Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрттар тұқымдасы
Family of flies
Acroceridae тұқымдасы – ерекше сырт көрінісі бар кішкентай құрттардың тұқымдасы. Олардың кішкентай басы және ұзын тұмсығы бар, оны нектарға жету үшін пайдаланады. Олар сирек кездеседі және көпшілікке жақсы танымал емес. Көбінесе «кішкентай басты құрттар» немесе «жанасқан құрттар» деп аталады. Көптеген түрлері ара немесе егеуқұйрыққа ұқсайды. Олар өрмекшілердің паразитоидтары болғандықтан, кейде «өрмекші құрттары» деп те аталады.
The Acroceridae are a small family of odd looking flies. They have a hump backed appearance with a strikingly small head, generally with a long proboscis for accessing nectar. They are rare and not widely known. The most frequently applied common names are small headed flies or hunch back flies. Many are bee or wasp mimics. Because they are parasitoids of spiders, they also are sometimes known as spider flies.
Сипаттама
Acroceridae-дің мөлшері кішкенеден орташаға дейін, кейбір түрлерінің қанаттары 25 мм-ден асады, шамамен үлкен аралардың мөлшерімен тең. Әдетте, екі жыныстың да басы кішкентай болады және үлкен, дөңгелек көкірегінің арқасында ерекше дөңес пішінге ие. Сыртқы түрінен, олар ірі қылшықтары жоқ, тығыз денелі шыбындар, бірақ көптеген түрлерінің денесінде араға ұқсас түк жабыны бар, ал кейбіреулері ара немесе шершенеге ұқсайды. Көптеген түрлерде екі жыныстың да көздері толық біріккен (голоптикалық), бас негізінен үлкен, жақтары бар көздерден тұрады. Бұл көптеген жәндіктерден өзгеше, онда аталықтарының көздері үлкен (кейде толық біріккен), ал аналықтарының көздері қалыпты болады. Қанаттағы қабыршақтары (squamae) пропорциядан тыс үлкен, толығымен қанат сақшыларын (halteres) жабады, ал құрсақ дөңгелек пішінге ие, көбінесе шар тәрізді болып келеді. Аяқтардың (tarsi) ұштарында үш кішкене жастықшасы (pulvilli) бар үлкен тырнақтары орналасқан.
The Acroceridae vary in size from small to fairly large, about the size of large bees, with a wingspan over 25 mm in some species. As a rule, both sexes have tiny heads and a characteristic hump backed appearance because of the large, rounded thorax. In appearance, they are compact flies without major bristles, but many species have a bee like hairiness on their bodies, and some are bee or wasp mimics. In most species, the eyes are holoptic in both sexes, the heads seemingly composed mainly of the large faceted eyes. This is in contrast to many insects in which the males have larger (even holoptic) eyes, whereas the females have normal eyes. The squamae are disproportionately large, completely covering the halteres, and the abdomen has an inflated appearance, often practically globular. The tarsi are equipped with large claws with three pulvilli below them.
Таксономия
Acroceridae – брахицералар тобының шағын туысы. Олар Muscomorpha инфраотрядының мүшелері, ал ДНК зерттеулері олардың Nemestrinidae және Bombyliidae отбасыларымен ең жақын байланыста екенін көрсетеді. 2013 жылғы морфологиялық деректерді талдау Acroceridae-нің Asiloidea және Eremoneura-ның туыс тобы екенін көрсетті. Шамамен 520 түрі 50 туысқа жіктеледі. 2019 жылы филогенетикалық зерттеулерге негізделген отбасының жаңартылған жіктемесі жарияланды, онда Қазақстанның кейінгі юра кезеңіне жататын Қарабастау формациясынан табылған Archocyrtus-ты қамтитын бес қазіргі қосалқы отбасы және бір жойылған қосалқы отбасы тізімделген. Acroceridae-нің ескірген синонимдері: Cyrtidae, Oncodidae және Ogcodidae.
The Acroceridae are a small family in the Brachycera. They are members of the infraorder Muscomorpha, and DNA studies suggest that they are most closely related to the families Nemestrinidae and Bombyliidae. A 2013 analysis of morphological data suggested the Acroceridae were a sister group to the Asiloidea and Eremoneura. The roughly 520 species are placed in 50 genera. In 2019, a revised classification of the family based on phylogenetic studies was published, listing five extant subfamilies and one extinct subfamily containing Archocyrtus from the Late Jurassic Karabastau Formation of Kazakhstan. Obsolete synonyms for Acroceridae include Cyrtidae, Oncodidae, and Ogcodidae.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Акроцериделер бүкіл әлемге тараған, бірақ ешқайда көптеп таралмайды. Олар эпизодтық түрде пайда болады және көптеген жерлерде сирек кездеседі; сипатталған 500-ден астам түрдің көп бөлігі 10-нан аз мысалдан белгілі. Олар ең көп жартылай шөлейтті тропикалық аймақтарда кездеседі.
Acroceridae are cosmopolitan in distribution, but nowhere abundant. They appear episodically and in most places are rarely observed; of more than 500 species described, most are known from fewer than 10 specimens. They occur most commonly in semiarid tropical locations.
