Кіріспе

Gewehr 88 (көбінесе Model 1888 комиссиялық мылтығы деп аталады) – 1888 жылы қабылданған 19 ғасырдың аяғындағы неміс бұрандалы мылтығы. 19 ғасырдың аяғында түтінсіз ұнтақтың ойлап табылуы сол кезде қолданылып жүрген барлық үлкен калибрлі қара ұнтақты мылтықтарды дереу ескірген деп жариялады. Француздармен бірқатар болу үшін (олар Лебель 1886 үлгісіндегі мылтығына түтінсіз ұнтақтың "кішкентай калибрлі" оқ-дәрілерін қабылдаған болатын), немістер Gewehr 88-ді өздерінің жаңа Patrone 88 патронымен бірге қабылдады, оны да неміс мылтық комиссиясы жасаған. Бұл мылтық герман мемлекеттері мен Франция арасындағы қарулану жарысының және жалпы Еуропаның қарулану күресінің көптеген қаруларының бірі болды. Сондай-ақ, екі карабин нұсқасы болды: Карабонер 88 – атты әскерлер үшін және Gewehr 91 – артиллерия үшін. Кейінгі үлгілерде оқ-дәрілерді жинағыштан салу мүмкіндігі (Gewehr 88/05s және Gewehr 88/14s) қарастырылды және олар Бірінші дүниежүзілік соғыста белгілі бір шекте шектелген түрде қолданылды. Көптеген неміс әскери мылтықтарынан айырмашылығы, бұл мылтықты Маузер емес, қару-жарақ комиссиясы әзірлеген. Маузер Германиядағы Gewehr 88 мылтықтарын өндірмеген бірнеше ірі қару-жарақ өндірушілердің бірі болды.

Дизайн

1886 жылы, Франко-Прус соғысында неміс әскерлерінен жеңілгеннен кейін он бес жыл өткен соң, француз армиясы жаңа түтінсіз ұнтақпен қозғалатын 8 мм жоғары жылдамдықты оқ атуға арналған Lebel журналы мылтығын қабылдады. Бұл Германияның Mauser Model 1871 мылтығын ескірген етті, себебі оның қара ұнтақпен қозғалатын үлкен және баяу 11 мм оқы болды. Нәтижесінде француз мылтығының дәлдігі мен ұзақтығы артық болды, сондай-ақ оны жиі тазарту қажет болмады, бұл француз әскерлеріне неміс әскеріне қарағанда тактикалық басымдық берді. Осыған жауап ретінде неміс әскерінің Мылтық сынақ комиссиясы 1888 жылы қабылданып, қолданысқа енгізілген Gewehr 88 мылтығын әзірледі. Осы себепті Gewehr 88 мылтығы "комиссиялық мылтық" немесе "Kommissionsgewehr" деп те аталады.

Қаптама

Бірінші қадам жаңа картриджді таңдау болды. Бұл швейцариялық конструкцияны бейімдеуден басталды, нәтижесінде 1888 жылы Patrone 88 немесе M/88 пайда болды, бұл 8 мм жиексіз, "тартылған" картридж (оқтың диаметрі 8,08 мм / 318 дюйм), 8,08 мм (.318 дюйм) 14,6 г (226 гран) дөңгелек бас оқпен жабдықталған және бір негізді түтінсіз ұнтақпен итермеленеді. 1905 жылы 8 мм M/88 картриджі 7,92×57 мм Mauser S Patrone (доп патроны)мен алмастырылды, ол жаңа 8,20 мм (.323 дюйм) 9,9 г (154 гран) спитцер оқпен және күштірек қос негізді түтінсіз ұнтақпен жабдықталды, нәтижесінде ұңғы жылдамдығы шамамен 40%-ға артты және ұңғы энергиясы 30%-ға өсті.

