Кіріспе

Маңдай, алдыңғы синус және жоғарғы қабақты қамтамасыз ететін жүйке. Маңдай жүйкесі – көз жүйкесінің (V1) ең ірі тармағы, ал көз жүйкесі үштік жүйкенің (CN V) тармағы болып табылады. Ол маңдай терісінің, алдыңғы синустың шырышты қабығының және жоғарғы қабақтың терісінің сезімталдығын қамтамасыз етеді. Ол шваномадан зардап шегуі мүмкін.

Құрылымы

Алдыңғы жүйке – көз жүйкесінің (V1) тармағы, ол өзі үштікті жүйкенің (CN V) тармағы болып табылады. Алдыңғы жүйке жоғары орбитальды жарыққа кірмес бұрын тармақталады. Одан кейін ол көз жасы жүйкесі мен төменгі көз тамыры арасындағы Зинн сақинасының үстінен, жаққа қарай жүреді. Орбитаға кіргеннен кейін, ол орбитаның төбелік қабырғасының periosteum және жоғарғы қабақ көтергіші (levator palpebrae superioris) арасымен алға қарай бағады. Орбитаның жоғарғы және төменгі шектерінің арасында ол екі тармаққа – супратрохлеарлық жүйкеге және супраорбитальды жүйкеге бөлінеді.

Функциялар

Алдыңғы жүйкенің екі тармағы маңдай терісін, алдыңғы қуыстың шырышты қабығын (ауа қуысы) және жоғарғы қабақтың терісін сезімдік жүйкелендіреді.

Клиникалық маңызы

Алдыңғы жүйкеге шваном, миелин қабығына әсер ететін қатерсіз жүйке ісігі сирек шағылысуы мүмкін. Бұл жоғарғы орбитальді жарық пен үстіңгі қабаға тесік немесе үстіңгі қабаға ойық аралығында болуы мүмкін. Ол алдыңғы сүйектің орбитальдық бөлігіне зақым келтіруі мүмкін. Ісіктің таралуын анықтау үшін КТ немесе магниттік-резонанстық бейнелеу қолданылуы мүмкін. Диагнозды нақтылау үшін биопсия жасалуы мүмкін. Шванноманы жою үшін хирургиялық араласу қолданылуы мүмкін.