1488 ж. Шотландиядағы Саучиберн шайқасы: король Джеймс III қаза тауып, ұлы Джеймс IV таққа отырды. Ақсүйектердің көтерілісі мен тарихи шайқас туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1488 жылғы шайқас Шотландияда
1488 battle in Scotland
Саучиберн шайқасы 1488 жылғы 11 маусымда Шотландияның Стирлинг қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 3 км қашықтықтағы Саучи Берн ағысының жанында болды. Шайқас Шотландия королі Джеймс III-нің қолдаушылары мен болашақ Александр Хоум, 2-ші лорд Хоумды қоса алған, бүлікші шотланд ақсүйектерінің үлкен тобы арасында өтті, олар номиналды түрде корольдің 15 жастағы ұлы Джеймс, Ротсейн герцогының басшылығымен болды. Джеймс III шайқаста қаза тапты, ал оның ұлы Джеймс IV болып тақты мұрагерлік етті.
The Battle of Sauchieburn was fought on 11 June 1488, at the side of Sauchie Burn, a stream about 2 mile (3 km) south of Stirling, Scotland. The battle was fought between the followers of King James III of Scotland and a large group of rebellious Scottish nobles including the future Alexander Home, 2nd Lord Home, who were nominally led by the king's 15 year old son, James, Duke of Rothesay. James III was killed in the battle, and his son succeeded him as James IV.
Әке мен бала
Джеймс III бірнеше ай бойы бүліктерге қарсы тұрды, осы оқиғалар Саучиберн шайқасына әкелді. Көтерілісшілер сол жылдың басында Джеймс, Ротесей герцогін өздерінің көшбасшысы етіп тағайындағандықтан, Джеймс III ұлын ұстап, мәселені шешуді көздеді. Бірақ ол алдымен келіссөздер жүргізуге берген уәдесін бұзып, солтүстіктегі бекінісінен оңтүстікке, Эдинбургке аттанды. Бұл уәдесін бұзуы салдарынан оның бірқатар сенімді жақтастары, атап айтқанда Хантли, Эрролл, Маришал және Гламис оны тастап кетті; олар оқиғаға қатысты бейтарапты сақтады. Мамыр айында Джеймс, Ротсе герцогімен бірге Линлитгоуда орналасып, Блэкнесті база ретінде пайдаланды. Алайда, Линлитгоудағы ханзадаға жету әрекеттері шағын шайқаста сәтсіз аяқталып, Джеймс Қаралыққа қайтаруға мәжбүр болды, онда ол көтерілісшілерге аманат ретінде берген адамдарын қалдырып қашып кетті. 16 мамырда ол Эдинбургке оралды және қолдаушыларын жинау үшін ақша таратып, оның ішінде өзінің жарты ағасы Джон Стюартқа, Атоллдың 1-ші графына да көмек қолын созды. Осы кезде көтерілісшілер географиялық тұрғыдан екі топқа бөлінді: бірі Стирлингте, екіншісі Линлитгоуда. Джеймс тағы да бастама көтеріп, өзінің жақтастарымен және олардың әскерімен бірге Фифке кенеттен шабуыл жасап, Стирлингке қарай жылды. Бұл оған Стирлинг қаласын бағындыруға мүмкіндік берді (бірақ қамалға емес), және 11 маусымда Стирлингтен ығыстырылған көтерілісшілердің және Линлитгоудан келген күштермен кездесу үшін алға жылды. Ол шайқаста Роберт Брюстің қылышын қолданды. Доктор Джон Ирландия корольдің мойындауын тыңдады. Оның әскерін Монгренаннан шыққан адвокат Джон Росс құрастырды, содан кейін шайқас басталды. Шайқас патшалық әскер үшін жақсы өтпеді. Адам Абел, Пицкотттидің Роберт Линдсейі, Джон Лесли және Джордж Бьюкенен сияқты он алтыншы ғасырдың тарихшыларының әңгімелеріне сүйене отырып, кең таралған аңыз бойынша, Джеймс III шайқастан кейін көп ұзамай Баннокбернге жақын Миллтаунда қаза тапты. Бұл оқиғаны растайтын заманауи дәлелдер жоқ, сондай-ақ ол шайқастан қашқан деген айыптамаға да, оның өлтірушісі дін қызметкері кейпінде жақындасқан деген әңгімеге де сенуге негіз жоқ. Пицкоттти айтқандай, шайқас алдында оның атасы Дэвид Лорд Линдсей Байрский Джеймс III-ке "үлкен сұр жылқы" сыйлаған, ол оны кез келген жылқыдан жылдам алып кететін еді. Алайда, шайқас барысында жылқы патшаны лақтырып жіберді, нәтижесінде Джеймс III құлап, қаза тапты немесе жау әскерлерінің қолынан мерт болды. Ротсе герцогі таққа отырып, 25 жыл бойы король Джеймс IV ретінде билік жүргізді. Джеймс IV әкесінің өліміне қатысқан тікелей емес рөлі үшін қатты өкініш сезінді. Өзінің күнәсін жою үшін ол өмір бойы терісіне жақын, белдік ретінде темірден жасалған белбеуді тағып, жыл сайын оның салмағын арттырып отырды. Қазіргі уақытта шайқас алаңы 2009 жылғы Шотландия тарихи ортасы саясаты бойынша Historic Scotland ұйымының тізіміне енгізіліп, қорғау мақсатында зерттеулер жүргізілуде.
