Силсила (سِلْسِلَة) – араб тілінде "тізбек", "байланыс", "қарым-қатынас" мағынасын беретін сөз. Көбінесе әр түрлі мағыналарда қолданылады. Атап айтқанда, оны "рухани шежіре" деп аударуға болады, онда суфи шебері өзінің халифасына немесе рухани мұрагеріне халифалық құқығын тапсырады. Урду тілінде "силсила" сөзі "саға" деген мағынаны білдіреді.
Silsila (سِلْسِلَة) is an Arabic word meaning chain, link, connection often used in various senses of lineage. In particular, it may be translated as "spiritual genealogy" where one Sufi Master transfers his khilafat to his khalîfa, or spiritual descendant. In Urdu, silsila means saga.
Тарихи маңызы
Әр суфилік тәріқаның сиссиласы бар. Силсила тәріқаның бастауымен бірге пайда болды, ол Ислам пайғамбары Мұхаммедке дейін жетеді. Көптеген сиссилалар өз тегін оның туысы және күйеу баласы Әли ибн Әби Талибке, мысалы, Қадирия, Чиштия, Нурбахшия және Сухравардия тәріқаларына дейін жатқызады. Дегенмен, Оңтүстік Азияның Нақшбандия тәріқасы Әбу Бәкір арқылы жалғасады. Ғасырлар бұрын Арабияда формалды білім беретін мектептер болған жоқ. Студенттер білім беретін ұстаздарға барып оқитын. Оқуын аяқтағаннан кейін олар іжазат (рұқсат) алды, ол олардың білімінің куәлігі болды. Бітіруші, өз кезегінде, шәкірттері болатын ұстаз ретінде жұмыс істеді. Мұндай ұстаздар тізбегі сиссила немесе тектік желі деп белгіленді. Қазіргі замандағы жағдайға ұқсас, дипломдар тек мойындалған университеттерден ғана қабылданады, ұстаздың тексерілген ұстаздар тізбегі болған куәлігі ғана заңдылықты растады. Теориялық тұрғыдан алғанда, осы тәжірибелерде (талқин) нұсқауды тек тәріқаның уәкілетті ұстазынан ғана алуға болады, және тек осы шейхке адалу (байъа) серті бергеннен кейін ғана. Шейх шәкірттеріне тәріқаны үйренуге рұқсат береді, сондай-ақ олардың біреуіне немесе бірнешеуіне оны басқаларға үйретуге, яғни оларды өзінің халифасы немесе мұрагері етіп тағайындауға уәкілеттік бере алады. Осылайша, ұстаздардың иерархиялық желісі құрылуы мүмкін. Әр шейх өзі үйрететін тәріқаның билік тізбегін, яғни өз сиссиласын немесе рухани тегін көрсетуге қабілетті. Әдетте, сиссила адамның өз ұстазынан Пайғамбарға дейін жетеді, барлық тәріқалар одан бастау алғанын мәлімдейді, бірақ жол бойында өзгерістер болған. Суфидің сиссиласы – оның жеке басын анықтайтын белгісі және заңдылықтың көзі; ол оған көрнекті алдыңғылардың тізімін ұсынады және оның басқа суфилермен қалай байланысты екенін көрсетеді. Силсила – жартылай білім немесе кітап болуы мүмкін. Мысалы, барлық хафиз (Құранды жатқа алғандар), мухаддисүн (хадис риуаяттаушылар) және қарилер (таджвидпен немесе дұрыс айтылуымен Құранды оқығандар) Мұхаммедке байланысты сенімді риуаяттаушылар тізбегімен қамтамасыз етіледі.
