аралық салынғаны туралы болжамдарға әкелді. 1406 жылы нормандықтар өздерінің ықпал аймағында, «Пле» аймағында бекем орныққан. Олардың отарлау жобаларының бірі – шіркеутің нормандық бақылауы болды. Нормандықтардың жұмыс істеу тәсілі олардың Сент-Дюлода өздеріне ыңғайлы болған кезде өз дін қызметкерін тағайындағанын көрсетеді. Мұнара үйі осындай адам үшін, жақсырақ тұру жағдайын қамтамасыз ету және билік сезімін көрсету үшін салынған болуы мүмкін. Мұнара үйінің құрылысы ауылдық халықтың, мүмкін кедейліктің кеңеюі емес, консолидацияны білдіруі мүмкін. Егер оннан бір бөлігінен қаржы жиналатын болса, мұнара үйіне қаражат оннан бір бөлігінен берілуі мүмкін еді. 1170 жылы Кашель Синодының қаулысы бойынша әрбір адам өздерінің еншілес қауымына ондық төлеуге міндеттелді. Алайда, 1185 жылы Жералдус Камбренсис ирландтар әлі ондық төлемейді деп мәлімдеді. Нормандықтардың тиімділігі оны түзетуі мүмкін. 1100 жылдардың соңында Дублиндегі Сент-Томас аббаттығына ондықтар берілгендігі туралы жазбалар бар. 1506 жылы Джон Бернелл Баллигриффинден (Балгриффин) Джон Янгқа, Сент-Дюло капелласында ән салу үшін жер берді. Бұл қаражат Бернеллге арнап қажылық өткізуге және оны шіркеуде жерлеуге мүмкіндік берді. 1987 жылы Лео Сванның жүргізген зерттеуі солтүстік қабырғада ортағасырлық дәуірдің соңында жерленген жерлердің бар екенін көрсетті. Бұл Джон Бернеллдің қабірі болуы мүмкін. Жеке капелла салынғанына ешқандай дәлел жоқ. Орта ғасырларда мұндай жерлердегі қабірлер «Шыңғырау қабірлері» ретінде пайдаланылды, яғни қасиетті жұма және қасиетті сенбіде осындай қабірге қасиетті нан қою рәсімі, Исаның қабірге қойылуын бейнелейтін діни амал. (О’Киф, 2015) Мүмкін, осылай болған шығар. 1630 жылға қарай Сент-Дюло қиын жағдайға түсті. Сол жылы архиепископ Беркли ғимаратқа барғанда шіркеудің әшекейсіз күйде екенін, прихожандардың және жер иесінің католик екенін және басқа жерде ғибадат ететінін анықтады (R Moss, 2002). 1654 және 1656 жылдар аралығында Дублинде жасалған азаматтық сараптамада «Сент Доулгс» шіркеуінің жері үш шағын сабан үйден және қираған капелланың қабырғасынан тұратыны анықталды. Осыған сәйкес, Сент-Дюло енді жұмыс істейтін шіркеу емес сияқты. Бұл тас шатырлар енді тұрқысыз болғанын білдіреді. 1656 жылдан кейін, Кромвель соғысынан кейін қайта құру жұмыстары жүргізілді және бүгінгі таңдағы көптеген ерекшеліктер осы кезеңге жатқызылуы мүмкін: әртүрлі пішін мен дизайнға ие терезелер, төменгі деңгейдегі терезелер қару порттары ретінде пайдаланылған деп есептеледі. Осы уақытта басқа да өзгерістер енгізілген болуы мүмкін. (Мосс, 2002) Ораторияның оңтүстік-батыс бұрышына баспалдақ орнатылды, ол бұрын мұнара үйінде орнатылған дәретхананы жапты. Жерден жоғары көтерілетін дәретхана шұңқырын әлі де көруге болады. Бұрынғы баспалдақ, қазіргі оңтүстік есіктің жанында, мұнара үйінің оңтүстік-шығыс бұрышынан алынып тасталды және кіреберіс үстіндегі төбеде, мүмкін, қорғаныс мақсатында тесік жасалды.

