Кіріспе

1644 жылы жарық көрген литургиялық нұсқаулық. Қоғамдық құлшылық туралы нұсқаулық (Шотландияда Вестминстер нұсқаулығы деп белгілі) – 1644 жылы Вестминстер Ассамблеясы ортақ дұға кітабының орнына жазған литургиялық нұсқаулық. 1644 жылы Англия Парламенті және 1645 жылы Шотландия Парламенті бекіткен бұл нұсқаулық Вестминстерлік сенім жарнамасы, Вестминстерлік қысқаша катехизис, Вестминстерлік толық катехизис және шіркеу басқару ережесімен бірге Вестминстерлік стандарттардың құрамына кіреді.

Шығу тегі

Жалпыға ортақ дұғалар кітабына қарсы қозғалыс, ішінара ағылшын Парламентімен шабыттандырылған, 1640 жылғы Тамыр мен Бұтақ петициясымен жетегіне жетті, ол «осы үкіметті (яғни, епископтық жүйені) барлық тәуелділіктерімен, тамырларымен және бұтақтарымен жоюды» талап етті. «Бұтақтардың» арасында Жалпыға ортақ дұғалар кітабы болды, ол «көбінесе Римдік Бревиарий, ритуалдар және [және] жаңа құрбандық кітабынан құрастырылған литургия» деп айтылды. Осылайша, 1641 жылы Джон Нокстің Жалпыға ортақ тәртіп кітабының қысқартылған нұсқасы Ұзақ Парламентке ұсынылды. 1644 жылы Вестминстер ассамблеясына сол түпнұсқаның тағы бір бейімделуі ұсынылып, басылды. Алайда, парламенттік дін қызметкерлері өз кітабын жасауға шешім қабылдады және қауымдарды басқаратын пасторларға нұсқаулар жинағын келісу үшін комитет құрды – белгілі бір құлшылық формасы емес, нұсқаулар жинағы. Ағылшын Жалпыға ортақ дұғалар кітабы Шотландияда ерте пайдаланылған болса да, ол белгілі бір литургия болып табылады, онда бірқатар белгілі дұғалар мен егжей-тегжейлі сабақтар тізімі берілген. Сондықтан оны Тізбемен салыстыру қиын. Дегенмен, Тізбе Шотландияда 1564 жылдан бері қолданылып келе жатқан Жалпыға ортақ тәртіп кітабын ұстанады, ол Генуэядағы ағылшын қауымында қолданылған Нокстің Дұғалар формасынан туындаған. Бұл кітап дұғалардың сөздерінде дискрецияны қамтамасыз етеді және белгілі бір лекционарий жоқ. Тізбе Вестминстер дін қызметкерлерінің парламенттік кіші комитетімен жасалды. Кіші комитеттің төрағасы Стивен Маршалл болды. Басқа мүшелері Томас Янг, Герберт Палмер және Чарльз Херль болды. Тәуелсіздерден Филип Най және Томас Гудвин, ал шотланд пресвитериандарынан Александр Хендерсон, Роберт Бейли, Джордж Гиллеспи және Сэмюэл Рутерфорд қатысты. Мәтін Найдың жазу стиліне ұқсайды.

