Тран Дык Тхао: Феноменология мен марксизм философиясының үйлесімі
Tran Duc Thao
Тран Дык Тхао – вьетнамдық философ, феноменологияны марксизммен біріктіруге тырысқан. Оның еңбектері Францияда танымал болды, Деррида, Лиотар сынды философтар оны мақұлдады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Феноменология және марксистік философия
Phenomenology and Marxist philosophy
Трэн Дюк Тао (Тừ Сơn, Bắc Ninh, 26 қыркүйек 1917 – Париж, 24 сәуір 1993) – вьетнамдық философ. Оның еңбектері (көбінесе француз тілінде жазылған) феноменологияны марксистік философиямен біріктіруге бағытталған. Оның жұмысы 1950-1960 жылдары Францияда танымал болды және Жак Деррида, Жан Франсуа Лиотар және Луи Альтюссер оны жоғары бағалады.
Trần Đức Thảo (Từ Sơn, Bắc Ninh, 26 September 1917 – Paris, 24 April 1993) was a Vietnamese philosopher. His work (written primarily in French) attempted to unite phenomenology with Marxist philosophy. His work had some currency in France in the 1950s and 1960s, and was cited favorably by Jacques Derrida, Jean François Lyotard and Louis Althusser.
Францияда оқыған
Трэн Дюк Тао француз Индокинайындағы Ханой қаласында дүниеге келді, ол сол жерде білім алып, 17 жасында бакалавриатты аяқтады. 1936 жылы Францияда оқуын жалғастырып, Эколь Нормаль Сюперьер мектебінде Морис Мерло-Понтидің студенті болды, онда Гегель туралы диссертация қорғады. 1943 жылы Эдмунд Гуссерлдің феноменологиясы тақырыбындағы диссертациясымен агрегациясын аяқтады, Жюль Вюйлеминмен бірге бірінші орынды бөлісті. 1940 жылдары ол өзінің "Феноменология және диалектикалық материализм" атты алғашқы кітабын жазды. Кітапта сананың феноменологиялық сипаттамасының кемшіліктері марксистік еңбек және қоғам туралы түсінік арқылы ғана түзетілуі мүмкін екені айтылды. 1940-50 жылдары Трэн Дюк Таоның идеялары Францияның элиталық философиялық айналымдарында танымал болды. Сонымен қатар, ол белсенді антиколониалист болды, Жан-Поль Сартр мен Мерло-Понтидің "Les Temps modernes" журналында Индокинайдағы колониализм туралы мақалалар жариялады; бұл мақалаларды Франц Фанон және басқа да антиколониалистер оқыды. 1945 жылдың қазан айынан желтоқсан айына дейін Трэн Дюк Тао француз үкіметі оның қауіпсіздігіне қатер төндіргені үшін түрмеге қамалды.
Trần Đức Thảo was born in Hanoi, French Indochina, he was educated there, completing his baccalaureate at 17. In 1936, he continued his studies in France, becoming a student of Maurice Merleau Ponty at the École Normale Supérieure where he wrote a dissertation for a diplôme d’études supérieures on Hegel. In 1943, he completed his agrégation with a thesis on the phenomenology of Edmund Husserl, being received premier ex aequo alongside Jules Vuillemin. Through the 1940s, he worked on his first book, Phenomenology and Dialectical Materialism. The book argued that the defects of the phenomenological account of consciousness could only be remedied by the Marxist account of labor and society. In the 1940s and 50s, Trần Đức Thảo's ideas achieved some currency among the elite philosophical circles of France. At the same time, he became an active anti colonialist, publishing articles in Jean Paul Sartre and Merleau Ponty's journal Les Temps modernes about colonialism in Indochina; these articles were read by Frantz Fanon and other anticolonialists. From October to December 1945, Trần Đức Thảo was jailed by the French government as a threat to its security.
1951 жылы Вьетнамға оралу
1951 жылы "Феноменология және диалектикалық материализм" атты еңбегі жарық көрді, сол жылы ол Вьетнамға оралып, Коммунистік партияны қолдау жұмысына кірісті. 1956 жылы ол елдің алғашқы ұлттық университетіндегі тарих факультетінің деканы болып тағайындалды. Бірақ ол 1956 жылы көптеген адам өліміне әкелген жер реформаларына байланысты партияны сынады, соның салдарынан Трэн Дюк Тао 1950-ші жылдардың соңындағы диссидент зиялыларға қатысты "Нхан Ван Гяй Пхам" ісіне қатысты. Ол ешқашан түрмеге қамалған жоқ, бірақ үкімді партияның ықыласынан шығып, 1958 жылы "Нан Дань" газетінде өзін-өзі сынап, лауазымынан бас тартты. Оның еңбектері 1965 жылдан 1987 жылға дейін туған елінде жарияланбады.
Phenomenology and Dialectical Materialism was published in 1951, and in the same year he returned to Vietnam, working in support of the Communist Party. In 1956, he was named the Dean of History in the country's first national university. But he became critical of the Party over land reforms which had led to many deaths in 1956, and Trần Đức Thảo was caught up in the Nhan Van Giai Pham affair in which the dissident intellectuals of the late 1950s were publicly criticized or punished. Though Tran Duc Thao was never jailed, he fell out of favor with the ruling Party, publishing two self criticisms in Nhân Dân and leaving his position of authority in 1958. None of his work was published in his home country from 1965 until 1987.
Тіл мен сананың пайда болуы туралы зерттеулер
Келесі отыз жыл бойы оның әйгілігі азайды, өйткені ол ауылдық аймақтарда философияны вьетнам тіліне аударумен және "Тіл мен сананың пайда болуын зерттеу" кітабын дайындаумен айналысты. 1973 жылы Францияда жарық көрген бұл кітапта ол бұрын қалыптастырған марксистік көзқараспен субъективтілік пен сананың материалистік-биологиялық және когнитивтік тұжырымдамаларын үйлестірді. 1980-ші жылдардың саяси либералдану кезеңінде ол Францияға емделу үшін оралды, онда көптеген бұрынғы философиялық әріптестерімен қайта кездесті, бірақ Вьетнам елшілігіндегі пәтерде тұрып, қырқынып жағдаймен өмір сүрді. Ол 1993 жылы Парижде қайтыс болды және оның күлі Пэр-Лашез зиратында сақталды.
For the next thirty years, his profile was lower, as he worked in the rural provinces translating philosophy into Vietnamese and preparing his book Investigations into the Origin of Language and Consciousness. This book, published in France in 1973, combined materialist biological and cognitive accounts of subjectivity and consciousness with the Marxist account he had elaborated earlier. In the liberalized political climate of the 1980s, he was able to return to France for medical treatment, and there he met many of his old philosophical colleagues again, although he lived in poverty in an apartment at the Vietnamese embassy. He died in Paris in 1993 and was cremated at the Père Lachaise Cemetery.