Moss (2003) took the view that southeastern part of this building, now known as ‘The Oratory’, was erected first. At the very least this was to provide living accommodation, possibly functioning as a church. At ground floor level, to the west of The Oratory is a small room with its own entrance. This could have been accommodation for an additional resident clergyman or anchorite. It was common in medieval Ireland for such a room to be added to the west of a church for an anchorite who might be an unordained person following monastic rules. (O’Keefe, 2015) It seems possible that the building of the tower house took place after the 1406 granting of an indulgence, centred on the church, generated the necessary funds. Certainly, the battlements serve a purpose different from a simple cell. There is an arcade of two arches in the northwestern corner of the Oratory. This has led to speculation that an aisle was built in this position at the time the tower house was built, in order to accommodate a larger congregation. By 1406 the Normans were firmly established in their sphere of influence, The Pale. One of their colonising projects was Norman control of the Church. The Norman method of operating suggests that they established at some time, at their convenience, their own incumbent priest in St Doulough's. The tower house could well have been built for such a person, to provide better accommodation and to project a sense of power. The building of the tower house might suggest consolidation rather than significant expansion since a rural population, possibly poor, was unlikely to expand. Funds for the tower house might otherwise have come from tithes, were funds from tithes available. A decree of the Synod of Cashel in 1170 ordered that tithes be paid by every man to his parish. However, Geraldus Cambrensis stated in 1185 that the Irish do not yet pay tithes. Norman efficiency may well have rectified that. There are records of tithes being granted to the Abbey of St Thomas in Dublin in the late 1100s. In 1506 a grant of lands was made by John Burnell of Ballygriffin (Balgriffin) to John Young, chaplain of St Douloughs for a chantry in the chapel of St Douloughs. (Moss, 2002) This would have provided funds for the saying of Masses for Burnell, patron of the church and would have enabled him to be buried within the church. An investigation by Leo Swan in 1987 found evidence of a late medieval burial in the north wall. This may be the grave of John Burnell. There is nothing to suggest that the chantry involved the building of a separate chapel. In medieval times tombs in such a position were used as ‘Easter Sepulchres’, the devotional practice of placing the consecrated host on such a tomb on Good Friday and Holy Saturday, symbolic of the entombment of Jesus. (O’Keefe, 2015) That at least might be a possibility here. By 1630 St Douloughs had fallen on hard times. In visiting the building that year, Archbishop Burkeley found that the church was in a ruinous state with no ornaments and that the parishioners and indeed the owner of the lands were Catholic and worshipped elsewhere. (R Moss, 2002) The Civil Survey of Dublin, done between 1654 and 1656 found that ‘the church lands of St Dowlagh’s’ consisted of three small thatched houses and the wall of a decayed chapel. It would appear for that that St Douloughs was no longer a functioning church. It implies that the stone roofs were no longer intact. Rebuilding certainly took place in this era, post 1656, at the end of the Cromwellian war and it is to that time we may ascribe many of the features we see today: windows of varying shape and design, windows at low level believed to have been used as gun ports. Other changes may have been made at this time. (Moss, 2002) A stairway was inserted in the south west corner of the Oratory which blocked the lavatory which had earlier been installed in the tower house. We can still see the lavatory chute which ascends from near ground level to where the lavatory once stood. An earlier stair by the present south door was removed from the south east corner of the tower house and a hole made in the ceiling over the entrance, perhaps for defensive purposes.

