Кіріспе

Нью-Джерси штатының Конституциясын сот түсіндіруі

Маунт-Лорел доктринасы – Нью-Джерси штатының Конституциясының маңызды сот доктринасы болып табылады. Бұл доктрина муниципалитеттерге аймақтарды жоспарлау өкілеттіктерін белсенді түрде пайдаланып, төмен және орташа табысты отбасыларға қолжетімді тұрғын үйлерді салуға нақты мүмкіндіктер жасауды талап етеді. Доктрина өзінің атын 1975 жылы Нью-Джерси Жоғарғы соты алғаш рет жариялаған істен алған: Оңтүстік Берлингтон округі, АҚШ, NAACP v. Mount Laurel Township (әдетте Маунт-Лорел I деп аталады), онда талапкерлер Маунт-Лорел қалашығының аймақтарға бөлу ережесін төмен және орташа табысты адамдарды муниципалитетте тұрғын үймен қамтамасыз етуден шығарып тастау үшін жасалған деп шағымданып даулаған.

Бастапқы дамуы

Этель Лоуренс, Маунт-Лорел қаласының алтыншы буын тұрғыны, Маунт-Лорел қаласының шенеуніктері оның қауымдастығындағы аз қамтылғандарға арналған тұрғын үйлерді бұзу ниеттерін жариялағаннан кейін бастапқы Маунт-Лорел ісінің бас талапкері болды. Камден немесе Филадельфияның кемтар аудандарына көшуден басқа нақты балама болмағандықтан, көптеген тұрғындар кетуге күшейтілген қысымға алаңдады. Лоуренс жергілікті пастор арқылы Камден аймақтық құқықтық қызметтер директоры Карл С. Бисгейермен байланысты, ол Маунт-Лорел ісі үшін талапкер іздеп жүрген. Адвокаттар Кеннет Э. Мейзер, Томас Дж. Оравец және Питер Дж. О'Коннормен бірге Бисгейер жалпы Маунт-Лорел І деп белгілі болған сотқа шағым түсірді. Кейбіреулер бұл шешімді соттың белсенділігінің мысалы деп айыптады.

1980 жылдардағы әділ тұрғын үй туралы заңға сот шешімі

Нью-Джерси Жоғарғы Соты заң шығарушы органның «Әділ Тұрғын Ұй Заңы» қабылдауын құптады. Көптеген алдын ала сот шешімдері күтіліп жатқан істерді COAH-қа «нақты әділетсіздік» негізімен беруден бас тарған, бірақ Жоғарғы Сот осы терминді өте тар мағынада түсіндіріп, істерді беруді бұйырды. Алдын ала соттар әр муниципалитеттің міндеттемелерін есептеу және оны қалай орындау туралы шешімдерін COAH ережелерімен үйлестіруге міндеттелді. Заң конституциялық деп танылды және COAH-қа кең өкілеттік беру үшін түсіндірілді, мысалы, сирек ресурстарды (кәріз сыйымдылығы, ішуге жарамды су, жер) қолжетімді тұрғын Ұйды қамтамасыз етуден басқа мақсаттарда пайдалануды шектеу арқылы, қолжетімді тұрғын Ұйдың шын мәнінде салынуын қамтамасыз ету.

Қолжетімді тұрғын үй жөніндегі кеңес (COAH)

COAH – 1980 жылдары құрылған, Mt. Laurel талаптарын іске асыруға бағытталған, қазіргі кезде жойылған мемлекеттік агенттік. Кейбіреулер оны қайтадан күшпендіру қажет деп санайды.

"Әділ үлестіру" тұрғын үй орталығы

Fair Share Housing Center немесе FSHC – 1975 жылы құрылған, Черри Хилл қаласында орналасқан коммерциялық емес ұйым. Ол әділ тұрғын үй салуды қамтамасыз ету мақсатында қалаларға қарсы сот процесін жүргізеді.

