Кіріспе
Неміс-американдық солдат, жазушы және суретші Вильгельм (немесе Уильям) Хайне (Питер Бернхард Вильгельм Хайне, 30 қаңтар 1827, Дрезден – 5 қазан 1885, Дрезденге жақын Лёссниц) – неміс-американдық суретші, әлемді шарлаған саяхатшы, жазушы және Америка Азамат соғысында офицер болған.
Peter Bernhard Wilhelm Heine, better known as Wilhelm (or William) Heine (January 30, 1827 in Dresden – October 5, 1885 in Lößnitz near Dresden) was a German American artist, world traveller and writer as well as an officer during the American Civil War.
Ерте өмір
Хайне Дрезденде, Дрезден сотының театрында қызмет атқаратын комедия актері Фердинанд Хайнның ұлы болып дүниеге келді. Оның туысқандық байланыстарының арасында композитор Рихард Вагнер де болды, оның әкесі отбасымен дос болған. Хайне Дрездендегі Корольдік өнер академиясында және Юлиус Хюбнердің шеберханасында оқыды. Содан кейін ол үш жыл бойы Парижде көркем өнерді оқуын жалғастырды. Ол Дрезденге қайтып оралып, сот театры үшін декоратор болып жұмыс істеді және сурет сабақтары берді. 1849 жылы Дрездендегі мамыр көтерілісін басып жапқаннан кейін ол Нью-Йоркке қашып кетті, осы көтерілісте ол қатысқан болатын. Бұл істе оған Александр фон Гумбольдт көмектесті.
Мансап
Ол 515 Бродвейде суретші студиясын құрып, көп ұзамай суретші ретінде өнерін таныстырды. Археолог және дипломат Ефрем Джордж Сквайермен танысқаннан кейін, Хайне Орталық Америкаға консулдық міндеттермен барған сапарында суретші ретінде онымен бірге жүруге шақырылды. Сквайрдан бұрын ол жергілікті өсімдіктер мен жануарларды жинап, сипаттап, болашақ жарияланымдар үшін жазбалар дайындады. Сквайр келгенге дейін Хайне консул міндетін атқарды, Орталық Америка елдері мен АҚШ арасындағы сауда келісімін жасастырып, оны Вашингтонға жіберді. Бұл экспедиция туралы жазбалар 1853 жылы «Wanderbilder aus Zentralamerika» деген атпен жарық көрді. Вашингтонда ол президент Миллард Филлмормен және коммодор Мэтью Перримен кездесті, содан кейін Перридің Жапонияға жасаған экспедициясына ресми суретші болып тағайындалды.
Жапония
Перри экспедициясына әрекеттік мастердің серігі ретінде шартты түрде бекітілді; ол Сидней Смит Ли басқаратын «Миссисипи» флагмандық кемесінде қызмет етті. 1853 және 1854 жылдары Хайне Окинава, Бонин аралдары, Йокогама, Шимода және Хакодатеге сапар шекті (алайда, Эдо американдық экспедиция мүшелері үшін жабық болды, ал Хайне 1860 жылға дейін қалаға бармады, ол Пруссия экспедициясының құрамында Жапонияға қайта оралды). Ол сапарлаған жерлер мен кездескен адамдардың эскиздері, оның әріптесі Элифалет Браунның daguerreotype-терімен бірге, Жапонияға жасалған американдық экспедицияның ресми иконографиясының негізін құрады, бұл шетелдіктер көптеп келгенге дейін елдің қандай болғанының маңызды куәлігі болып табылады. 1855 жылы Нью-Йоркке оралғаннан кейін ол бірнеше кітап жариялады: «Жапония экспедициясының графикалық сахналары» атты гравюралар жинағы; Перридің ресми есебіне енгізілген 400 эскиз; және оның мемуарлары, «Reise um die Welt nach Japan» (Лейпциг, 1856). Мемуарлары өте сәтті болды және дереу француз және голланд тілдеріне аударылды.
Кейінгі экспедициялар
Пруссияға оралғанда ол АҚШ үкіметі Жапония, Қытай және Охот теңіздеріне жіберген Роджерс экспедициясының есебін Die Expedition in die Seen von China, Japan und Okhotsk (Лейпциг, 1858–59) және Japan und Seine Bewohner (Лейпциг, 1860) аттарымен неміс тіліне аударды. Ол мұнда Пруссия үкіметін американдықтар бекініп үлкермес бұрын Азияға көбірек экспедициялар жіберуге шақырды. Бұл ұсыныс қабылданды және Берлинде ол тағы да ресми суретші ретінде Эуленберг экспедициясына қатысуға шақырылды, сонымен қатар Кёльн газетіне хабарламалар жіберуі үшін сыйақы алды. Осы саяхат кезінде ол Сибірден қашып, Еуропаға қайтып бара жатқан Михаил Бакунинмен Жокогамада кездесті. Соңында, 1864 жылы ол өзінің маңызды еңбегін – Шығыстағы саяхаттар туралы ауқымды кітабын жариялады: Eine Weltreise um die nördliche Hemisphäre in Verbindung mit der Ostasiatischen Expedition in den Jahren 1860 und 1861 (Лейпциг, екі томдық).