Чиркіндегі рәсімдер

Ғимараттың мақсаты – сенушілердің христиан діни рәсімдерін өткізу үшін жиналуы болған. Орта ғасырларда Рим дәстүрі бойынша литургиялық амалдар христиан әлемінде біртегі болып, кейбір аймақтық ерекшеліктер сақталған. (O’Keefe, 2015) Апта сайын, тіпті күн сайын қасиетті дұға (месса), шомылу, үйлену және жаназа рәсімдері болған деп күте аламыз. Алтарь болған, бірақ қазір жоқ. Ішінде кішкентай шомылу тағы бар, ол дәстүрлі түрде шіркеу есігінің ішіне қойылған, шомылу арқылы шіркеуге кіруді бейнелейді, ал шіркеудің солтүстігінде одан да әсем, шіркеудің негірі салынғаннан кейін көп уақыт өткенде салынған, Флоренциядағы алып Ренессанс шомылу орнына ұқсас тағы бар. Қол жуу және ыдыс-аяқ тазалау үшін қолданылған бассейннің қалдықтары (21-сурет) сақталған, ол қабырғаға орнатылған, сыртқа ағып кететін дренажы бар, немесе су ыдысқа құйылған болуы мүмкін. Шіркеуде ағаштан жасалған жиһаз болған, бірақ ол қазір жоқ. Он бірінші ғасырға қарай нәрестелерді шомылу рәсімі қалыпты жағдайға келген. Шомылу рәсімі әдетте салтанатты түрде өткізілген. Шомылу рәсімін орындау – бұл шіркеудің бар екендігінің куәсі. 1186 жылы Дублинде өткен Синодтың шешімі бойынша, шіркеуге тастан жасалған, жылжымайтын шомылу тағы орнатылуы керек еді. Сент-Дюлоның кішкентай аумағында жылжымайтын шомылу тағын орнату қиын болған. Бірақ шындығында жылжымалы шомылу тағы бар. Пасха шерулері өткен болуы мүмкін. Сент-Дюло шіркеуінің ішінде шеруге арналған орын шектеулі болғандықтан, ол шіркеуден тысқары жалғасқан болуы мүмкін. Шомылу рәсімдеріне қатысты дәстүрлер, ережелер қабылдауға дейін қалыптасқан, соның нәтижесінде Ирландиядағы бірегей болып саналатын сыртқы баптистерия салынды. Сыртқы баптистерия құдыққа орналасқан. Жергілікті әңгімелерде Ирландиядағы ерте христиан дәуірінде осы құдықтан шомылу рәсімі өткізілген дейді. Қасиетті дұға (месса) шіркеу мүшелері үшін міндетті болған. 1453 жылы Лимерикте өткен Синодта әр шіркеуде әр жексенбі және мереке күндері қасиетті дұға оқылуы керек деп бұйрылды, ал қауымнан шығарылғандардан басқа барлық сенушілер қауымнан шығарылу жазасынан қорқумен қатысуы керек еді. Жексенбі және мереке күндері жұмыс істеуге рұқсат берілмеді. Бұл, көптеген жерлерде бұрыннан бар болған тәжірибені ресми түрде бекіткен болуы мүмкін. Сол жарлықта, қауым мүшелері қажетті ыдыс-аяқ, кітаптар мен киімдерді қамтамасыз етулері керек екені айтылған. Қасиетті дұғаны жариялау үшін үш рет қоңырау соғылған. Бұл Сент-Дюлоның жұмыс істеу ережелерін анық көрсетеді. Кейбір кезеңдерде кішкентай қоңырау қолданылған болуы мүмкін, бірақ ақырында Сент-Дюлоның өзінің қоңырау мұнарасы болды. Сол кездегі ғибадатханада қасиетті нанға ерекше құрметпен қаралатын. 1215 жылы төртінші Латеран кеңесінде қасиетті нанға негізделген құлшылықты күшейткен Транссубстанциация ілімі жарияланды. Рим-католик дәстүрі бойынша, қасиетті нан алтарьдың жанындағы шатырда немесе алтарьдың артындағы қабырғаға бекітілген немесе төбеге ілінген панельде сақталады. (O’Keefe, 2015) Қандай әдіс қолданылғанын анықтайтын ешқандай дәлел табылған жоқ.

The purpose of the church was for the assembly of the faithful for the celebration of Christian rites. In the medieval period, liturgical practices according to the Roman rite had become standardised in the Christian world, with some regional variations. (O’Keefe, 2015) We can expect that there was Mass, weekly and perhaps daily, baptisms, marriages and funerals. We can expect that there was an altar, now gone. We have a small baptismal font on a pedestal inside, which would have been traditionally placed inside the church door, symbolising entrance to the church by baptism, and a more elaborate one to the north of the church, which clearly dates from a period much later than the church's foundation, having a design similar to the huge Renaissance baptistry in Florence. There are the remains of a piscina (Figure 21) for the washing of hands and vessels, possibly wall mounted, with a drain leading outside, or perhaps the waste water drained into a vessel. The church would have had wooden furnishings, now gone. Infant baptism had become standard by the eleventh century. Baptism was probably performed with much ceremony. The performance of baptism was evidence of a parochial church. A church decree from a synod in Dublin in 1186 ordered that an immovable baptismal font of stone be placed in the church in such a place as would allow a pascal procession to conveniently pass around. An immovable baptismal font in St Doulough's confined space may not have been practicable. There is indeed a movable baptism font. It is very likely that a pascal procession did take place. Within St Doulough's church, there was limited space for a procession so it may have continued outside. A tradition in relation to baptisms may have been in place before any regulations were established that led eventually to the building of a baptistry outside, regarded as the only one of its kind in Ireland. The outside baptistry is centred on a well. Local tradition has it that baptisms took place at this well in the early Christian period in Ireland. Mass was obligatory for church members. A synod in Limerick in 1453 ordered that Mass was to be said in each church on each Sunday and holiday and all faithful, except the excommunicated, were to attend, on pain of excommunication. No work was allowed on Sundays and holidays. Possibly this formalised what was probably already common practice in many places. The same decree specified that the parishioners should provide the necessary church vessel, books, and vestments. The bell was to be rung three times to announce the Mass. This provides a fairly clear picture of the rules under which St Douloughs operated. A small bell may have been used at some stage, but eventually, St Douloughs got its own bell tower. The consecrated host at that time in history was being treated with elaborate ceremonial. The Fourth Lateran Council in 1215 decreed the doctrine of Transubstantiation which reinforced the veneration and ceremonial centred on the consecrated host. Roman Catholic tradition reserves the consecrated host in a tabernacle near the altar, or in a panel attached to the wall behind the altar or hung from the ceiling. (O’Keefe, 2015) No evidence has been found that establishes which method was used.