Every Sufi order, or tariqa, has a silsila. Silsila originated with the initiation of tariqa which dates back to the Islamic prophet Muhammad. Most silsila trace their lineage back to his cousin and son in law Ali bin Abi Talib such as the Qadiriyyah, the Chishtiyya, the Noorbakhshia and the Suhrawardiyyah orders. However, the Naqshbandiyyah order of South Asia is through Abu Bakr. Centuries ago, Arabia did not have schools for formal education. Students went to masters who taught them. Upon completion of their study, they received ijazah (permission) which acted as the certification of their education. A graduate then acted as a master having his own students or disciples. This chain of masters was known as silsila or lineage. Somewhat analogous to the modern situation where degrees are only accepted from recognized universities, the certification of a master having a verifiable chain of masters was the only criteria which accorded legitimacy:Theoretically one can only receive instruction in these practices (talqîn) from an authorised teacher of the tariqa, and only after pledging a vow of obedience (bay'ah) to this shaikh. The shaykh gives his disciples permission (ijâza) to practice the tariqa: he may also authorise one or more of them to teach it to others, i. e. appoint them as his khalîfa or successor. In this way a hierarchically ordered network of teachers may emerge. Each sheikh can show a chain of authorities for the tariqa he teaches, his silsila or spiritual genealogy. Usually the silsila reaches back from one's own teacher up to the Prophet, with whom all tariqa claim to have originated although there have been modifications along the way. A Sufi's silsila is his badge of identity and source of legitimation; it provides him with a list of illustrious predecessors and shows how he is related to other Sufis. Silsila can be of a partial knowledge or a book as well. All ḥāfiẓa (memorizers of Quran), muḥaddithūn (narrators of hadith), and qāriʾūna (reciters of Quran with tajwid, or correct accent and pronunciation), for example, are given a chain of credible narrators linking to Muhammad.
Билік тізбектері
Мұсылмандар үшін шынайылық тізбегі – Мұхаммедтің (әлде Хадис деп те аталады) айтқан сөздерінің рас екенін анықтаудың маңызды жолы. Бұл тізбек – Мұхаммед пайғамбардың сөздерін ұрпақтан-ұрпаққа естіп, қайталап жеткізген адамдардың тізбегін көрсетеді, осылайша сол Хадис жазбаға түскенше дейін (мысалы, Әли ибн Әби Талиб: «Аиша былай деді, Пайғамбар Мұхаммед:…» деді). Суфизмде де суфи шеберлері мен олардың шәкірттерінің тегі мен үйретулеріне қатысты ұқсас идея кездеседі. Бұл шеберден шәкіртке дейінгі тізбек «силсила» деп аталады, яғни «тізбек» деген мағынаны білдіреді. Шынайылық тізбегі сияқты, силсиланың да мақсаты – суфи орденінің тегін Мұхаммедке дейін, оның сахабалары арқылы анықтау: Әли ибн Әби Талиб (көптеген суфи ордендері мен Мұхаммед арасындағы негізгі байланыс) және Әбу Бәкір (Нақшбандия ордені). Егер суфи орденінің тегін Әли немесе Әбу Бәкір арқылы Мұхаммедке дейін жеткізе алса, онда бұл тегі «Сильсилат аз-Захаб» (захаб – алтын деген мағынаны білдіреді) немесе «Алтын тізбек» деп аталады. Ислам тарихының алғашқы кезеңдерінде алтын – аса құнды зат саналған. Ол валюта ретінде, байлық пен билікті көрсету үшін, сондай-ақ медицинаны қоса алғанда, ғылыми мақсаттарда қолданылған. Осылайша, алтын – материалдық әлемде ең ізделісті тауар болды, дәл сол сияқты Алтын тізбек те суфи ордендері үшін ең қажетті нәрсе. Кейбір сарапшылардың пікірінше, суфизм исламның екінші ғасырында жеке таңдау ретінде пайда болды. Көптеген суфилер аскеттік өмір салтын ұстанды, өмірін толықтай Аллаға бағыштап, Мұхаммедке ұқсауға тырысты, бұл бес уақыт намаз бен қалыпты діни амалдардан да артық болды. Көбінесе бұл қоғам мен басқа адамдардан оқшалануды білдірді. Суфизм исламдағы маңызды қозғалысқа айналған кезде, жеке суфилер топтаса бастады. Бұл топтар (ордендер деп те аталады) ортақ шеберге негізделген. Ортақ шебер рухани текті бастады, яғни суфи орденінің шебердің үйретулеріне негізделген ортақ рухани мұраға байланысы (яғни, «жол» немесе «әдіс») – тариқ немесе тариқа. Суфи ордендерінің саны артқан сайын, әрбір орденнің Мұхаммедтің үйретулерін тікелей ұстанғанын растау үшін олардың заңдылығын анықтау қажеттігі туды, осылайша Сильсилат аз-Захаб идеясы пайда болды. Егер суфи ордені өз шәкірттерінің тегін Әли ибн Әби Талибке дейін жеткізе алса, ол Мұхаммедке тікелей байланыс құрады (оның одан мұрагерлік құқығы болғандықтан), онда бұл орден дұрыс және Мұхаммедтің үйретулерін тікелей ұстанады деп есептеледі. Алтын тізбектің иесі болған суфи ордені мистикалық әлемде өзінің беделін арттыра алады.
