Кіріспе

Құрып кеткен динозаврлар туысы

Тейнурозавр – ет жейтін теропод динозаврлар туысы. Тейнурозавр қазіргі Франция аумағында кейінгі Юра кезеңінде өмір сүрген. Типтік түрі – Teinurosaurus sauvagei. Оның ұзындығы 11,4 метр (37,4 фут) және салмағы 3,6 тонна (~ 4 қысқа тонна) шамасында деп есептеледі.

Табылды және таксономия

Голотип 1897 жылы табылды. Сондай-ақ 1897 жылы француз палеонтологы Анри Эмиль Саваж Францияның Титон қалыптасуындағы Мон Ламберт формациясынан құйрық омыртқасын, Францияның Булонь-сюр-Мер қаласындағы Musée Géologique du Boulonnais мұражайының коллекциясында тіркелген, Игуанодон prestwichii (қазір Cumnoria prestwichii) деп сипаттады – бұл шөп жейтін игуанодонт. 1928 жылы барон Франц Нопкса бұл қазбаның орнитопод емес, тероподтың омыртқасы екенін анықтады. Ол оны Teinurosaurus туысына жатқызуды шешті. Атау грек тіліндегі teinein – "созу" және oura – "құйрық" сөздерінен алынған, бұл созылған пішінге сілтеме жасайды. Алайда, баспагердің қатесінен жаңа атауды қамтитын түсіндірме қазбаға қатысты бөлімнің соңында емес, 1924 жылы Осборнның Saurornithoides цитатының жанында орналастырылды, бұл Нопкса соңғы туысты қайта атауға ниеттенген деген жалған ой тудырды. Типографиялық қате анықталғаннан кейін, 1929 жылы Нопкса мақалаға қателікті түзететін қосымша енгізді. 1932 жылы неміс палеонтологы Фридрих фон Хюне бұл қазбаға Caudocoelus sauvagei түрінің атын беріп, қайтадан сипаттады. "Caudocoelus" латын тілінде "қуыс құйрық" дегенді білдіреді. Түрлік эпитет Саважға арналған. Teinurosaurus атауы көбінесе ұмытылды немесе тіпті 1969 жылы Джон Остром оның басымдығын анықтағанға дейін Caudocoelus-тың синонимі екені түсінілмеді. Остром сонымен қатар Нопкса нақты түрлік атау бермегенін көрсетті. 1978 жылы Джордж Олшевский екі атауды бірінші болып біріктірді, нәтижесінде Teinurosaurus sauvagei (von Huene 1932) Olshevsky 1978 vide Nopcsa 1928 emend. 1929 жарамды түр атауы пайда болды. Голотип (алғашқыда MGB 500 ретімен тіркелген, қазір BHN2R 240) – 152 миллиметрлік ұзындығы бар қанатты омыртқа. Бірқатар авторлар (мысалы, Лэппарент 1967; Гальтон 1982) голотипті Екінші дүниежүзілік соғыста жойылды деп есептеді, бірақ Buffetaut және авторлар атап өткендей, үлгі әлі де сақталған (1991). Teinurosaurus фон Хюне тарапынан Coeluridae отбасының мүшесі деп есептелді, бірақ қазір Averostra incertae sedis-те nomen dubium ретінде қарастырылады.