Қабылдаушы және журнал

Gewehr 1888 – бұл Gewehr 1871 қабылдағышы мен құлпынастың одан әрі жетілдірілген нұсқасы, Mannlicher журналымен үйлесімді. Оның "бөлінген көпір" (яғни құлпынас қабылдағыш арқылы өтеді және артқы көпірдің алдында бекітіледі) бар қабылдағышы, айналмалы құлпынас басы және Маннихер стиліне тән "пакетпен зарядтау" немесе "бір блокпен" жүйесі бар. Онда оқ-дәрілер болаттан жасалған ұстағышқа (бір блокпен клипке) салынады, ол журналға салынып, серіппе арқылы оқ-дәрілерді тізбектей орналастырады. Оқ атылғанда клип соңғы оқ патрон патрондық камераға жіберілгенге дейін өз орнында қалады, содан кейін мылтықтың төменгі жағындағы тесіктен түсіп қалады. Бұл жүйе дерлік барлық Маннихер конструкцияларында және олардан туындағандарында қолданылды. Ол жылдам қайта зарядтауға мүмкіндік берсе де, кірдің енуіне жағдай жасайды. Steyr Mannlicher компаниясының патенттік талабын реттеу үшін Германия осы австро-венгр компаниясымен Gewehr 88 мылтықтарын өндіруге келісім жасады. Mannlicher және Отто Шёнауэр Mauser Schlegelmilch дизайнынан құлпынастың толық отбасын жасады, соңғысы 1970-жылдарға дейін сериялық өндірісте болды.

Бұранда мен баррель

Комиссиялық мылтықтың иінтіректік механизмі комиссия өзгертулерінен өткен Маузер механизмі болды. Оқпанның конструкциясы мен ішкі ойықтары француздық Лебель мылтығынан дерлік көшірілген. Мылтықтың сыртқы түрі ерекше, себебі бүкіл "қозғалмалы" оқпан қорғану үшін металл түтікшеге оралған, бірақ түтікше алынғанда мылтық жаңа заманғы көрінеді. Бұл түтікше оқпанның тікелей ағашқа тимей, дәлдігін арттыру үшін жасалған, бірақ іс жүзінде мылтық ауқымды жағдайларға ұшыраса, судың ішінде қалып, тотығу қаупін арттырды. Karabiner 88 басқаша иінтіректік тұтқаны қолданды, ол коммерциялық спорттық мылтықтардағы тұтқаларға ұқсас болды.