For Muslims, the Chain of Authenticity is an important way to ascertain the validity of a saying of Muhammad (also known as a Hadith). The Chain of Authenticity relates the chain of people who have heard and repeated the saying of Muhammad through the generations, until that particular Hadith was written down (Ali bin Abi Talib said that 'Aisha said that the Prophet Muhammad said ). A similar idea appears in Sufism in regards to the lineage and teachings of Sufi masters and students. This string of master to student is called a silsila, literally meaning "chain". The focus of the silsila like the Chain of Authenticity is to trace the lineage of a Sufi order to Muhammad through his Companions: Ali bin Abi Talib (the primary link between most Sufi orders and Muhammad) and Abu Bakr (the Naaqshbandiyyah order). When a Sufi order can be traced back to Muhammad through one Ali or Abu Bakr, the lineage is called the Silsilat al Dhahab (dhahab meaning gold) or the "Chain of Gold" (Golden Chain). In early Islamic history, gold was an extremely desired prize and was used for currency, to show wealth and power, and for scientific purposes including medicine. Thus, gold was the most desired commodity in the material world, just as the Golden Chain is the most desired commodity of Sufi orders. When Sufism began in the second century of Islam, according to some experts, it was an individual choice; many Sufis aimed to be more like Muhammad by becoming ascetic and focusing their lives fully on God; more so than the Five Daily Prayers and usual prescripted religious practices. This often included removing oneself from society and other people in general. As Sufism became a greater movement in Islam, individual Sufis began to group together. These groups (also known as orders) were based on a common master. This common master then began spiritual lineage, which is a connection between a Sufi order in which there is a common spiritual heritage based on the master's teachings (i. e., ‘path’ or ‘method’) called tariq or tariqah. As the number of Sufi orders grew, there arose a need for legitimacy of the orders to establish each order was following the teachings of Muhammad directly; thus the idea of the Silsilat al Dhahab. If a Sufi order is able to trace its student to master lineage back to Ali bin Abi Talib who provides a straight link to Muhammad (because of his inheritor status with him) then the order is considered righteous and directly following the teachings of Muhammad. In possessing the Golden Chain, a Sufi order is able to establish their order prominently in the mystical world.
Шииттік термин
Шииттер оны нағыз ұстаздардың тізбегін білдіру үшін сөзжұмбақпен қолданады.
Shias use it idiomatically to mean a lineage of authentic Masters.
Қытай
Қытай мұсылмандары арасындағы сиссила ұғымы менхуанға (门宦) айналды: Қытай үлгісіндегі суфилік тәртіп, оның басшылары Қытайдағы тәртіптің негізін қалаушысына (мысалы, Ма Лайчи, шын аты Абу И Фате, немесе Ма Мингсин, шын аты Ибрагим) және одан әрі Арабиядағы ұстаздарына дейін жететін шежіре тізбегін іздейді.
Among Chinese Muslims, the concept of silsilah has developed into that of a menhuan (门宦): a Chinese style Sufi order whose leaders trace a lineage chain going back to the order's founder in China (e. g., Ma Laichi given name Abu I Fateh or Ma Mingxin given name Ibrahim), and beyond, toward his teachers in Arabia.
Индонезия
Бұл термин Ява сарайларындағы патша отбасы шежірелері мен билеушілердің отбасы туралы жазбалардың тақырыбы ретінде қолданылады.
The term is used as the title of royal family trees and family records of the rulers in the palaces of Java.