Өңірлік үлестер туралы келісімдер (ӨӨК)

1985 жылы «Әділ тұрғын үй туралы» заң қазір күшін жойған өңірлік үлестік келісімдер жүйесін құрды. Бұл келісімдер қалаларға Нью-Джерси Жоғарғы Сотының Mt. Laurel шешімімен талап етілгендей, басқа жерде қолжетімді тұрғын үйді қаржыландыру арқылы қолжетімді тұрғын үй міндеттемелерінің жартысына дейін құтылуға мүмкіндік берді. 2008 жылы Fair Share Housing Center-дің Питер О'Коннордың ұсынысымен және кейбір қала маңы демократтарының қарсылығына қарамастан, губернатор Джон Корзин RCA-ны тыйым салатын заңға қол қойды. А500. Ол Fair Share Housing Development-тің Ethel R. Lawrence Homes-та өткен салтанатты шарада А500 заңын қол қойып бекітті. Кейбір адамдар жердің тым көбейіп кетуін (спауын) тоқтату үшін RCA-ны қайта енгізуді талап етуде.

Қоршаған ортаны қорғау

1983 жылы Нью-Джерси Жоғарғы соты ескерткендей, қолжетімді тұрғын үйді талап етуде штаттық Конституция "жаман жоспарлауды қажет етпейді. Ол қала маңына таралуды қажет етпейді. Ол ауылдық муниципалитеттерден ірі масштабты тұрғын үйлерді дамытуға шақыруды талап етпейді. Бұл қалалар мен қала маңынан адамдардың көшіп кетуі үшін жолдарды бекер кеңейтуді және кәріз және су жүйелерін қажетсіз салуды қажет етпейді. Конституциямызда төмен кірісті тұрғын үйді қамтамасыз ету және сонымен бірге штаттың болашағын ақылмен жоспарлау конституциялық міндетімізге қайшы емес ешнәрсе жоқ". Парсиппани тұрғынының бірі: "Парсиппаниде көптеген мүлік бос тұрғанда осы маңызды дамытылмаған жердің даму үшін бұзылуына өте ренжідім", - деді "Уотервьюдегі шамадан тыс дамуды тоқтату" қарсылық тобының өкілі Дейв Каплан.

2017 жылғы қаңтарда НЖ Жоғарғы сотының шешімі

2017 жылдың қаңтар айында Нью-Джерси Жоғарғы соты қалалардың қолжетімді тұрғын үйді қамтамасыз етудегі бұрынғы сәтсіздіктерін ескеруі керек деген қаулы шығарды. Бір сарапшы атап көрсеткендей, бұл іс 1999 жылдан бері жалғасып келе жатқан қолжетімді тұрғын үйді реттеу жөніндегі пікірталастарды шешті. Дегенмен, Сот муниципалитеттерден қазір талап етіліп отырған қолжетімді тұрғын үйді іске асыру тәсілі туралы ешқандай нұсқау бермеді. Бұл шешім көптеген сұрақтарға жауапсыздық қалдырады және қолжетімді тұрғын үй талаптарын реформалау үшін заң шығарушы органның араласуына байланысты болады. Бұл шешімге сәйкес, 1999 жылдан бері ескерілмеген қалалық жоспарларға қолжетімді тұрғын үйді енгізу қажет. Қалалардағы бос жатқан жерлер қолжетімді тұрғын үйлермен толтырылуы мүмкін, бұл муниципалитеттерге халық ағынын әкелуі ықтимал. Заң шығарушы орган қазіргі қолжетімді тұрғын үй ережелерін қалай және қандай өзгерістермен соттың соңғы қаулысына сәйкес ететінін бақылау қажет. 2017 жылдың қаңтар айындағы өз қаулысында Нью-Джерси Жоғарғы соты заң шығарушы органның қолжетімді тұрғын үй мәселесіне қайта оралуын құптады: «Біз бұрынғыдай, заң шығарушы органның қолжетімді тұрғын үйдің муниципалитет үлесін есептеу және бөлудің балама әдістерін қарастыруға құқығы бар екенін мойындаймыз, және осы мақсатта біз осы маңызды әлеуметтік және экономикалық конституциялық мәселеге заңнамалық назар аударуды құптаймыз», - деп жазды судья ЛаВеккия.

