Кіріспе

Испания үкіметінің шенеунігі және әскери қызметкері Франсиско Сааведра де Сангронис (1746–1819) – испандық үкімет шенеунігі және әскери адам. Оның Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде Кубадағы қызметі Флоридада және Йорктаунда британдық әскерлерді жеңуге негіз салды.

Ерте мансап

Франсиско Сааведра 1746 жылы Испанияның Севилья қаласында дүниеге келіп, дәрігер мамандығын алған. Ол 1770 жылдары Испанияның Алжирдегі әскери науқанында Бернардо де Гальвеспен бірге қызмет етті және оның арқасында Испанияның Үндістан министрлігінде жұмыс істеуге, негізінен қаржылық жоспарлаушы ретінде мансабын өзгертті. 1780 жылы ол Кубадағы Гаванадағы испандық әкімшілікті реттеуге тырысты, Флориданы британдықтардың бақылауынан қайтарып алу үшін Гальвеспен бірге жұмыс істеудің қосымша міндетімен. Кариб теңізіне алып бара жатқан кемені британдықтар тұтқындаған кезде Сааведра өзін саудагер ретінде таныстырды және оған Ямайкада еркін жүріп-тұруға рұқсат берілді (британдықтар екі жыл бұрын ғана аралға болашақ испандық шабуылды жоспарлауға қатысқанын мүлдем білмеді). Ол мүмкіндікті пайдаланып, Ямайканың порттары мен қорғанысы туралы барлық мәліметтерді жинады. Ол ойлы және көреген адам болғандықтан, 1780 жылы күнделігіне былай деп жазды:

Қазіргі уақытта ешкім ойламай отырған, бірақ саясаттың барлық назарын қою керек нәрсе – Солтүстік Америка төңкерісі уақыт өте келе адамзат тарихында тудыратын зор өзгерістер.

Сааведра және Йорктаун

1781 жылдың қаңтарында ол ағылшындардан ақыры босатылып, Гаванада жұмыс істей бастады. Әкімшілік өзгерістер бойынша алғашқы ұсыныстар жасағаннан кейін, келесі бірнеше айда ол ұйымдастыруға көмектесті және тікелей Флоридадағы маңызды британдық база – Пенсаколаның Гальвеспен сәтті қоршалуына қатысты. Ол оралғанда, испан үкіметі оның ұсыныстарын қабылдағанын және негізгі лауазымдардағы адамдар ауыстырылғанын анықтады. Шілде айында министрдің (Бернардоның інісі Жозе де Гальвестің) өтінішімен, француз тілін жетік меңгерген Сааведра, француз колониясы Сент-Домингде адмирал де Грасспен кездесіп, Атлантика арқылы әкелген үлкен француз флотын тиімді пайдалану жолдарын талқылады. Олар келесі жылға арналған жоспарға келісті, ол Грасс-Сааведра келісімі деп аталды. Бірінші кезекте АҚШ-тағы француз және американдық күштерге көмек көрсету қажет еді, әсіресе лорд Корнуоллис басқарған Вирджиниядағы британдық күштерге шабуыл жасау арқылы. Екінші мақсат – Кариб теңізіндегі британдықтар басып алған аралдарды қайтару болды. Жоспардың соңғы мақсаты – Батыс Үндістандағы ең бай британдық иелік – Ямайканы жаулап алу еді. Бірінші кезеңді қаржыландыру үшін Сааведра испан қазынасынан Санто-Домингода 100 000 песо алды. Испаниялықтар француздер мен Солтүстік Американы Мексикадағы кендерден Веракрус арқылы тасымалданатын песомен қаржыландыруды жоспарлаған. Кемелер келмеді, содан кейін Гаванадан испан үкіметіне жіберілген ақшаның көп бөлігін анықтаған ол кубалықтарға жүгінді, олар бірнеше сағаттың ішінде тағы 500 000 песо жинады.

Кейінгі мансап

Кейінгі бірнеше айда Де Грасс жоспарды іске асырып жатқанда, Сааведра Ямайкаға басып кіруге толыққанды дайындық жүргізді. 1782 жылғы сәуірде Сент-де-Санс шайқасында француз флотының жеңіліске ұшырауы үлкен соққы болды, бірақ дайындықтар жалғасты. Дегенмен, 1782 жылдың соңында испан үкіметі, жобаның өте қымбатқа түсетіні анық болғандықтан, одан бас тартуға шешім қабылдады. 1783 жылдан 1788 жылға дейін Сааведра Каракас интенданты қызметін атқарды, содан кейін Испанияға оралып, бірінші кезекте Жоғарғы соғыс кеңесінің мүшесі, ал 1797 жылы қаржы министрі, келесі жылы мемлекеттік министр болды. Алайда денсаулығы нашарлағандықтан, ол көп ұзамай Андалусияға зейнетке шықты, бірақ 1810 жылы Наполеонның француз әскерлері Испанияға басып кірген кезде қайтадан қызметке кірісті. 1819 жылғы 25 қарашада қайтыс болды.