Мазмұны

Директория күн тәртібіне ұқсас болды, бірақ сонымен қатар ауруларды аралау туралы егжей-тегжейлі бөлімді және уағыз айту туралы кеңейтілген нұсқаулықты қамтитын пасторлық практиканың нұсқаулығы да еді. Кітап құрастырушылардың ғибадаттың реттелу принципіне сенімін көрсетті, яғни Құдайға жария ғибадатта тек қана Жазбаларда нақты түрде бұйрылған нәрселер ғана – нақты бұйрықтар, нұсқаулар, мысалдар немесе Жазбалардан логикалық түрде туындайтын қажетті салдарлар ғана қабылданды. Директория ғибадаттың негізгі құралы ретінде Киелі кітапты оқуға баса назар аударды. Киелі кітаптардың тараулары тізбектей оқылды, әрбір өсиеттен бір тараудан кейін ұзақ дұға оқылды, сосын пастор «өздерінің және тыңдаушыларының күнәларына дұрыс сезінулері үшін» уағыз айтуға тиіс болды. Осы қызметте, бұрынғыда шіркеу кіреберісінде орналастырылатын шомылдыру тағын қолданып, адамдар көріп, ести алатын жерде шомылдыру рәсімі өткізілуі керек еді. Рәсімге дейін ұзақ нұсқаулар берілді, онда шомылдырудың міндетті емес екендігі, егер орындалмаса, баланың немесе ата-ананың кінәлі болмайтыны айтылды, себебі «имандылардың балалары шомылдырудан бұрын христиан және шартты түрде қасиетті». Сыртқы шомылдыру рәсімімен бірге Киелі Рухтың ішкі шомылдыруының болуын тілейтін дұға оқылды. Қасиетті тамақтандыру таңғы уағыздан кейін өткізілуі керек еді және жиі жасалуы керек еді, бірақ Директория нақты жиілігін көрсетпеді. Шотландтар үшін үш айда немесе жарты жылда бір рет жеткілікті болды, ал кейбір ағылшын пуритан шіркеулері ай сайын тойласа, көптеген англикандықтар жылына бір рет қана қатысты. Қасиетті тамақтандыруға ниет білдірушілер «қасиетті үстелдің маңында» немесе «үстінде» отыруы керек еді. «Маңында» және «үстінде» деген сөздер шотландтықтардың үстел айналасында отыру қажеттілігі және Англиядағы кең таралған пікір арасындағы келісімді білдірді. Мәркі, Матай және Лұқа жазған Ізгі хабарлардан немесе Пауылдың Қорынттықтарға бірінші хатынан алынған құттықтау сөздері тойдың маңызды бөлігі болды. Одан кейін Құдайға ризашылық білдіріліп, «Оның мейірімді болуын, бізді Киелі Рухының жетелеуімен өмір сүргенін, осы екі нәрсені – нан мен шарапты қасиетті етуін және өздерінің діни ережелерін жарылқауын тіледік. Осылайша біз иман арқылы үшін біз үшін айырылған Иса Мәсіхтің денесі мен қанын қабылдап, Оны жейміз, Ол бізбен бірігіп, біз Омен бірігіп, Ол бізде және біз Онда тұрамыз, бізді сүйген және үшін бізді берген Оған шүкіршілік етейік». Содан кейін нан үзіліп, бөлісілді, сондай-ақ шарап та бөлісті. Кедейлерге садақа жинау қызметке кедергі келтірмейтіндей етіп ұйымдастырылуы керек еді. Некеге тұру үшін тараптардың келісімі, ниетті жариялау және жылдың кез келген күні, бірақ мүмкіндігінше Иеміздің күні емес, қоғамдық ғибадат орнында діни рәсім өткізілуі қажет еді. Рәсім дұғадан, некенің шығу тегі мен мақсатын түсіндіруден, кедергілердің бар-жоқтығын анықтаудан, уәделер алмасудан, жұбайлардың күйеу мен әйел екенін жариялаудан және қорытынды дұғадан тұрды. Некелердің тізілімі сақталуы керек еді. Директория жерлеу рәсімдеріне қатысты ешқандай ереже енгізбеді, себебі жерлеу рәсімдері ырым-жырымдарға әкеп соқтырған. Алайда, қайтыс болған адамның мәртебесі мен жағдайына сәйкес «әдептілік пен құрмет көрсетуге» рұхсат берді, сондай-ақ қайтыс болғанның жақындарына осы жағдайды пайдалануға шақыруға мүмкіндік берді. Генри Хаммонд, кейіннен I Карлдың капелланы, 1645 жылы жариялаған «Жаңа директорияға шолу және Англия шіркеуінің ежелгі литургиясының қорғаны» атты еңбегінде Директорияға алты қарсылық білдірді. Хаммондтың пікірінше, Директория (1) белгіленген формадан немесе литургиядан, (2) сыртқы немесе денелік ғибадаттан, (3) ғибадаттағы біркелкіліктен, (4) дұғаларға, әндерге және оқуларға жауап беру арқылы қауымның қатысуынан, (5) дұғаларды бірнеше жинаққа немесе бөліктерге бөлуден және (6) қауымда тізе бүгу, шомылдыру рәсіміндегі айқыш, некедегі сақина сияқты рәсімдерден аулақ болды. (1) мәселесі бұрын талқыланған. (2) мәселесі бойынша, рәсімдерге және сыртқы ишараттарға (мысалы, шығысқа қарай иілуге) құлшындықтан аулақ болды. (3) мәселесі бойынша, ғибадат бөліктерінде біркелкілік болуы керек еді, бірақ сөздер емес. (4) және (5) мәселелері бойынша Директория Хаммонд ұсынғандай қарама-қарсы емес, бірақ ән айтуға өте ынталы емес. (6) мәселесі бойынша, қауымда тізе бүгу және шомылдыру рәсіміндегі айқыш Англия шіркеуіндегі тараптар арасында ұзақ даудың нышаны болды. Хаммонд Директорияда қызмет бөліктеріне қатысты аулақ болған он алты нәрсені атады: (1) ақуызды жариялау, (2) шіркеудің псалмдарын және басқа да әндерін ән айту қажеттілігі, (3) доксологияны қолдану, (4) ежелгі сенімдерді қолдану, (5) Иеміздің дұғасын және Патша үшін дұға етуді жиі пайдалану, (6) әулиелер күндері мен литургиялық жыл, (7) заңдарды оқу және олармен байланысты дұғалар, (8) сыйлықтарды ұсыну тәртібі, (9) жеке шомылдыру, (10) белгіленген катехизис (бірақ бұл кейінірек Вестминстердің Үлкен және Кішкентай катехизистерімен қамтылды), (11) растау, (12) тірілер үшін жерлеудің салтанаттылығы, (13) бала туғаннан кейін шүкіршілік айту, (14) аурулар үшін қасиетті тамақтандыру, (15) Ұлы Жоланың басындағы Қинау қызметі, (16) Ұлы Жоланың сақталуы, Құрбандық күндері және Үш күн. Бұл элементтердің бірнешесі (1, 5, 7, 10) басқа реформаланған шіркеулерде қолданылды, бірақ негізгі элементтер жоқ еді.

