Кіріспе

Жылқы тұқымы

Пенея понисі (άλογο Πηνείας, немесе Πινειώτικο άλογο) – Грекияның оңтүстігіндегі Пелопоннес аймағындағы сирек кездесетін пони тұқымы. Оның шығу тегі бұрынғы Элис префектурасынан, оған Пенея (Пинея) ауылы кірген.

Сипаттамалары

Пенейлер әдетте 10,1 мен 14 қол арасында биіктікке жетеді және көбінесе құлжын, қара, қоңыр немесе сұр түсті болады, бірақ басқа да түстер кездеседі. Олардың басы пропорционалды, дөңгелек профильді және жақсы орналасқан мойны төменгі жамбасқа жалғасады, кеудесі кең, иықтары бұлшық етті және көлбеу. Арқасы қысқа, крупы көлбеу, аяқтары ұзын, тырнақтары кішкентай және мықты. Бұл тұқым өте төзімді және сенімді, таулы жерлерге жақсы бейімделген. Пеней тұқымының табиғи жүрісі бірқалыпты емес, сондықтан оларға көбінесе аравани (αραβάνι) деп аталатын тегіс жүріс үйретіледі, бұл атқа мінуді ыңғайлырақ етеді. Осы тұқымның тағы екі атауы – Равани (Ραβάνι) және Георгалидико (Γεωργαλίδικο немесе Γιοργαλίδικο) осы тегіс жүріс-тұрысқа сілтеме жасайды. Бұл терминдер жалпылама түрде де қолданылуы мүмкін, Пеней мен ұқсас жүріс-тұрысты Мессараны қамтуы мүмкін. Джоргалидико және равани терминдері түрік тіліндегі yorgala [at] және rahvan [at] (at – түрік тілінде "ат") сөздерінен шыққан. Йоргала – түйенің жүрісіне ұқсас бүйірлі серуендеу, ал рахван – "қозғалысқа толы" дегенді білдіреді. Йоргаланың өзі грекше γοργός (gorgós) сөзінен туындаған, ол "шапшаң" деген мағынаны білдіреді. Пеней, сондай-ақ басқа да көптеген жылқылармен бірге, жылқылармен байланысты DMRT3 Ser301STOP мутациясының болуын анықтау мақсатында зерттеу нысаны болды. Бұл мутация Пенейде 97,1% жиілікпен анықталды.

Тарих

Бұл тұқым гректердің Пиндос тұқымымен байланысты болуы мүмкін автохтондық грек тұқымының негізінде құрылған, кейіннен англо-араб, англо-норман және Ноний тұқымдарымен будандастырылған. Ол 1940 және 1941 жылдардағы Грек-Италия соғысы кезінде Пиндос майданында қолдану үшін тартылып алынған Мессара понилерінен шыққан болуы мүмкін. Тұқымдық тізімі тек 1995 жылы жасылған. Бұл тұқым Пелопоннес жарты аралының солтүстік-батысындағы Элис және Ахая аймақтарында таралған. Грекия Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметтері бойынша, 2002 жылы екі жүз отыз бір асыл аналық және алпыс тоғыз аталық болған. 2017 жылы осы тұқымның жүзге жуық өкілі ғана қалды, бұл оны жойылу қаупіне ұшыратты.

Қолданылуы

Пенейлер жұмыс малдары, жүк тасушы жануарлар және мінуге, секіруге пайдаланылады. Арықтар көбінесе құс тұяқтың (гинни) өсіруі үшін қолданылады. Тазақанды жылқылармен будандастыру жылдамдыққа жеткізеді, ал Грек ұлттық жылқы тізімі қоғамы пеней арықтарын жеңіл жұмыс малдарымен будандастырудан жаңа бағдарламаны қолдап дамытуда.