Мінез-құлық
Белгілі болғандай, барлық акроцеридтер – өрмектердің паразиттері. Олар көбінесе даладан әкелінген өрмектерде табылады. Bombyliidae және Nemestrinidae туысқан туыстары сияқты, осы отбасының мүшелері гиперметморфозға ұшырайды: ересектер өз қонақтарын іздемейді; керісінше, алғашқы личинка стадиясы – пландиум. Аналықтары көптеген жұмыртқа салады, 5000-ға дейін, ал олар шыққаннан кейін пландиумдер өрмектерді іздейді. Олар гиперметморфозға ұшыраған көптеген қоңыздардың триунгулиніне ұқсамайды, бірақ Stylops триунгулиніне ұқсайды. Личинкалар илекей немесе құрт сияқты иіліп-бүгіліп қозғала алады және бірнеше миллиметрге дейін секіре алады. Акроцерид пландиумімен өрмек қарымдасқанда, пландиум оны ұстап алып, аяқтарынан денесіне дейін өрмелеп, әдетте буындық мембранадан дене қабырғасы арқылы өтеді. Көбінесе ол кітап өкпесіне жақын орналасады, онда дамуын аяқтағанша жылдар бойы қалуы мүмкін. Жетілген личинкалар қонақтан тыс жерде қуыршақталады. Көптеген түрлердің ересектері, сондай-ақ Tabanidae, Nemestrinidae және Bombyliidae отбасыларының түрлері сияқты, өте ұзын сорғыштары бар нектармен қоректенеді, кейде олардың денесінен де ұзын болады. Алайда, басқа отбасылардан айырмашылығы, сорғышын тамақтану үшін пайдаланбаған кезде Acroceridae оны алға қарай емес, дененің астында бойлық бағытта алып жүреді. Сондықтан сорғыш көзден жасырынуы мүмкін, бірақ мұқият қарағанда іштің артына сәл шығып тұрғанын көруге болады. Бұл шыбықтар Палеарктика аймағында шілде және тамыз айларында өсімдіктерде көбінесе аз санымен кездеседі.
As far as is known, all Acroceridae are parasitoids of spiders. They are most commonly collected when a spider from the field is brought into captivity. As in the related families, Bombyliidae and Nemestrinidae, members of the family undergo hypermetamorphosis: the adults do not seek out their hosts; instead, the first instar larva is a planidium. Females lay large number of eggs, up to 5,000, and after hatching, the planidia seek out spiders. They do not resemble the triungulin of most beetles with a hypermetamorphosis, but do resemble the triungulin of Stylops. The larva can move with a looping movement like a leech or inchworm, and can leap several millimetres into the air. When a spider contacts an acrocerid planidium, the planidium grabs hold, crawls up the spider's legs to its body, and forces its way through the body wall, usually at an articulation membrane. Often, it lodges near a book lung, where it may remain for years before completing its development. Mature larvae pupate outside the host. The adults of most species, like various members of the Tabanidae, Nemestrinidae, and Bombyliidae, are nectar feeders with exceptionally long probosces, sometimes longer than the entire body length of the insect. Unlike the other families, however, when not deploying the proboscis for feeding, the Acroceridae carry it lengthwise medially beneath the body, instead of projecting forward. As a result, the proboscis might escape casual notice, though careful inspection may reveal it projecting slightly behind the abdomen. Flies are usually found in small numbers on plants in July and August in the Palearctic realm.
Сәйкестендіру
Сак, П., 1936 жыл. Акроцеридтер. Линднер, Э. (ред.) "Палеарктикалық аймақтың шыбықтары" 21, 1–36 беттер. Палеарктикалық түрлерді анықтауға арналған кілттер, бірақ қайта қарау қажет (неміс тілінде). Нарчук, Э. П., 1988 жыл. Акроцеридтер тұқымдасы. Bei Bienko, G. Ya, КСРО-ның Еуропалық бөлігінің жәндіктерінің кілттері 5-том (Diptera) 2-бөлім, ағылшын тіліндегі басылым. Палеарктикалық түрлерді анықтауға арналған кілттер, бірақ қайта қарау қажет. Пшемыслав, Троян, 1962 жыл. Акроцеридтер. "Польша жәндіктерін анықтау кілттері" 28, 23, 1–17. Муховка = Diptera, 54/58. Варшава: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Sack, P., 1936. Acroceridae. In: Lindner, E. (Ed.). Die Fliegen der Paläarktischen Region 21, pp. 1–36. Keys to Palaearctic species, but in need of revision (in German). Narchuk, E. P., 1988. Family Acroceridae. In Bei Bienko, G. Ya, Keys to the Insects of the European Part of the USSR Volume 5 (Diptera) Part 2, English edition. Keys to Palaearctic species, but in need of revision. Przemysław, Trojan, 1962. Acroceridae. In Klucze do oznaczania owadów Polski 28, 23, 1–17. Muchowki = Diptera, 54/58. Warsaw: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.