Кіріспе

Құс түрі. Отты мүңкілі аракари немесе отты мүңкілі араçари (Pteroglossus frantzii) – тукан тұқымдасының (Ramphastidae) құсы. Ол Коста-Рика және Панамада таралған.

Таксономия және жүйелеу

Негізгі таксономиялық жүйелер ұзақ жылдар бойы отты мүңкілі аракариді (Ramphastos flammeus) жағалы аракаримен (P. torquatus) тығыз байланысты түр ретінде қарастырды. Кем дегенде бір 20 ғасыр авторы оны жағалы аракаридің түршесі ретінде қарастырған. Отты мүңкілі аракари – монотипті түр.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Жалынды мүңкідұмды аракари Коста-Риканың Тынық мұхиты жағалауындағы Никоя шығанағынан бастап Панаманың батыс Чирики провинциясына дейін таралған. Бұрын Верагуас провинциясына дейін де кездесетін. Ол ылғалды біріншілік және екіншілік ормандардың ішкі және шеткі бөліктерін мекендейді. Көбінесе теңіз деңгейінен басталып, бірақ кейде одан да биіктеп табылады.

Тамақтандыру

Отты мүңқұрт аракаридің қорегі негізінен жемістерден тұрады, бірақ ол ірі жәндіктермен, басқа құстардың жұмыртқаларымен және балаларымен, сондай-ақ басқа да кішкентай омыртқалы жануарлармен де қоректенеді. Ол көбінесе қанатының астында немесе оған жақын жерде іздейді, бірақ төменгі жапырақ қабаттарындағы жемістерді де жейді. Олар жемісті қонған жерінен созылып, иіліп, тіпті басын төменге салып жинап алады.

Өсіру

Коста-Рикада жалынды мүңкілді аракаридің көбейетін мезгілі қаңтардан сәуірге дейін, ал Панамада одан кейін де созылуы мүмкін. Әдеттегі жұмыртқа саны екі, бірақ кейде одан да көп жұмыртқа салынуы мүмкін. Ол көбінесе ағашқарғыш құстың қуысын пайдаланады, ол тасталып қалған немесе олардан ағашқарғыштарды қуған қуыс болуы мүмкін, және ол жерден жоғары орналасқан болуы мүмкін. Инкубация кезеңі мен ұшқындардың пайда болу уақыты белгісіз. Екі ата-ана да жұмыртқаларды жарып, балапандар мен ұшқындарды тамақтандырады. Оларға көбінесе өткен маусымның балапандарынан шыққан бір немесе бірнеше ересек құстар көмектеседі. Кішкентай балапандар көбінесе жәндіктермен қоректенеді.

Дауыстау

Жалынды жауырықты аракаридің дауыстары жоғары перделі "псиип" дыбысынан басталып, "сис сик" деп тізбектей қайталанады, бұл дауыстар жағалы аракаридің дауыстарымен толық сәйкес келеді. Одан бөлек, ол "құрқыраған дауыс" және "жұмсақ сыбдыр" шығарады.

Мәртебе

IUCN жалынды жауырықты аракаридің жағдайына «Ең аз қызығушылық тудыратын» деңгейін берді. Оның кеңінен таралған ареалы бар және ересек жекелерінің саны кем дегенде 50 000 екені бағаланған, бірақ олардың саны азайып бара жатыр деген болжам бар. Қазіргі уақытта тікелей қауіп-қатерлер анықталған жоқ. Бұл түр Коста-Рикадағы кем дегенде екі қорғалатын аумақта кездеседі. Панамада ареалдың тарылуы қосымша зерттеулер қажеттігін көрсетеді.