Қызмет тарихы

Кейбір ерте модельдерде асығыс оқ-дәрі өндірісінен туындаған кемшіліктер болды. Бұл 1892 жылы Германия Рейхстагының мүшесі, антисемит агитаторы Герман Ахлвардт тарапынан антисемиттік қастандық теориясын тарату үшін пайдаланылды. Gewehr 88 мылтығының көп бөлігі еврей кәсіпкер Исидор Лоуэ басқарған қару-жарақ өндіруші Loewe & Company компаниясы шығарған. Исидор Лоуэ сонымен қатар Waffenfabrik Mauser компаниясында бақылау үлесіне ие болды. Ахлвардттың сөзіне қарағанда, Лоуэ неміс армиясын жеткіліксіз мылтықпен әдейі қамтамасыз етіп отырған, немесе басқа еврейлермен бірге сенімділік сынағынан өткеннен кейін кемшіліктері бар мылтықтарды жасырын түрде алмастырып отырған. Ахлвардт Лоуэні Францияның тыңшысы деп айыптады және мылтықты "Judenflinte" ("Жүде мылтығы") деп атады. Бұл талаптар негіссіз деп табылғаннан кейін, Ахлвардт жалған мәлімдеме жасағаны үшін 4 айға бас бостандығынан айырылды. Өндірістің бір бөлігі Қытайға (төменде қараңыз) немесе Латын Америкасына (мысалы, Бразилия армиясы оларды 1896-1897 жылдардағы Канудос соғысында қолданды) экспортталды. Комиссиялық мылтық Германияның отарлық кеңею кезеңінде, соның ішінде Қытайдағы Боксерлер көтерілісінде (Gewehr 88 және лицензиясы жоқ Hanyang 88 көшірмелері қарсыласы қытай әскерлерімен де қолданылды) далалық қызметте болды. Gewehr 98 жеткізілімі артқанша, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскерлерінің алдыңғы қатардағы қаруы ретінде қолданылды. Германия Gewehr 98 мылтығымен Gewehr 88 мылтығын ауыстырғанда, көптеген мылтықтар Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австрия-Мажарстан мен Осман империясына берілді, себебі екі мемлекетте де мылтықтар жетіспеді (дегенмен, ол 1930 және 1940 жылдары түрік армиясы тарапынан кеңінен қолданылды). Gewehr 88 мылтығының көп бөлігі екінші сапты бөлімшелерде, резервте және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін неміс әскерлерімен одақтас әскерлерде қолданыста болды. АҚШ-та кездесетін Gewehr 88 мылтықтарының көпшілігі Бірінші дүниежүзілік соғыста түрік күштеріне берілген және бастапқы дизайнынан өзгертілген. Түріктер осы және жаңартылған нұсқаларын кем дегенде 1930 жылдарға дейін қолданды. Gewehr 88/05 мылтықтары Югославия, Чехословакия (мысалы, күзетші мылтығы ретінде модификацияланған) және Польшада да қолданылды. Gewehr 88 мылтықтары Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі революциялар, көтерілістер мен соғыстар кезінде кеңінен қолданылды (Ресей Азамат соғысының екі тарапында, 1918-19 жылдардағы неміс революциясы, Венгриядағы революциялар мен араласулар (1918-20), Үлкен Польша көтерілісі (1918-19), Силезия көтерілістері, Түрік тәуелсіздік соғысы, Польша-Кеңес соғысы, Ольстер еріктілері және литвалықтардың Литва тәуелсіздік соғыстарында). 1919-1920 жылдары Литва армиясына шамамен 5500 Gewehr және Karabiner 88 жеткізілді (Германия берген және Франция мен Ұлыбритания сатқан). Жарымәскери одақтар қолданған, қалғандары қоймада сақталып, Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын қайтадан барельделген. Соғыс аралық Германияда Gewehr 88 мылтықтары тек отаршылдар үшін ғана қолданылды. Gewehr 88 мылтықтары Испания азаматтық соғысында екі тараптан да қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында кейбір Gewehr 88 мылтықтары Польша мен Югославиядағы екінші сапты бөлімшелерде немесе жарымәскери ұйымдарда (немесе партизандарда) әлі де қолданыста болды. Кейбір бұрынғы UVF мылтықтары 1940 жылы Ұлыбританиядағы Ішкі күзет күштері қолданды. Эфиопиялық мылтықтар (кейбір бұрынғы UVF мылтықтары да сол жаққа жеткен) Шығыс Африка кампаниясында да қолданылды. Бұл мылтықтарды 1944-1945 жылдары неміс халықтық шабуылдарында да қолданды. Қытай бұл мылтықты Цинь династиясы және Республика дәуірінде де кеңінен қолданды. Қытай алғаш рет 1894-1895 жылдардағы Бірінші Қытай-Жапон соғысына Gewehr 88 мылтықтарын сатып алды және содан кейін лицензиясыз Hanyang 88 көшірмесін шығара бастады. XX ғасырдың басында Қытай екінші рет көптеген Gewehr 88 мылтықтарын сатып алды. Келесі 50 жыл ішінде мылтық және оның Hanyang 88 көшірмесі Синхай революциясында, Қытай азаматтық соғысында және Жапонияға қарсы қарсылық соғысында қолданылды және жапондық Arisaka Type 38 мылтығына қарсы жеткілікті болды, бірақ соңғысы 30 жылға жаңа болды. Соңғы рет олар Корея соғысында қолданылды, онда олардың кейбіреулері тұтқынға алынып, АҚШ-қа сувенир ретінде әкелінді. Мылтық қару технологиясының қарқынды даму кезеңінде қабылданды және Германияның түтінсіз ұнтаққа көшуін көрсетті. Осы себепті оның негізгі неміс қызметіндегі мылтық ретінде болған мерзімі он екі жылдан аспады, бірақ ол одан әлдеқайда ұзақ уақыт бойы қолданыста болды. 1898 жылы Mauser дизайны қабылданды, Gewehr 98, ол 1890 жылдардағы Mauser модельдерінің жетістігі болды. Ол одан да күшті ұнтақпен бірдей оқ-дәріні пайдаланатын жақсырақ алмастырғыш болды. Дегенмен, бұл мылтықты Германия ғасыр басында қабылдаған жаңа Spitzer оғына сәйкес келу үшін жақын арада қайта жабдықтау қажет болды. Бұл модификациялармен жаңа дизайн Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін қолданыста болды. Gewehr 88 кейде Германиядағы қаругерлермен өте әдемі спорттық мылтықтарға айналдырылды. Мұндай мылтықтардың мысалдары бірінші сыныпты өңдеуді және бүгілмелі көзқарастар және өзгертілген доңғалақ тұтқалары сияқты арнайы мүмкіндіктерді көрсетеді. Кейбір Karabiner 88 мылтықтары әдеттегі M/88 немесе 7.92×57mm Mauser патронының орнына 7×57mm Mauser патронымен жасалған. Бұл, әсіресе Оңтүстік Америкада 7×57mm патронының кеңінен қолданылуына байланысты, сату үшін жасалған болуы мүмкін. Белгілі барлық 7×57mm Karabiner 88 мылтықтары Haenel компаниясымен жасалған.