Ораторий

Ортағасырлық ғимараттың жер қабатындағы шығыс бөлмесі қазір "Оратория" деп аталады. Бұл ғимараттың ең алғаш салынған және шіркеу ретінде пайдаланған бөлігі деп есептеледі. Ол шығыс-батыс бағытында салынған, ал шіркеу дәстүріне сәйкес, алтарь шығыс жағында орналасқан. Нав пен шанцель арасында болған қандай да бір бөлуші экранды көрсететін архитектуралық ерекшеліктер жоқ. Ораторияның оңтүстік қабырғасындағы басты терезе Харбисонның мәліметінше, 1230 жылға дейін салынған. Алтарь орнының артында, шығыс қабырғада, сүйір аркасы бар, сол кездің өзінде салынған болуы мүмкін, биік терезе бар. Қолды және ыдыстарды жууға арналған бассейннің фрагменті сақталған. Алтарьдың оңтүстік-шығыс бұрышындағы өте тар, кеңейтілген терезе, шіркеуге кіруге рұқсат етілмеген мәжбүрлерді бақылауға арналған көру тесігі болған деседі. Ораторияның батыс қабырғасында ауруларды емдеу үшін пайдаланған деп айтылатын тесік бар. Батыс қабырғада бір кезде көпшілік орынды кеңейту үшін салынған, бірақ қазір жойылған, дәліздікке алып кеткен, қақпақталған аркалардың іздері бар. Ораторияның оңтүстік қабырғасында бұрыннан жабылған есік орны анық көрінеді. Алтарьға жақын жерде ыдыстар мен басқа да діни заттарды қоюға арналған ойыс бар.

Қалпына келтіру

Комплекс тазартылып, әсіресе баптистерий кешені 1991 жылы қайта жаңартылды, бірақ жұмыстың басты назарында Виктория дәуіріндегі шіркеу болмады, бұл жұмыс мемлекеттік қаржымен жүзеге асырылды.

Сент-Дулагпен байланысты адамдар

Дублин Христ-Чёрч соборының преценті шіркеудің қамқоршысы болды және шіркеуді тұрақты пастормен (викариймен) қамтамасыз етті. Болашақтағы Драмор епискобы, дін қызметкері доктор Джеймс Сорин 1788 жылдан бастап Сент-Дулагста қызмет етті, ал 1850 жылдан бастап дін қызметкері, профессор Дж. Г. Абельтхаузер, Тринити колледжінің француз және неміс тілдерінің профессоры қызмет етті.

Зират

Сыртта зират бар. Ең ертедегі қабірлерді анықтау үшін қазба жұмыстары жүргізілгені туралы ешқандай мәлімет жоқ. Мұндай шағын шіркеуде, тіпті кез келген приход шіркеуінде жерлеу өте ерекше және үлкен құрмет болар еді, ол негізін қалаушыға және, мүмкін, аса маңызды демеушіге арналған. Дәстүр бойынша, Әулие Дулох шіркеу кіреберісінің ішінде жерленген. Лео Сван жүргізген қазба жұмыстары солтүстік қабырғаның астында, алтарь орнына жақын жерде жерленгендігінің дәлелін тапты. Шындығында, шіркеу негізін қалаушыларды шіркеулердің солтүстік қабырғасына жерлеу орта ғасырлық Ирландияда кең таралған, ал дін қызметшісі (қызметкері) шіркеудің оңтүстік қабырғасындағы ғибадатханаға отыратын.