Заң шығарушыны сынға алу

Моррис округына үміткер, Хардинг комитетінің мүшесі Николас Платт 2017 жылдың мамыр айында штат бойынша барлық әкімдердің Трентонда наразылық акциясын өткізуді және заң шығарушылар құрылысшының шешімінен туындаған шамадан тыс дамудың салдарына қатысты шаралар қабылдамайынша штаттық үйден шықпауды ұсынды. Берген және Пасайк округтарының Ассамблея мүшесі Холли Шеписи 2017 жылдың шілдесінде жарияланған мақаласында реформаның шұғыл қажет екенін айтты: «Егер салынса, жаңа үйлердің саны Манхэттен қаласының барлық үйлерінен асып кетеді», - деді ол, бұл мәселені шамадан тыс дамудың «ессіздігі» деп атады. 2017 жылдың жазында Шеписи Парамуста жергілікті әкімдермен және басқа да штаттық Ассамблея мүшелерімен бірге қолжетімді тұрғын үй мәселесі бойынша бірнеше қоғамдық тыңдаулардың біріншісін өткізді. Сомерсет округының Монтгомери қалашығының әкімі Эд Трзаска пәтерлердің құрылысының артуы аймақтың ауылдық сипатын жояды, «қалашықтың инфрақұрылымын жүктемелі етеді, мүлік салығын күрт арттырады, мектеп жүйесіне ауыртпалық түсіреді және қалашықтағы өмір сапасына кері әсер етеді» деді. Юнион округында 2017 жылдың жазында Кларк қалалық кеңесі штаттық заң шығарушы органдардан қолжетімді тұрғын үй мәселесін реформалау үшін шаралар қабылдауды талап ететін бірауыздан қаулы қабылдады; әкім әйтпесе «Юнион округы 25 жылдан кейін Куинс сияқты болады» деді. Юнион округының Беркли Хайтс қаласында 2017 жылдың маусым айында кеңес төрағасы Марк Фейчер заң шығарушы органдардың шамадан тыс дамуға қатысты әрекет етпеуін «мемлекеттік биліктің үлкен сәтсіздігі» деп санайтынын мәлімдеді.

Қоғамдық сын

2018 жылдың маусым айында NJ 101.5 радиосының жүргізушісі Билл Спейдиа осы қағиданы жою үшін конституциялық түзетуді жақтады, артық құрылыс салу салдарынан салық жүктемесі әділсіз түрде артқанын айтты.

Өңірлік қалалар арасындағы серіктестік тәсілдері

2017 жылдың жазында Берген округінің бес қаласының әкімдері қолжетімді тұрғын үй мәселесіне аймақтық көзқараспен қарап, қалаларының ерекшелігін сақтайтын ұтымды шешімдер табу үшін бірігіп жұмыс істейтіндерін хабарлады.

Бос және бос емес мүлік

Кейбіреулер Нью-Джерси штатындағы тасталып, бос тұрған жылжымайтын мүліктің көптігін, адамдар аз қоныстанған аймақтарда жаңа құрылыс жүргізілмес бұрын ескеру қажет деп санайды. Сондай-ақ, штаттың қалалық абаттандыру жұмыстарын қаржыландыруды арттыруды, оның ішінде үйден тыс жер иелеріне қатысты кодекс талаптарын күшейтуді ұсынды, бұл қалалық абатсыздықтың жағымды тұрғын үйлерге тигізер зиянын азайтуға бағытталған. Ньюарк қаласы "қалалық лигамен бірлесіп, бос немесе тастап кетілген мүлікті анықтау жұмыстарын жүргізіп жатыр, оларды шағын құрылыс компанияларына сату үшін, ал олар тұрғындарға өзіндік құнмен сатады. Ратгерс университетінің мәліметтеріне сәйкес, Ньюарк қаласының шамамен 16 пайызы бос тұрғын үйлермен қамтылған, сонымен қатар қалада үйден шығару және иеліктен айыру көрсеткіштері жоғары деңгейде."