Кіріспе

Сатып алу тапсырысының түрі

Жалпы тапсырыс, жалпы сатып алу келісімі немесе шақыру тапсырысы – бұл клиент жеткізушіге белгілі бір кезең ішінде бірнеше жеткізу күнін жүзеге асыруға мүмкіндік беретін, көбінесе алдын ала белгіленген бағадан пайдалану үшін келісілген сатып алу тапсырысы. Ол әдетте тұтыну тауарларына үнемі қажеттілік болған кезде қолданылады. Жалпы тапсырыстар көбінесе клиент үлкен көлемде тауар сатып алғанда және арнайы жеңілдіктер алғанда пайдаланылады. Жалпы тапсырыс негізінде, сату тапсырыстары («жалпы шығарылымдар» немесе «тапсырысты босату туралы тапсырыстар») және шот-фактуралар келісім-шарт орындалғанға дейін, тапсырыс мерзімі біткенге дейін немесе алдын ала белгіленген максималды тапсырыс сомасына жеткенге дейін қажеттікке қарай жасалуы мүмкін.

Артықшылықтары

Жалпы тапсырыс беру клиентке қажеттіден артық қор ұстауға мүмкіндік бермейді, сонымен қатар жиі сатып алу тапсырыстарын рәсімдеудің әкімшілік шығындарын азайтады және көлемдік жеңілдіктер немесе бағалық ұсыныстар арқылы арзан баға алуға мүмкіндік береді. Жеткізуші тарапынан, жалпы тапсырыс тұрақты бизнеске кепілдік беру арқасында пайда әкелуі мүмкін, сондай-ақ болашақ ақша ағыны мен тапсырыстарды дұрыс болжауға көмектеседі. Жалпы тапсырыс – белгілі бір мерзімге бекітілген бағамен жасалатын келісімшарт. Сатып алушы бәсекелес жеткізушілер ұсынған бағалардың ішінде ең қолайлысын іздейді. Ең жақсы ұсыныс таңдалғаннан кейін тауарлардың бағасы бекітіледі, сондай-ақ жеткізушіге қажетті сома беріледі, ол сұраныс бойынша тауарды дайындауға мүмкіндік береді. Сатып алушы болжамды соманы, өткен жылдардағы нақты пайдалану мөлшеріне сүйене отырып немесе сандық талдау үшін қажетті сома ретінде ұсынады. Жеткізуші осы келісімшарт бойынша жеткізілуге тиіс тауар мөлшерін анықтай алады. Мысалы, келісімшарт аяқталғанда, болжамды соманың 80% сатып алынуы керек, бұл мерзім бір немесе екі жылды құрайды. Жалпы тапсырыс бойынша, егер жеткізуші келісімшартта көрсетілген мерзімде тауарды жеткізе алмаса, кешіктірілген жеткізілім үшін айып төлеу көзделеді. Бірақ, егер сатып алушы келісімшарт шарттарын орындамаса, мысалы, "бір жыл ішінде болжамды соманың 80% сатып алу керек" деген талапты орындамаса, жеткізуші алдын ала дайындалған қорды сақтағандықтан, келісімшарт мерзімі ұзартылуы мүмкін, кешіктіру ақысы алынбауы мүмкін немесе сатып алушының басқа талаптары қарастырылуы мүмкін. Шындығында, жалпы тапсырыс келісімшарты аяқталғанда, сатып алушы келісімшартта көрсетілгендей, жеткізушіге жіберілген сұраныстың 80% -ын сатып алмайды. Сатып алушы жеткізушіге келісімшарттағы тауарды сатуға рұқсат береді, осылайша қорды азайтуға болады. Жеткізуші де қордағы тауарлардың жай-күйі туралы ақпаратты сатып алушыға жеткізіп, оның хабардар болуын қамтамасыз етуі керек. Сатып алушы жеткізушіге сатып алу тапсырысын беру алдында, қорда тауардың бар-жоғын сұрауы тиіс, себебі қордың жетіспеуіне байланысты туындауы мүмкін проблемаларды болдырмау қажет. Кітапханалар "жалпы тапсырыс" терминін белгілі бір басылымдар жинағының барлығын сатып алу үшін баспагерлермен жасалған келісімдерін белгілеу үшін қолданады. Жалпы тапсырыстар немесе қызметтерді тоқтату туралы тапсырыстар техникалық қызмет көрсету және жөндеу сияқты қызметтерді тапсыру үшін де қолданылуы мүмкін. Мұндай жағдайларда қорды ұстауға байланысты пайда пайда болмайды, бірақ шақыруды тоқтату туралы тапсырыс төтенше жағдайларда жөндеу жұмыстарын немесе кезекті техникалық қызмет көрсетуді кепілдік берілген бағамен оңай ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Қиындықтар

Келісімшарт жасаудың ең қиын тұсы – өнімді пайдаланушы анықтаған болжамдық көлемді анықтау болып табылады. Болжамдық көлемді алу қиындық тудырғандықтан, жеткізуші қандай көлемде қорда сақтау керектігін білуі керек. Мұны істеудің ең оңай жолы – сатып алушымен қорда қандай көлемді ұстау керектігін талқылау. Мысалы, олар алғашқы 6 айда тек 20% көлемін ғана қорда сақтауға келісе алады, сонда жеткізуші мен сатып алушы көлемді қайта қарастырып, қажетті түзетулерді жасай алады. Бұл келісімшарт мерзімінде жеткізушінің қорға түсетін жүктемені азайтады және егер қор болжағаннан гөрі баяу сатылса, келісімшарт аяқталғаннан кейін сатып алушыға көмектесуі мүмкін. Келісімшарт жыл сайын ұзартылуы мүмкін, бірақ оны әр уақытта түзетуге болады, себебі жинақталған нақты болжамдық деректер қорға деген қажеттілікті азайту немесе арттыру қажеттігін көрсетеді. Балама ретінде, кейбір компаниялар материалдық қажеттілікті жоспарлау жүйесі арқылы болжамдық ақпаратты пайдаланып, өнімнің өмірлік циклы бойындағы тиісті қор көлемін анықтай алады.

Федералды сатып алу туралы ереже

АҚШ Федералдық сатып алу ережелерінде "жаппай сатып алу келісімдері" немесе BPA термині FAR 8.405 3-те қолданылады: Ережеде, мүмкін болған жағдайда, бір ғана BPA берудің орнына, бірнеше BPA құруға басымдық берілетіні атап көрсетілген.