Америка Азамат соғысы және кейінгі өмірі
Америка Азамат соғысының басталғанын естігенде, Forty Eighter қайта оралып, Одақ армиясына ерікті болып қосылды. Топографиялық инженерлер капитаны болып тағайындалғанға дейін ол 1-ші Мэриленд жаяу әскер полкіне қатысты. Потомак армиясында қызмет еткен Хайн, Жарым арал науқаны кезінде тұтқындалды және алмастырылғанға дейін Либби түрмесінде қысқа уақыт болды. 1862 жылдың соңында ол тұтқындалып, суреттерінде Одақтың қорғанысы туралы тым көп ақпарат ашқандығы үшін айыпталды. Сонымен қатар, жараланғандықтан, ол "қызметке жарамсыз" деп ардақты түрде босатылды. 1863 жылы ол 103-ші Нью-Йорк жаяу әскер полкінің полковнигі ретінде армияға қайта қосылды, бұл полк көбінесе неміс-американдықтардан құралған. Кейін ол Батыс Вирджиния армиясындағы бригадаға, содан кейін кішкентай дивизияға қолбасшылық етті. 1865 жылы ол бригада генералы шеніне ие болды, бірақ бағынбаушылық жасады деген айып тағылып, армиядан кетті. Келесі жылы ол Париж және Ливерпуль консулдықтарында АҚШ кеңсе қызметкері болды. 1871 жылы Германияда Гогенцоллерн империясы құрылғаннан кейін ол Дрезденге оралды, онда Жапония туралы соңғы кітабын жазды, «Жапония, ел және оның халқы туралы білімге үлес» (Берлин, 1873–80).
Отбасы
Хайн Кэтрин Уэтон Седжвикке (1824 жылы Олбани/Нью-Йорк штатында туған; 1859 жылы Берлинде қайтыс болған), генерал Джон Седжвиктің (1813–1864) туысымен үйленді. Оның қызы Катарина Вильгельмина Хайне (1859–1945) Эдгар Ханфстенгльге тұрмысқа шықты, олардың бес баласының бірі Эрнст Ханфстенгль еді.
Таңдалған шығармалар
1856 Жапония экспедициясының графикалық көріністері. Нью-Йорк: G. P. Putnam & Company. OCLC 3095611 Он металл тақта суреттер: (1) Комодор М. С. Перридің портреті; (2) Пэнха төбесінен Макао көрінісі; (3) Вампоа пагодасы; (4) Кантондағы Ескі Қытай көшесі; (5) Он Надағы Кунг Тва, Лью Чью; (6) Йоку Хамадағы Миа, немесе жол жиегіндегі шіркеу; (7) Симода портындағы Бен Тенг ғибадатханасы; (8) Симодадағы көше және көпір; (9) Симодадағы Ха Цху Ман Я Цчу Ро ғибадатханасы; (10) Симодадағы Дио Зенгедегі зират. 1856 Жапонияға экспедициялық эскадронмен жасалған жер саяхаты, 1853, 54 және 55 жылдары Америка Құрама Штаттары үкіметінің тапсырысы бойынша. Лейпциг: Герман Костенобль. 1857 Орталық Америкадан жаяу суреттер: Неміс суретшісінің эскиздері. Лейпциг: Герман Костенобль. 1864 Шығыс Азия экспедициясымен байланысты Солтүстік жарты шардағы әлемді айналу, 1860 және 1861 жылдары. Лейпциг: Ф. А. Брокхаус. OCLC 63836384 1865 Солтүстік және Оңтүстік Америка, Еуропа, Азия және Африкадағы саяхаттар мен оқиғалардың қазынасы: Кіші-үлкенге арналған кітап. Нью-Йорк: Д. Апплтон және компания. OCLC 48859643 1871 Жапония, ел және оның халқы туралы білімге үлес. Берлин: П. Бетте. OCLC 82741141
1865 Treasury of Travel and Adventure in North and South America, Europe, Asia and Africa: A Book for Young and Old. New York: D. Appleton and Company. OCLC 48859643
1871 Japan, Beiträge zur Kenntnis des Landes und seiner Bewohner (Japan, contribution to the knowledge of the country and its inhabitants). Berlin: P. Bette. OCLC 82741141