James III had faced rebellion for months, with a complicated series of events leading to Sauchieburn. The rebels having made James, Duke of Rothesay their figurehead earlier in the year, James III became determined to get hold of his son and settle the matter. However he broke his written word that he would negotiate first, instead travelling south to Edinburgh from his stronghold in the north. This breaking of his word apparently caused some of his strong supporters to desert him, such as Huntly, Erroll, Marishal, and Glamis; they adopted a neutral stance on the issues. In May, James crossed the river to use Blackness as a base, with the Duke of Rothesay at Linlithgow. However, attempts to reach the prince at Linlithgow were defeated in a small skirmish, and James was forced back to Blackness, from where he fled, leaving behind those he had given as hostages to the rebels. By 16 May he was back in Edinburgh, and began spreading money around to raise supporters, including to his half uncle, John Stewart, 1st Earl of Atholl. At this point the rebels were geographically split, some at Stirling, some at Linlithgow. James again took the initiative with a sudden move over to Fife with his supporters and their men, advancing on Stirling, where on 10 June he took the rebels by surprise, driving them southwards. This left James with the town of Stirling, perhaps not the castle, from where he advanced on 11 June to meet the combined forces of the rebels driven from Stirling and those who had come from Linlithgow in support. To aid him in battle he had the sword of Robert the Bruce with him. Dr John Ireland heard the King's confession. His army was arrayed by the advocate John Ross of Montgrenan and battle began. The battle went badly for the Royalists. Persistent legends, based on the highly coloured and unreliable accounts of sixteenth century chroniclers such as Adam Abell, Robert Lindsay of Pitscottie, John Lesley, and George Buchanan, claim that James III was assassinated at Milltown, near Bannockburn, soon after the battle. There is no contemporary evidence to support this account, nor the allegation that he fled the battle, nor the tale that his assassin impersonated a priest in order to approach James. Pitscottie provided a story that, on the eve of the battle, his ancestor David Lord Lindsay of the Byres presented James III with a "great grey horse" that would carry him faster than any other horse into or away from the battle. Unfortunately, the horse threw the King during the battle, and James III was either killed in the fall, or was finished off by enemy soldiers. The Duke of Rothesay ascended to the throne, and reigned as King James IV for 25 years. James IV bore intense guilt for the indirect role which he had played in the death of his father. He decided to do penance for his sin, constantly wearing an iron belt around his waist, next to the skin, to which he added weight every year throughout his life. The battlefield is currently under research to be inventoried and protected by Historic Scotland, under the Scottish Historical Environment Policy of 2009.