Англия шіркеуінің қолдануы

Англияның кейбір аймақтарында, әсіресе Лондон мен Ланкаширде 1646 жылы пресвитериандық жиналыстар (пресвитериялар) құрылды және 1660 жылы II Карл таққа қайта отырғанға дейін қызмет етті. Бұл аймақтардың ішінде де барлығы бірдей қабылдаған жоқ, бірақ көптеген шіркеулер Directory сатып алып, пайдаланғанын көрсететін мол дәлелдер бар. Бұл кітапша қауымдық немесе тәуелсіз дін қызметкерлері бар шіркеулерде де қолданылған болуы мүмкін. Дегенмен, Directory-ні қабылдаған шіркеулер азын қалды, ал «Жалпы дұғалар кітабы» елдің көп бөлігінде, әсіресе жаназа рәсімдерінде жасырын түрде қолданыла берді. Directory-нің халықтың көпшілігіне ұнамағаны анық, және оны пайдаланудың сенімді дәлелдерін оған деген жағымсыз реакциялардан, әсіресе Directory қабылданған шіркеулерде крещение рәсімінің күрт азайғанынан табуға болады.

Шотландия шіркеуінің қолдануы

Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясы 1645 жылғы 3 ақпанда Ассамблеяның 10-шы отырысында Вестминстер директориясын қабылдады. Алайда, Директория мәтінін қабылдағанда Ассамблея бірнеше түсіндірмелер мен шараларды ұсынды, содан кейін, 1645 жылғы 7 ақпандағы 14-ші отырыста Шотландия шіркеуінің ішінде қолдану үшін одан да көп түсіндірмелер берді. Осылайша, қабылдау актілері шотланд шіркеуінің дәстүрлері мен әдеттерін, егер бұл айырмашылықтар ағылшын шіркеулеріне, атап айтқанда пуритандық немесе тәуелсіз шіркеулерге өкпе тудырмаса, сақтап қалуға тырысты. Ондай қолданудағы айырмашылықтарға мысал ретінде шотландтардың қасиетті дастарқан төңірегіне отыруға ұмтылуы, эпиклезисті сақтап қалу, дастарқандар босатылып, жаңадан келгендерге дейін псалм айту, қасиетті нан мен шарапты қатысушылардың өзара бөлісуі және қасиетті дастарқаннан кейін "Шүкіршілік уағызы" жатады. Дегенмен, Вестминстер директориясы шотландтық "Оқырман қызметіне" тыйым салып, уағыз басталмас бұрын дін қызметкерлерінің мінберде дұға ету үшін иіліп отыру әдетін жойды.

Ескерту

Оның толық атауы "Англия, Шотландия және Ирландия үш патшалығында Құдайға жалпыға ортақ құлшылық етудің нұсқауы" ("A Directory for Public Worship of God throughout the Three Kingdoms of England, Scotland, and Ireland") болды. Бірге Парламент жарлығымен "Ортақ дұға кітабының" алынып тасталуы және осы Нұсқаудың Англия Корольдігі және Уэльс Доминионында орнатылуы мен сақталуы туралы. 1645 жылғы Шотландия заңының толық атауы - ЧАРЛЬЗ I. Парл. 3. Сесс. Шотландия Корольдігі ПАРЛАМЕНТІНІҢ АКТЫ, Қоғамдық құлшылық жөніндегі Нұсқауды бекіту және орнату туралы. ЭДИНБУРГ, 1645 жылғы 6 ақпан.